युधिष्ठिर उवाच
किं कर्तव्यं मनुष्येण लोकयात्राहितार्थिना ॥
कथं वै लोकयात्रां तु किंशीलश् च समाचरेत् ॥
भीष्म उवाच
कायेन त्रिविधं कर्म वाचा चापि चतुर्विधम् ॥
मनसा त्रिविधं चैव दश कर्मपथांस् त्यजेत् ॥
प्राणातिपातं स्तैन्यं च परदारम् अथापि च ॥
त्रीणि पापानि कायेन सर्वतः परिवर्जयेत् ॥
yudhiṣṭhira uvāca
kiṃ kartavyaṃ manuṣyeṇa lokayātrāhitārthinā ||
kathaṃ vai lokayātrāṃ tu kiṃśīlaś ca samācaret ||
bhīṣma uvāca
kāyena trividhaṃ karma vācā cāpi caturvidham ||
manasā trividhaṃ caiva daśa karmapathāṃs tyajet ||
prāṇātipātaṃ stainyaṃ ca paradāram athāpi ca ||
trīṇi pāpāni kāyena sarvataḥ parivarjayet ||
Юдхиштхира сказал: «Что должно делать человеку, желающему блага в житейском пути? Как же ему проходить житейский путь, с каким нравом?» Бхишма сказал: «Телом — троякое деяние, речью — четверякое, и умом — троякое: десять дурных путей деяния да оставит. Убиение, воровство и прелюбодеяние — три греха телом — всячески да избегает».
7053dcbe212f · प्रकाशित 20 जून 2026, 8:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Юдхиштхира спрашивает о самом простом и насущном — как праведно вести житейский путь (lokayātrā). Бхишма даёт сжатый свод нравственности: «десять путей деяния», совершаемых тремя вратами — телом, речью и умом. Знаменательно это деление: всякий грех и всякая добродетель рождаются в одном из трёх. Три телесных греха — убиение (нарушение ahiṃsā), воровство и прелюбодеяние — названы первыми; их надлежит избегать «всячески», ибо они грубейшие и явнейшие нарушения дхармы.