युधिष्ठिर उवाच
यदा भक्तो भगवत आसीद् राजा महावसुः ॥
किमर्थं स परिभ्रष्टो विवेश विवरं भुवः ॥
भीष्म उवाच
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् ॥
ऋषीणां चैव संवादं त्रिदशानां च भारत ॥
अजेन यष्टव्यम् इति देवाः प्राहुर् द्विजोत्तमान् ॥
स च छागो ह्य् अजो ज्ञेयो नान्यः पशुर् इति स्थितिः ॥
ऋषय ऊचुः
बीजैर् यज्ञेषु यष्टव्यम् इति वै वैदिकी श्रुतिः ॥
अजसंज्ञानि बीजानि छागं न घ्नन्तुम् अर्हथ ॥
नैष धर्मः सतां देवा यत्र वध्येत वै पशुः ॥
इदं कृतयुगं श्रेष्ठं कथं वध्येत वै पशुः ॥
yudhiṣṭhira uvāca
yadā bhakto bhagavata āsīd rājā mahāvasuḥ ||
kimarthaṃ sa paribhraṣṭo viveśa vivaraṃ bhuvaḥ ||
bhīṣma uvāca
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam ||
ṛṣīṇāṃ caiva saṃvādaṃ tridaśānāṃ ca bhārata ||
ajena yaṣṭavyam iti devāḥ prāhur dvijottamān ||
sa ca chāgo hy ajo jñeyo nānyaḥ paśur iti sthitiḥ ||
ṛṣaya ūcuḥ
bījair yajñeṣu yaṣṭavyam iti vai vaidikī śrutiḥ ||
ajasaṃjñāni bījāni chāgaṃ na ghnantum arhatha ||
naiṣa dharmaḥ satāṃ devā yatra vadhyeta vai paśuḥ ||
idaṃ kṛtayugaṃ śreṣṭhaṃ kathaṃ vadhyeta vai paśuḥ ||
Юдхиштхира сказал: «Когда царь Махавасу был преданным Бхагавана, почему он пал и вошёл в расщелину земли?» Бхишма сказал: «И здесь приводят древний рассказ — беседу риши и богов, о Бхарата. Боги сказали лучшим двиджам: “Жертвовать следует аджей; этот аджа должен пониматься как козёл, иного жертвенного животного здесь нет”. Риши сказали: “Ведийская шрути говорит, что в жертвах следует приносить семена. Семена называются аджа; вы не должны убивать козла. О боги, это не дхарма добрых, когда убивают животное. Сейчас лучшая Крита-юга: как же может быть убит жертвенный зверь?”»
91d5d01f7504 · प्रकाशित 21 जून 2026, 5:47:38 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Глава открывается спором о слове aja: боги читают его как козла, риши — как нерождённые семена. Уже здесь дхарма требует не только цитаты, но и чистого понимания смысла.