प्रजाः सृष्ट्वा महातेजाः प्रजासर्गे पितामहः ॥
अतीव वृद्धा बहुला नामृष्यत पुनः प्रजाः ॥
न ह्य् अन्तरम् अभूत् किं चित् क्व चिज् जन्तुभिर् अच्युत ॥
निरुच्छ्वासम् इवोन्नद्धं त्रैलोक्यम् अभवन् नृप ॥
तस्य चिन्ता समुत्पन्ना संहारं प्रति भूपते ॥
चिन्तयन् नाध्यगच्छच् च संहारे हेतुकारणम् ॥
तस्य रोषान् महाराज खेभ्यो ऽग्निर् उदतिष्ठत ॥
तेन सर्वा दिशो राजन् ददाह स पितामहः ॥
ततो दिवं भुवं खं च जगच् च सचराचरम् ॥
ददाह पावको राजन् भगवत्कोपसंभवः ॥
तत्रादह्यन्त भूतानि जङ्गमानि ध्रुवाणि च ॥
महता कोपवेगेन कुपिते प्रपितामहे ॥
prajāḥ sṛṣṭvā mahātejāḥ prajāsarge pitāmahaḥ ||
atīva vṛddhā bahulā nāmṛṣyata punaḥ prajāḥ ||
na hy antaram abhūt kiṃ cit kva cij jantubhir acyuta ||
nirucchvāsam ivonnaddhaṃ trailokyam abhavan nṛpa ||
tasya cintā samutpannā saṃhāraṃ prati bhūpate ||
cintayan nādhyagacchac ca saṃhāre hetukāraṇam ||
tasya roṣān mahārāja khebhyo 'gnir udatiṣṭhata ||
tena sarvā diśo rājan dadāha sa pitāmahaḥ ||
tato divaṃ bhuvaṃ khaṃ ca jagac ca sacarācaram ||
dadāha pāvako rājan bhagavatkopasaṃbhavaḥ ||
tatrādahyanta bhūtāni jaṅgamāni dhruvāṇi ca ||
mahatā kopavegena kupite prapitāmahe ||
«Создав существ при сотворении, великосияющий Питамаха снова уже не мог вынести эти чрезмерно разросшиеся и многочисленные существа. Нигде, о Ачьюта, не осталось никакого промежутка из-за живых; трёхмирье, о царь, стало словно переполненным и без дыхания. Тогда у него возникла мысль об уничтожении, о владыка земли; размышляя, он не находил основания и причины для уничтожения. Из его гнева, великий царь, из пространств поднялся огонь; этим огнём Питамаха сжёг все стороны. Затем пламя, возникшее из гнева Благословенного, сожгло небо, землю, пространство и весь мир с движущимся и неподвижным, о царь. Когда Прапитамаха разгневался, великим порывом его гнева там сгорали существа, движущиеся и неподвижные».
f8a9f17871bb · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:32:25 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Рассказ показывает смерть не как случайность, а как ответ космоса на невозможность бесконечного телесного размножения. Но первый импульс Брахмы рождается из гнева, поэтому он оказывается разрушительным и нуждается в дальнейшем исправлении.