महाभारत
The Ghee-Mantra and the Close of the Cow-Teaching (Part 8)13.79.9-12
12376 / 15823
महाभारत · 13.79.9-12
देवनागरी

धेन्वाः प्रमाणेन समप्रमाणां; धेनुं तिलानाम् अपि च प्रदाय ॥
पानीयदाता च यमस्य लोके; न यातनां कां चिद् उपैति तत्र ॥
पवित्रम् अग्र्यं जगतः प्रतिष्ठा; दिवौकसां मातरो ऽथाप्रमेयाः ॥
अन्वालभेद् दक्षिणतो व्रजेच् च; दद्याच् च पात्रे प्रसमीक्ष्य कालम् ॥
धेनुं सवत्सां कपिलां भूरिशृङ्गां; कांस्योपदोहां वसनोत्तरीयाम् ॥
प्रदाय तां गाहति दुर्विगाह्यां; याम्यां सभां वीतभयो मनुष्यः ॥
सुरूपा बहुरूपाश् च विश्वरूपाश् च मातरः ॥
गावो माम् उपतिष्ठन्ताम् इति नित्यं प्रकीर्तयेत् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dhenvāḥ pramāṇena samapramāṇāṃ; dhenuṃ tilānām api ca pradāya ||
pānīyadātā ca yamasya loke; na yātanāṃ kāṃ cid upaiti tatra ||
pavitram agryaṃ jagataḥ pratiṣṭhā; divaukasāṃ mātaro 'thāprameyāḥ ||
anvālabhed dakṣiṇato vrajec ca; dadyāc ca pātre prasamīkṣya kālam ||
dhenuṃ savatsāṃ kapilāṃ bhūriśṛṅgāṃ; kāṃsyopadohāṃ vasanottarīyām ||
pradāya tāṃ gāhati durvigāhyāṃ; yāmyāṃ sabhāṃ vītabhayo manuṣyaḥ ||
surūpā bahurūpāś ca viśvarūpāś ca mātaraḥ ||
gāvo mām upatiṣṭhantām iti nityaṃ prakīrtayet ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धेन्वाः प्रमाणेनdhenvāḥ pramāṇenaкоровы мерою
समप्रमाणांsamapramāṇāṃравномерную
धेनुं तिलानाम्dhenuṃ tilānāmкорову из сезама
अपि च प्रदायapi ca pradāyaтакже дав
पानीयदाता चpānīyadātā caи воды податель
यमस्य लोकेyamasya lokeв мире Ямы
न यातनां कां चित्na yātanāṃ kāṃ citникакой муки
उपैति तत्रupaiti tatraне испытывает там
पवित्रम् अग्र्यंpavitram agryaṃочиститель высший
जगतः प्रतिष्ठाjagataḥ pratiṣṭhāмира опора
दिवौकसां मातरःdivaukasāṃ mātaraḥнебожителей матери
अथ अप्रमेयाःatha aprameyāḥи неизмеримые
अन्वालभेत्anvālabhetда коснётся
दक्षिणतः व्रजेत् चdakṣiṇataḥ vrajet caсправа да обойдёт
दद्यात् च पात्रेdadyāt ca pātreи да даст достойному
प्रसमीक्ष्य कालम्prasamīkṣya kālamрассмотрев время
धेनुं सवत्सांdhenuṃ savatsāṃкорову с телёнком
कपिलां भूरिशृङ्गांkapilāṃ bhūriśṛṅgāṃбурую, многорогую
कांस्योपदोहांkāṃsyopadohāṃс бронзовым подойником
वसनोत्तरीयाम्vasanottarīyāmс тканью поверх
प्रदाय तांpradāya tāṃдав её
गाहति दुर्विगाह्यांgāhati durvigāhyāṃпереходит труднопроходимую
याम्यां सभांyāmyāṃ sabhāṃЯмы залу
वीतभयः मनुष्यःvītabhayaḥ manuṣyaḥбесстрашный человек
सुरूपाः बहुरूपाः चsurūpāḥ bahurūpāḥ caпрекрасноликие, многоликие
विश्वरूपाः च मातरःviśvarūpāḥ ca mātaraḥи вселикие матери
गावः माम् उपतिष्ठन्ताम्gāvaḥ mām upatiṣṭhantāmкоровы да предстанут мне
इति नित्यं प्रकीर्तयेत्iti nityaṃ prakīrtayetтак всегда да возглашает
अनुवाद

«Корове мерою равную, корову из сезама также дав, и воды податель, в мире Ямы никакой муки не испытывает там. Очиститель высший, мира опора, небожителей матери, и неизмеримые, — да коснётся, справа да обойдёт, и да даст достойному, рассмотрев время. Корову с телёнком, бурую, многорогую, с бронзовым подойником, с тканью поверх, — дав её, переходит труднопроходимую Ямы залу бесстрашный человек. „Прекрасноликие, многоликие, и вселикие матери, коровы да предстанут мне“, — так всегда да возглашает».

संस्करण

f43620906c1b · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:30:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से