यत्रोत्तरां दिशं गत्वा शैलराजस्य पार्श्वतः ॥
तपो ऽतप्यत दुर्धर्षस् तात नित्यं वृषध्वजः ॥
पावकेन परिक्षिप्तो दीप्यता तस्य चाश्रमः ॥
आदित्यबन्धनं नाम दुर्धर्षम् अकृतात्मभिः ॥
न तत्र शक्यते गन्तुं यक्षराक्षसदानवैः ॥
दशयोजनविस्तारम् अग्निज्वालासमावृतम् ॥
भगवान् पावकस् तत्र स्वयं तिष्ठति वीर्यवान् ॥
सर्वविघ्नान् प्रशमयन् महादेवस्य धीमतः ॥
दिव्यं वर्षसहस्रं हि पादेनैकेन तिष्ठतः ॥
देवान् संतापयंस् तत्र महादेवो धृतव्रतः ॥
ऐन्द्रीं तु दिशम् आस्थाय शैलराजस्य धीमतः ॥
विविक्ते पर्वततटे पाराशर्यो महातपाः ॥
वेदान् अध्यापयाम् आस व्यासः शिष्यान् महातपाः ॥
सुमन्तुं च महाभागं वैशंपायनम् एव च ॥
जैमिनिं च महाप्राज्ञं पैलं चापि तपस्विनम् ॥
एभिः शिष्यैः परिवृतो व्यास आस्ते महातपाः ॥
तत्राश्रमपदं पुण्यं ददर्श पितुर् उत्तमम् ॥
आरणेयो विशुद्धात्मा नभसीव दिवाकरः ॥
अथ व्यासः परिक्षिप्तं ज्वलन्तम् इव पावकम् ॥
ददर्श सुतम् आयान्तं दिवाकरसमप्रभम् ॥
असज्जमानं वृक्षेषु शैलेषु विषमेषु च ॥
योगयुक्तं महात्मानं यथा बाणं गुणच्युतम् ॥
सो ऽभिगम्य पितुः पादाव् अगृह्णाद् अरणीसुतः ॥
यथोपजोषं तैश् चापि समागच्छन् महामुनिः ॥
ततो निवेदयाम् आस पित्रे सर्वम् अशेषतः ॥
शुको जनकराजेन संवादं प्रीतमानसः ॥
yatrottarāṃ diśaṃ gatvā śailarājasya pārśvataḥ ||
tapo 'tapyata durdharṣas tāta nityaṃ vṛṣadhvajaḥ ||
pāvakena parikṣipto dīpyatā tasya cāśramaḥ ||
ādityabandhanaṃ nāma durdharṣam akṛtātmabhiḥ ||
na tatra śakyate gantuṃ yakṣarākṣasadānavaiḥ ||
daśayojanavistāram agnijvālāsamāvṛtam ||
bhagavān pāvakas tatra svayaṃ tiṣṭhati vīryavān ||
sarvavighnān praśamayan mahādevasya dhīmataḥ ||
divyaṃ varṣasahasraṃ hi pādenaikena tiṣṭhataḥ ||
devān saṃtāpayaṃs tatra mahādevo dhṛtavrataḥ ||
aindrīṃ tu diśam āsthāya śailarājasya dhīmataḥ ||
vivikte parvatataṭe pārāśaryo mahātapāḥ ||
vedān adhyāpayām āsa vyāsaḥ śiṣyān mahātapāḥ ||
sumantuṃ ca mahābhāgaṃ vaiśaṃpāyanam eva ca ||
jaiminiṃ ca mahāprājñaṃ pailaṃ cāpi tapasvinam ||
ebhiḥ śiṣyaiḥ parivṛto vyāsa āste mahātapāḥ ||
tatrāśramapadaṃ puṇyaṃ dadarśa pitur uttamam ||
āraṇeyo viśuddhātmā nabhasīva divākaraḥ ||
atha vyāsaḥ parikṣiptaṃ jvalantam iva pāvakam ||
dadarśa sutam āyāntaṃ divākarasamaprabham ||
asajjamānaṃ vṛkṣeṣu śaileṣu viṣameṣu ca ||
yogayuktaṃ mahātmānaṃ yathā bāṇaṃ guṇacyutam ||
so 'bhigamya pituḥ pādāv agṛhṇād araṇīsutaḥ ||
yathopajoṣaṃ taiś cāpi samāgacchan mahāmuniḥ ||
tato nivedayām āsa pitre sarvam aśeṣataḥ ||
śuko janakarājena saṃvādaṃ prītamānasaḥ ||
Там же, у склона царя гор, уйдя на север, неодолимый Вришадхваджа, Махадева, постоянно совершал тапас, дорогой. Его ашрам, окружённый пылающим огнём, называется Адитья-бандхана и неприступен для неовладевших собой. Туда не могут прийти якши, ракшасы и данавы: он простирается на десять йоджан и окружён языками огня. Там сам могучий Агни пребывает, устраняя все препятствия мудрого Махадевы, который, держа обет, тысячу божественных лет стоял на одной ноге и жаром изнурял богов. На восточной стороне мудрого царя гор, на уединённом склоне, великий подвижник Парашарья Вьяса обучал Ведам своих учеников: великосчастливого Суманту, Вайшампаяну, многоразумного Джаймини и подвижника Паилу. Окружённый этими учениками, великий подвижник Вьяса пребывал там. Чистый душой Шука, сын арани, сияющий как солнце в небе, увидел святое и превосходное место ашрама своего отца. Затем Вьяса увидел сына, приближающегося, окружённого сиянием и пылающего как огонь, с блеском, равным солнцу. Соединённый йогой махатма не задерживался ни на деревьях, ни на неровных скалах, словно стрела, сорвавшаяся с тетивы. Подойдя, сын арани обнял ноги отца и, как подобало, встретился с учениками. Затем Шука с радостным умом полностью рассказал отцу всю беседу с царём Джанакой».
d0a1848caed7 · प्रकाशित 21 जून 2026, 6:53:38 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Глава соединяет два типа святости: мощь тапаса Махадевы и передачу Вед в ашраме Вьясы. Шука возвращается не как спорщик, а как реализованный ученик, который почитает отца и делится услышанным.