Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Yudhiṣṭhira Asks About Renunciation and Vṛtra Speaks of Time (Yudhiṣṭhira Asks About Renunciation, and Vṛtra Speaks of Time)12.270.13-15
11255 / 15823
महाभारत · 12.270.13-15
॥
देवनागरी

अस्मिन्न् अर्थे पुरा गीतं शृणुष्वैकमना नृप ॥
यथा दैत्येन वृत्रेण भ्रष्टैश्वर्येण चेष्टितम् ॥
निर्जितेनासहायेन हृतराज्येन भारत ॥
अशोचता शत्रुमध्ये बुद्धिम् आस्थाय केवलाम् ॥
भ्रष्टैश्वर्यं पुरा वृत्रम् उशना वाक्यम् अब्रवीत् ॥
कच्चित् पराजितस्याद्य न व्यथा ते ऽस्ति दानव ॥

लिप्यंतरण (IAST)

asminn arthe purā gītaṃ śṛṇuṣvaikamanā nṛpa ||
yathā daityena vṛtreṇa bhraṣṭaiśvaryeṇa ceṣṭitam ||
nirjitenāsahāyena hṛtarājyena bhārata ||
aśocatā śatrumadhye buddhim āsthāya kevalām ||
bhraṣṭaiśvaryaṃ purā vṛtram uśanā vākyam abravīt ||
kaccit parājitasyādya na vyathā te 'sti dānava ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अस्मिन् अर्थे पुरा गीतम्asmin arthe purā gītamоб этом предмете прежде было спето; сказано
शृणुष्व एक मना नृपśṛṇuṣva eka manā nṛpaслушай сосредоточенно, царь; одним умом
यथा दैत्येन वृत्रेणyathā daityena vṛtreṇaкак дайтьей Вритрой; асуром
भ्रष्ट ऐश्वर्येण चेष्टितम्bhraṣṭa aiśvaryeṇa ceṣṭitamутратившим владычество, было поступлено; поведено
निर्जितेन असहायेनnirjitena asahāyenaпобеждённым, без помощника; одиноким
हृत राज्येन भारतhṛta rājyena bhārataс отнятым царством, Бхарата; лишённым
अशोचता शत्रु मध्येaśocatā śatru madhyeне скорбящим среди врагов; в окружении
बुद्धिम् आस्थाय केवलाम्buddhim āsthāya kevalāmпринявшим одну мудрость; чистое знание
भ्रष्ट ऐश्वर्यम् पुरा वृत्रम्bhraṣṭa aiśvaryam purā vṛtramВритру, утратившего владычество, некогда; падшего
उशना वाक्यम् अब्रवीत्uśanā vākyam abravītУшанас слово сказал; произнёс
कच्चित् पराजितस्य अद्यkaccit parājitasya adyaразве у побеждённого сегодня; теперь
न व्यथा ते अस्ति दानवna vyathā te asti dānavaнет у тебя боли, данав; страдания
अनुवाद

«Об этом прежде была рассказана песнь; слушай её сосредоточенно, о царь: как поступил дайтья Вритра, утративший владычество. Побеждённый, одинокий, лишённый царства, он не скорбел среди врагов, приняв одну только мудрость, о Бхарата. Некогда Ушанас сказал Вритре, утратившему власть: “О данав, неужели у тебя, побеждённого сегодня, нет боли?”»

संस्करण

aa04324f9630 · प्रकाशित 21 जून 2026, 5:02:51 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.270.6-12

श्लोक बदलें इन कुंजियों से