महाभारत
All is set at the king's disposal15.18.1-4
15538 / 15823
महाभारत · 15.18.1-4
देवनागरी

अर्जुन उवाच
भीम ज्येष्ठो गुरुर् मे त्वं नातो ऽन्यद् वक्तुम् उत्सहे ॥
धृतराष्ट्रो हि राजर्षिः सर्वथा मानम् अर्हति ॥
न स्मरन्त्य् अपराद्धानि स्मरन्ति सुकृतानि च ॥
असंभिन्नार्थमर्यादाः साधवः पुरुषोत्तमाः ॥
इदं मद्वचनात् क्षत्तः कौरवं ब्रूहि पार्थिवम् ॥
यावद् इच्छति पुत्राणां दातुं तावद् ददाम्य् अहम् ॥
भीष्मादीनां च सर्वेषां सुहृदाम् उपकारिणाम् ॥
मम कोशाद् इति विभो मा भूद् भीमः सुदुर्मनाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

arjuna uvāca
bhīma jyeṣṭho gurur me tvaṃ nāto 'nyad vaktum utsahe ||
dhṛtarāṣṭro hi rājarṣiḥ sarvathā mānam arhati ||
na smaranty aparāddhāni smaranti sukṛtāni ca ||
asaṃbhinnārthamaryādāḥ sādhavaḥ puruṣottamāḥ ||
idaṃ madvacanāt kṣattaḥ kauravaṃ brūhi pārthivam ||
yāvad icchati putrāṇāṃ dātuṃ tāvad dadāmy aham ||
bhīṣmādīnāṃ ca sarveṣāṃ suhṛdām upakāriṇām ||
mama kośād iti vibho mā bhūd bhīmaḥ sudurmanāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भीमbhīmaо Бхима
ज्येष्ठः गुरुः मे त्वम्jyeṣṭhaḥ guruḥ me tvamты мой старший, наставник
न अतः अन्यत्na ataḥ anyatне иное, чем то
वक्तुम् उत्सहेvaktum utsaheсмею сказать
धृतराष्ट्रः हि राजर्षिःdhṛtarāṣṭraḥ hi rājarṣiḥибо Дхритараштра — царственный мудрец
सर्वथा मानम् अर्हतिsarvathā mānam arhatiвсячески достоин почтения
न स्मरन्ति अपराद्धानिna smaranti aparāddhāniне помнят обид
स्मरन्ति सुकृतानि चsmaranti sukṛtāni caа помнят добрые дела
असंभिन्नार्थमर्यादाःasaṃbhinnārthamaryādāḥхранящие меру должного
साधवःsādhavaḥдобродетельные
पुरुषोत्तमाःpuruṣottamāḥлучшие из людей
इदम् मद्वचनात्idam madvacanātэто по моему слову
क्षत्तःkṣattaḥо Кшаттри
कौरवम् ब्रूहि पार्थिवम्kauravam brūhi pārthivamскажи царю Каураве
यावत् इच्छतिyāvat icchatiсколько он желает
पुत्राणाम् दातुम्putrāṇām dātumдать по сыновьям
तावत् ददामि अहम्tāvat dadāmi ahamстолько даю я
भीष्मादीनाम् च सर्वेषाम्bhīṣmādīnām ca sarveṣāmи по всем — Бхишме и прочим
सुहृदाम् उपकारिणाम्suhṛdām upakāriṇāmдрузьям-благодетелям
मम कोशात् इतिmama kośāt itiиз моей казны
विभोvibhoо владыка
मा भूत् भीमः सुदुर्मनाःmā bhūt bhīmaḥ sudurmanāḥда не будет Бхима столь удручён
अनुवाद

Арджуна сказал: О Бхима, ты мой старший и наставник, потому не смею я говорить иное; ибо Дхритараштра — царственный мудрец, всячески достоин почтения. Добродетельные, лучшие из людей, хранящие меру должного, не помнят обид, а помнят добрые дела. Это по моему слову, о Кшаттри, скажи царю Каураве: сколько он желает дать по сыновьям, столько даю я, и по всем — Бхишме и прочим друзьям-благодетелям — из моей казны, о владыка; и да не будет Бхима столь удручён.

संस्करण

6502bbbd0b3e · प्रकाशित 20 जून 2026, 9:55:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से