महाभारत
Vyāsa Teaches the Practice of Yoga12.232.1-3
11062 / 15823
महाभारत · 12.232.1-3
देवनागरी

व्यास उवाच
पृच्छतस् तव सत्पुत्र यथावद् इह तत्त्वतः ॥
सांख्यन्यायेन संयुक्तं यद् एतत् कीर्तितं मया ॥
योगकृत्यं तु ते कृत्स्नं वर्तयिष्यामि तच् छृणु ॥
एकत्वं बुद्धिमनसोर् इन्द्रियाणां च सर्वशः ॥
आत्मनो ध्यायिनस् तात ज्ञानम् एतद् अनुत्तमम् ॥
तद् एतद् उपशान्तेन दान्तेनाध्यात्मशीलिना ॥
आत्मारामेण बुद्धेन बोद्धव्यं शुचिकर्मणा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vyāsa uvāca
pṛcchatas tava satputra yathāvad iha tattvataḥ ||
sāṃkhyanyāyena saṃyuktaṃ yad etat kīrtitaṃ mayā ||
yogakṛtyaṃ tu te kṛtsnaṃ vartayiṣyāmi tac chṛṇu ||
ekatvaṃ buddhimanasor indriyāṇāṃ ca sarvaśaḥ ||
ātmano dhyāyinas tāta jñānam etad anuttamam ||
tad etad upaśāntena dāntenādhyātmaśīlinā ||
ātmārāmeṇa buddhena boddhavyaṃ śucikarmaṇā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
व्यास उवाचvyāsa uvācaВьяса сказал; Вьяса произнёс
पृच्छतः तव सत्पुत्रpṛcchataḥ tava satputraтебе спрашивающему, добрый сын; о благой
यथावत् इह तत्त्वतःyathāvat iha tattvataḥкак следует здесь, по истине; как есть
सांख्य न्यायेन संयुक्तम्sāṃkhya nyāyena saṃyuktamсоединённое с методом санкхьи; рассуждением
यत् एतत् कीर्तितम् मयाyat etat kīrtitam mayāчто это изложено мной; сказано
योग कृत्यम् तु ते कृत्स्नम्yoga kṛtyam tu te kṛtsnamдело йоги же тебе полностью; практику
वर्तयिष्यामि तत् शृणुvartayiṣyāmi tat śṛṇuя расскажу, это слушай; услышь
एकत्वम् बुद्धि मनसोःekatvam buddhi manasoḥединство разума и ума; буддхи и манаса
इन्द्रियाणाम् च सर्वशःindriyāṇām ca sarvaśaḥи чувств полностью; всех органов
आत्मनः ध्यायिनः तातātmanaḥ dhyāyinaḥ tātaдля созерцающего Атман, дорогой; медитирующего
ज्ञानम् एतत् अनुत्तमम्jñānam etat anuttamamэто знание непревзойдённое; высшее
तत् एतत् उपशान्तेनtat etat upaśāntenaэто тем, кто успокоен; умиротворённым
दान्तेन अध्यात्म शीलिनाdāntena adhyātma śīlināобузданным, склонным к адхьятме; внутренней практике
आत्म आरामेण बुद्धेनātma ārāmeṇa buddhenaразумным, радующимся в Атмане; в себе
बोद्धव्यम् शुचि कर्मणाboddhavyam śuci karmaṇāдолжно быть познано чистым в делах; очищенным
अनुवाद

Вьяса сказал: «Ты спрашиваешь, добрый сын, и я уже изложил тебе как следует и по истине то, что связано с методом санкхьи. Теперь я полностью расскажу тебе дело йоги; слушай. Единство буддхи, ума и всех чувств для созерцающего Атман — это непревзойдённое знание, дорогой. Его должен постичь человек умиротворённый, обузданный, склонный к внутренней практике, разумный, радующийся в Атмане и чистый в действиях».

संस्करण

de74f89d83d4 · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:59:25 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से