महाभारत
The Origin of Vyāsa and the Unity of Sacred Knowledge in Nārāyaṇa12.337.68-69
11635 / 15823
महाभारत · 12.337.68-69
देवनागरी

सांख्यं च योगं च सनातने द्वे; वेदाश् च सर्वे निखिलेन राजन् ॥
सर्वैः समस्तैर् ऋषिभिर् निरुक्तो; नारायणो विश्वम् इदं पुराणम् ॥
शुभाशुभं कर्म समीरितं यत्; प्रवर्तते सर्वलोकेषु किं चित् ॥
तस्माद् ऋषेस् तद् भवतीति विद्याद्; दिव्य् अन्तरिक्षे भुवि चाप्सु चापि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sāṃkhyaṃ ca yogaṃ ca sanātane dve; vedāś ca sarve nikhilena rājan ||
sarvaiḥ samastair ṛṣibhir nirukto; nārāyaṇo viśvam idaṃ purāṇam ||
śubhāśubhaṃ karma samīritaṃ yat; pravartate sarvalokeṣu kiṃ cit ||
tasmād ṛṣes tad bhavatīti vidyād; divy antarikṣe bhuvi cāpsu cāpi ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सांख्यम् च योगम् चsāṃkhyam ca yogam caи санкхью, и йогу; учения
सनातने द्वेsanātane dveдве вечные; древние
वेदाः च सर्वेvedāḥ ca sarveи все Веды; целиком
निखिलेन राजन्nikhilena rājanполностью, царь; без остатка
सर्वैः समस्तैः ऋषिभिःsarvaiḥ samastaiḥ ṛṣibhiḥвсеми собранными риши; мудрецами
निरुक्तः नारायणःniruktaḥ nārāyaṇaḥобъяснён Нараяна; назван
विश्वम् इदम् पुराणम्viśvam idam purāṇamэтот древний вселенский; мир
शुभ अशुभम् कर्मśubha aśubham karmaблагое и неблагое действие; карма
समीरितम् यत्samīritam yatкоторое приводится в движение; возбуждается
प्रवर्तते सर्व लोकेषुpravartate sarva lokeṣuпроисходит во всех мирах; действует
किम् चित्kim citчто-либо; всё
तस्मात् ऋषेः तत् भवतिtasmāt ṛṣeḥ tat bhavatiот того Риши это возникает; от Нараяны
इति विद्यात्iti vidyātтак следует знать; понимать
दिवि अन्तरिक्षे भुविdivi antarikṣe bhuviна небе, в промежуточном пространстве, на земле; в мирах
च अप्सु च अपिca apsu ca apiи в водах также; тоже
अनुवाद

Санкхья и йога - две вечные системы, и все Веды целиком, о царь, всеми собранными риши объясняют Нараяну как этот древний вселенский принцип. Какое бы благое или неблагое действие ни приводилось в движение и ни происходило во всех мирах, знай: оно возникает от того Риши - на небе, в промежуточном пространстве, на земле и даже в водах».

संस्करण

3c2229d0b38f · प्रकाशित 21 जून 2026, 8:24:33 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से