Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
Sanatkumāra Teaches Vṛtra the Greatness of Viṣṇu12.271.1-6
11260 / 15823
महाभारत · 12.271.1-6
॥
देवनागरी

उशनोवाच
नमस् तस्मै भगवते देवाय प्रभविष्णवे ॥
यस्य पृथ्वीतलं तात साकाशं बाहुगोचरम् ॥
मूर्धा यस्य त्व् अनन्तं च स्थानं दानवसत्तम ॥
तस्याहं ते प्रवक्ष्यामि विष्णोर् माहात्म्यम् उत्तमम् ॥
भीष्म उवाच
तयोः संवदतोर् एवम् आजगाम महामुनिः ॥
सनत्कुमारो धर्मात्मा संशयच्छेदनाय वै ॥
स पूजितो ऽसुरेन्द्रेण मुनिनोशनसा तथा ॥
निषसादासने राजन् महार्हे मुनिपुंगवः ॥
तम् आसीनं महाप्राज्ञम् उशना वाक्यम् अब्रवीत् ॥
ब्रूह्य् अस्मै दानवेन्द्राय विष्णोर् माहात्म्यम् उत्तमम् ॥
सनत्कुमारस् तु ततः श्रुत्वा प्राह वचो ऽर्थवत् ॥
विष्णोर् माहात्म्यसंयुक्तं दानवेन्द्राय धीमते ॥

लिप्यंतरण (IAST)

uśanovāca
namas tasmai bhagavate devāya prabhaviṣṇave ||
yasya pṛthvītalaṃ tāta sākāśaṃ bāhugocaram ||
mūrdhā yasya tv anantaṃ ca sthānaṃ dānavasattama ||
tasyāhaṃ te pravakṣyāmi viṣṇor māhātmyam uttamam ||
bhīṣma uvāca
tayoḥ saṃvadator evam ājagāma mahāmuniḥ ||
sanatkumāro dharmātmā saṃśayacchedanāya vai ||
sa pūjito 'surendreṇa muninośanasā tathā ||
niṣasādāsane rājan mahārhe munipuṃgavaḥ ||
tam āsīnaṃ mahāprājñam uśanā vākyam abravīt ||
brūhy asmai dānavendrāya viṣṇor māhātmyam uttamam ||
sanatkumāras tu tataḥ śrutvā prāha vaco 'rthavat ||
viṣṇor māhātmyasaṃyuktaṃ dānavendrāya dhīmate ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
उशना उवाचuśanā uvācaУшана сказал; произнёс
नमः तस्मै भगवतेnamaḥ tasmai bhagavateпоклон тому Бхагавану; достопочтенному Господу
देवाय प्रभविष्णवेdevāya prabhaviṣṇaveбожественному, всевластному Вишну; могущественному Богу
यस्य पृथ्वी तलम् तातyasya pṛthvī talam tātaдля которого поверхность земли, дорогой; земной простор
स आकाशम् बाहु गोचरम्sa ākāśam bāhu gocaramвместе с небом - предел рук; область объятия
मूर्धा यस्य तु अनन्तम् चmūrdhā yasya tu anantam caа голова которого - бесконечность; безмерная высь
स्थानम् दानव सत्तमsthānam dānava sattamaобитель, лучший из данавов; местопребывание
तस्य अहम् ते प्रवक्ष्यामिtasya aham te pravakṣyāmiо нём я тебе расскажу; объясню
विष्णोः माहात्म्यम् उत्तमम्viṣṇoḥ māhātmyam uttamamвысшее величие Вишну; превосходную славу
भीष्मः उवाचbhīṣmaḥ uvācaБхишма сказал; произнёс
तयोः संवदतोः एवम्tayoḥ saṃvadatoḥ evamкогда они так беседовали; разговаривали
आजगाम महा मुनिःājagāma mahā muniḥпришёл великий мудрец; риши
सनत्कुमारः धर्म आत्माsanatkumāraḥ dharma ātmāСанаткумара, праведный духом; дхармичная душа
संशय छेदनाय वैsaṃśaya chedanāya vaiдля рассечения сомнения; устранения вопроса
सः पूजितः असुर इन्द्रेणsaḥ pūjitaḥ asura indreṇaон, почтённый царём асуров; Вритрой
मुनिना उशनसा तथाmuninā uśanasā tathāи мудрецом Ушаной также; так же
निषसाद आसने राजन्niṣasāda āsane rājanсел на сиденье, царь; воссел
महा अर्हे मुनि पुंगवःmahā arhe muni puṃgavaḥдрагоценном, лучший из мудрецов; достойном
तम् आसीनम् महा प्राज्ञम्tam āsīnam mahā prājñamего сидящего, великомудрого; мудреца
उशना वाक्यम् अब्रवीत्uśanā vākyam abravītУшана сказал речь; произнёс слова
ब्रूहि अस्मै दानव इन्द्रायbrūhi asmai dānava indrāyaскажи этому царю данавов; объясни Вритре
विष्णोः माहात्म्यम् उत्तमम्viṣṇoḥ māhātmyam uttamamвысшее величие Вишну; превосходную славу
सनत्कुमारः तु ततःsanatkumāraḥ tu tataḥСанаткумара же затем; после этого
श्रुत्वा प्राह वचः अर्थ वत्śrutvā prāha vacaḥ artha vatуслышав, сказал содержательное слово; осмысленную речь
विष्णोः माहात्म्य संयुक्तम्viṣṇoḥ māhātmya saṃyuktamсвязанное с величием Вишну; о славе Вишну
दानव इन्द्राय धीमतेdānava indrāya dhīmateмудрому царю данавов; разумному Вритре
अनुवाद

Ушана сказал: «Поклон тому Бхагавану, божественному и всевластному Вишну. Для Него, дорогой, вся поверхность земли вместе с небом является лишь областью Его рук; Его голова - бесконечная обитель. Я расскажу тебе, лучший из данавов, о высшем величии Вишну». Бхишма сказал: «Пока они так беседовали, пришёл великий мудрец Санаткумара, праведный духом, чтобы рассеять сомнение. Почтённый царём асуров и мудрецом Ушаной, лучший из мудрецов сел на драгоценное сиденье. Тогда Ушана сказал сидящему великомудрому Санаткумаре: «Расскажи этому мудрому царю данавов о высшем величии Вишну». Услышав это, Санаткумара произнёс для него содержательную речь о величии Вишну».

संस्करण

30fdf172b465 · प्रकाशित 21 जून 2026, 8:18:54 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 12.270.31-34

श्लोक बदलें इन कुंजियों से