महाभारत
Vipula Thwarts Indra (Part 2)13.41.16-19
12112 / 15823
महाभारत · 13.41.16-19
देवनागरी

स तद् वैकृतम् आलक्ष्य देवराजो विशां पते ॥
अवैक्षत सहस्राक्षस् तदा दिव्येन चक्षुषा ॥
ददर्श च मुनिं तस्याः शरीरान्तरगोचरम् ॥
प्रतिबिम्बम् इवादर्शे गुरुपत्न्याः शरीरगम् ॥
स तं घोरेण तपसा युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरः ॥
प्रावेपत सुसंत्रस्तः शापभीतस् तदा विभो ॥
विमुच्य गुरुपत्नीं तु विपुलः सुमहातपाः ॥
स्वं कलेवरम् आविश्य शक्रं भीतम् अथाब्रवीत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa tad vaikṛtam ālakṣya devarājo viśāṃ pate ||
avaikṣata sahasrākṣas tadā divyena cakṣuṣā ||
dadarśa ca muniṃ tasyāḥ śarīrāntaragocaram ||
pratibimbam ivādarśe gurupatnyāḥ śarīragam ||
sa taṃ ghoreṇa tapasā yuktaṃ dṛṣṭvā puraṃdaraḥ ||
prāvepata susaṃtrastaḥ śāpabhītas tadā vibho ||
vimucya gurupatnīṃ tu vipulaḥ sumahātapāḥ ||
svaṃ kalevaram āviśya śakraṃ bhītam athābravīt ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स तत् वैकृतम् आलक्ष्यsa tat vaikṛtam ālakṣyaон, ту перемену приметив
देवराजः विशां पतेdevarājaḥ viśāṃ pateцарь богов, о владыка народа
अवैक्षत सहस्राक्षःavaikṣata sahasrākṣaḥвзглянул тысячеокий
तदा दिव्येन चक्षुषाtadā divyena cakṣuṣāтогда оком божественным
ददर्श च मुनिं तस्याःdadarśa ca muniṃ tasyāḥи увидел мудреца, её
शरीरान्तरगोचरम्śarīrāntaragocaramвнутри тела пребывающего
प्रतिबिम्बम् इव आदर्शेpratibimbam iva ādarśeкак отражение в зеркале
गुरुपत्न्याः शरीरगम्gurupatnyāḥ śarīragamв жены гуру теле сущего
स तं घोरेण तपसाsa taṃ ghoreṇa tapasāон его, ужасным подвигом
युक्तं दृष्ट्वा पुरंदरःyuktaṃ dṛṣṭvā puraṃdaraḥнаделённого увидев, Пурандара
प्रावेपत सुसंत्रस्तःprāvepata susaṃtrastaḥзадрожал, сильно испуганный
शापभीतः तदा विभोśāpabhītaḥ tadā vibhoпроклятия боясь, тогда, о владыка
विमुच्य गुरुपत्नीं तुvimucya gurupatnīṃ tuотпустив жену гуру
विपुलः सुमहातपाःvipulaḥ sumahātapāḥВипула, великий подвижник
स्वं कलेवरम् आविश्यsvaṃ kalevaram āviśyaв своё тело войдя
शक्रं भीतम् अथ अब्रवीत्śakraṃ bhītam atha abravītШакре испуганному тогда сказал
अनुवाद

«Он, ту перемену приметив, царь богов, о владыка народа, взглянул, тысячеокий, тогда оком божественным, и увидел мудреца, её внутри тела пребывающего, как отражение в зеркале, в жены гуру теле сущего. Он его, ужасным подвигом наделённого, увидев, Пурандара задрожал, сильно испуганный, проклятия боясь, тогда, о владыка. Отпустив жену гуру, Випула, великий подвижник, в своё тело войдя, Шакре испуганному тогда сказал».

संस्करण

bcaaffb20b33 · प्रकाशित 20 जून 2026, 10:20:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से