महाभारत
Naranarayanopadesha12.332.7-10
11595 / 15823
महाभारत · 12.332.7-10
देवनागरी

तस्माच् चोत्तिष्ठते देवात् सर्वभूतहितो रसः ॥
आपो येन हि युज्यन्ते द्रवत्वं प्राप्नुवन्ति च ॥
तस्माद् एव समुद्भूतं तेजो रूपगुणात्मकम् ॥
येन स्म युज्यते सूर्यस् ततो लोकान् विराजते ॥
तस्माद् देवात् समुद्भूतः स्पर्शस् तु पुरुषोत्तमात् ॥
येन स्म युज्यते वायुस् ततो लोकान् विवात्य् असौ ॥
तस्माच् चोत्तिष्ठते शब्दः सर्वलोकेश्वरात् प्रभोः ॥
आकाशं युज्यते येन ततस् तिष्ठत्य् असंवृतम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tasmāc cottiṣṭhate devāt sarvabhūtahito rasaḥ ||
āpo yena hi yujyante dravatvaṃ prāpnuvanti ca ||
tasmād eva samudbhūtaṃ tejo rūpaguṇātmakam ||
yena sma yujyate sūryas tato lokān virājate ||
tasmād devāt samudbhūtaḥ sparśas tu puruṣottamāt ||
yena sma yujyate vāyus tato lokān vivāty asau ||
tasmāc cottiṣṭhate śabdaḥ sarvalokeśvarāt prabhoḥ ||
ākāśaṃ yujyate yena tatas tiṣṭhaty asaṃvṛtam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मात् च उत्तिष्ठतेtasmāt ca uttiṣṭhateи из Него возникает; от того Господа поднимается
देवात्devātиз Бога; от Господа
सर्व भूत हितः रसःsarva bhūta hitaḥ rasaḥвкус, полезный всем существам; жизненная влага
आपः येन हि युज्यन्तेāpaḥ yena hi yujyanteводы ведь им наделяются; через него соединяются
द्रवत्वम् प्राप्नुवन्ति चdravatvam prāpnuvanti caи текучесть получают; становятся жидкими
तस्मात् एव समुद्भूतम्tasmāt eva samudbhūtamиз Него же возникшее; от Него порождённое
तेजः रूप गुण आत्मकम्tejaḥ rūpa guṇa ātmakamсвет, имеющий природу качества формы; огненная сила видимости
येन स्म युज्यते सूर्यःyena sma yujyate sūryaḥкоторым соединяется солнце; через него солнце наделено
ततः लोकान् विराजतेtataḥ lokān virājateпоэтому миры освещает; оттого сияет над мирами
तस्मात् देवात् समुद्भूतःtasmāt devāt samudbhūtaḥиз того Бога возник; от Господа порождён
स्पर्शः तुsparśaḥ tuа осязание; касание же
पुरुषोत्तमात्puruṣottamātиз Пурушоттамы; от Верховной Личности
येन स्म युज्यते वायुःyena sma yujyate vāyuḥкоторым соединяется ветер; через него ветер наделён
ततः लोकान् विवाति असौtataḥ lokān vivāti asauпоэтому он веет по мирам; оттого этот дует
तस्मात् च उत्तिष्ठते शब्दःtasmāt ca uttiṣṭhate śabdaḥи из Него возникает звук; от Него поднимается звук
सर्व लोक ईश्वरात् प्रभोःsarva loka īśvarāt prabhoḥот Владыки, Господа всех миров; из повелителя всего
आकाशम् युज्यते येनākāśam yujyate yenaэфир им наделяется; пространство соединяется им
ततः तिष्ठति असंवृतम्tataḥ tiṣṭhati asaṃvṛtamпоэтому стоит неограниченным; остаётся открытым
अनुवाद

«Из этого Бога возникает rasa, жизненная влага, полезная всем существам: ею наделяются воды и получают текучесть. Из Него же рождается tejas, световая сила, чьё качество — видимость; ею наделено солнце и потому сияет над мирами. Из Пурушоттамы возникает осязание, которым наделён ветер и потому веет по мирам. Из Господа всех миров возникает звук; им наделяется эфир и потому пребывает открытым, ничем не покрытым».

संस्करण

3388b8e84838 · प्रकाशित 21 जून 2026, 4:31:51 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से