यस्मिन् वाचः प्रविशन्ति कूपे प्राप्ताः शिला इव ॥
न वक्तारं पुनर् यान्ति स कैवल्याश्रमे वसेत् ॥
नैव पश्येन् न शृणुयाद् अवाच्यं जातु कस्य चित् ॥
ब्राह्मणानां विशेषेण नैव ब्रूयात् कथं चन ॥
यद् ब्राह्मणस्य कुशलं तद् एव सततं वदेत् ॥
तूष्णीम् आसीत निन्दायां कुर्वन् भेषजम् आत्मनः ॥
येन पूर्णम् इवाकाशं भवत्य् एकेन सर्वदा ॥
शून्यं येन जनाकीर्णं तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥
येन केन चिद् आच्छन्नो येन केन चिद् आशितः ॥
यत्रक्वचनशायी च तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥
अहेर् इव गणाद् भीतः सौहित्यान् नरकाद् इव ॥
कुणपाद् इव च स्त्रीभ्यस् तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥
न क्रुध्येन् न प्रहृष्येच् च मानितो ऽमानितश् च यः ॥
सर्वभूतेष्व् अभयदस् तं देवा ब्राह्मणं विदुः ॥
yasmin vācaḥ praviśanti kūpe prāptāḥ śilā iva ||
na vaktāraṃ punar yānti sa kaivalyāśrame vaset ||
naiva paśyen na śṛṇuyād avācyaṃ jātu kasya cit ||
brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa naiva brūyāt kathaṃ cana ||
yad brāhmaṇasya kuśalaṃ tad eva satataṃ vadet ||
tūṣṇīm āsīta nindāyāṃ kurvan bheṣajam ātmanaḥ ||
yena pūrṇam ivākāśaṃ bhavaty ekena sarvadā ||
śūnyaṃ yena janākīrṇaṃ taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ ||
yena kena cid ācchanno yena kena cid āśitaḥ ||
yatrakvacanaśāyī ca taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ ||
aher iva gaṇād bhītaḥ sauhityān narakād iva ||
kuṇapād iva ca strībhyas taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ ||
na krudhyen na prahṛṣyec ca mānito 'mānitaś ca yaḥ ||
sarvabhūteṣv abhayadas taṃ devā brāhmaṇaṃ viduḥ ||
«Тот, в кого слова входят, как камни, упавшие в колодец, и уже не возвращаются к говорящему, пусть живёт в ашраме одиночества. Он не должен смотреть на недолжное, слушать недолжное и никогда ни о ком говорить непроизносимого, особенно о брахманах. Пусть всегда говорит только то, что благо для брахмана, а при хуле молчит, делая это лекарством для себя. Того, кем одно пространство всегда кажется наполненным, и кем место, полное людей, кажется пустым, боги знают как брахмана. Того, кто покрыт чем угодно, питается чем угодно и спит где угодно, боги знают как брахмана. Того, кто боится толпы как змеи, насыщения как ада, а чувственного влечения как трупа, боги знают как брахмана. Того, кто не гневается и не ликует, почитают его или не почитают, и кто даёт бесстрашие всем существам, боги знают как брахмана».
fbc2b651ee37 · प्रकाशित 21 जून 2026, 5:17:28 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Вьяса описывает молчание, скромность и abhaya как признаки настоящего брахмана. Его величие не в статусе, а в том, что рядом с ним живые существа перестают бояться.