भीष्म उवाच
सदाचारः स्मृतिर् वेदास् त्रिविधं धर्मलक्षणम् ॥
चतुर्थम् अर्थम् इत्य् आहुः कवयो धर्मलक्षणम् ॥
अपि ह्य् उक्तानि कर्माणि व्यवस्यन्त्य् उत्तरावरे ॥
लोकयात्रार्थम् एवेह धर्मस्य नियमः कृतः ॥
उभयत्र सुखोदर्क इह चैव परत्र च ॥
अलब्ध्वा निपुणं धर्मं पापः पापे प्रसज्जति ॥
न च पापकृतः पापान् मुच्यन्ते के चिद् आपदि ॥
अपापवादी भवति यदा भवति धर्मवित् ॥
धर्मस्य निष्ठा स्वाचारस् तम् एवाश्रित्य भोत्स्यसे ॥
bhīṣma uvāca
sadācāraḥ smṛtir vedās trividhaṃ dharmalakṣaṇam ||
caturtham artham ity āhuḥ kavayo dharmalakṣaṇam ||
api hy uktāni karmāṇi vyavasyanty uttarāvare ||
lokayātrārtham eveha dharmasya niyamaḥ kṛtaḥ ||
ubhayatra sukhodarka iha caiva paratra ca ||
alabdhvā nipuṇaṃ dharmaṃ pāpaḥ pāpe prasajjati ||
na ca pāpakṛtaḥ pāpān mucyante ke cid āpadi ||
apāpavādī bhavati yadā bhavati dharmavit ||
dharmasya niṣṭhā svācāras tam evāśritya bhotsyase ||
Бхишма сказал: «Добрый обычай, смрити и Веды — трёхвидный признак дхармы; мудрецы называют пользу четвёртым признаком. Даже предписанные действия различаются как высшие и низшие. Правило дхармы установлено здесь ради поддержания хода мира, и оно приносит счастье в обоих мирах — и здесь, и после смерти. Не обретя тонкого понимания дхармы, грешный человек прилипает к греху, а совершившие грех не освобождаются от него даже в бедствии. Когда человек становится знатоком дхармы, он осуждает грех. Основание дхармы — праведное собственное поведение; опираясь на него, ты поймёшь».
74bce4f9f914 · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:23:52 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Бхишма даёт не один источник, а связку: Веды, смрити, sadācāra и практическую пользу для поддержания мира. Дхарма тонка, но она должна проявляться в поведении, а не только в цитате.