महाभारत
Āśvamedhika-parva (Vyāsa's Teaching on the Sacrifice)14.3.11–13
12853 / 15823
महाभारत · 14.3.11–13
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
असंशयं वाजिमेधः पावयेत् पृथिवीम् अपि ॥
अभिप्रायस् तु मे कश् चित् तं त्वं श्रोतुम् इहार्हसि ॥
इमं ज्ञातिवधं कृत्वा सुमहान्तं द्विजोत्तम ॥
दानम् अल्पं न शक्यामि दातुं वित्तं च नास्ति मे ॥
न च बालान् इमान् दीनान् उत्सहे वसु याचितुम् ॥
तथैवार्द्रव्रणान् कृच्छ्रे वर्तमानान् नृपात्मजान् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
asaṃśayaṃ vājimedhaḥ pāvayet pṛthivīm api ||
abhiprāyas tu me kaś cit taṃ tvaṃ śrotum ihārhasi ||
imaṃ jñātivadhaṃ kṛtvā sumahāntaṃ dvijottama ||
dānam alpaṃ na śakyāmi dātuṃ vittaṃ ca nāsti me ||
na ca bālān imān dīnān utsahe vasu yācitum ||
tathaivārdravraṇān kṛcchre vartamānān nṛpātmajān ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
असंशयम् वाजिमेधःasaṃśayam vājimedhaḥбез сомнения, ваджимедха; без сомнения, конская жертва
पावयेत् पृथिवीम् अपिpāvayet pṛthivīm apiочистила бы [и саму] землю; очистила бы [и саму] землю
अभिप्रायः तु मे कः चित्abhiprāyaḥ tu me kaḥ citно есть у меня некое соображение; но есть у меня некая мысль
तम् त्वम् श्रोतुम् इह अर्हसिtam tvam śrotum iha arhasiего ты выслушать здесь должен; её ты выслушать здесь должен
इमम् ज्ञातिवधम् कृत्वाimam jñātivadham kṛtvāэто избиение родичей сотворив; это избиение родичей содеяв
सुमहान्तम् द्विजोत्तमsumahāntam dvijottamaвеличайшее, о лучший из дваждырождённых; величайшее, о лучший из дваждырождённых
दानम् अल्पम् न शक्यामिdānam alpam na śakyāmiи малого дара не могу; и малого дара не могу
दातुम् वित्तम् चdātum vittam caдать; и богатства; дать; и средств
न अस्ति मेna asti meнет у меня; нет у меня
न च बालान् इमान् दीनान्na ca bālān imān dīnānи этих детей, несчастных; и этих юнцов, несчастных
उत्सहे वसु याचितुम्utsahe vasu yācitumне дерзаю о богатстве просить; не решаюсь о добре просить
तथा एव आर्द्रव्रणान्tathā eva ārdravraṇānтак же [как] со свежими ранами; так же [как] со свежими ранами
कृच्छ्रे वर्तमानान् नृपात्मजान्kṛcchre vartamānān nṛpātmajānв бедствии пребывающих царских сыновей; в беде пребывающих царских сыновей
अनुवाद

[Юдхиштхира сказал:] «Без сомнения, ваджимедха очистила бы [и саму] землю; но есть у меня некое соображение — его ты выслушать здесь должен. Это избиение родичей сотворив, величайшее, о лучший из дваждырождённых, и малого дара не могу дать — и богатства нет у меня. И этих детей, несчастных, не дерзаю просить о богатстве, так же [как] со свежими ранами, в бедствии пребывающих, царских сыновей».

संस्करण

0e1a8c1ff28c · प्रकाशित 21 जून 2026, 3:10:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से