महाभारत
Reunion, parting, and the widows' passage15.41.12-16
15674 / 15823
महाभारत · 15.41.12-16
देवनागरी

ततो विसर्जयाम् आस लोकांस् तान् मुनिपुंगवः ॥
क्षणेनान्तर्हिताश् चैव प्रेक्षताम् एव ते ऽभवन् ॥
अवगाह्य महात्मानः पुण्यां त्रिपथगां नदीम् ॥
सरथाः सध्वजाश् चैव स्वानि स्थानानि भेजिरे ॥
देवलोकं ययुः के चित् के चिद् ब्रह्मसदस् तथा ॥
के चिच् च वारुणं लोकं के चित् कौबेरम् आप्नुवन् ॥
तथा वैवस्वतं लोकं के चिच् चैवाप्नुवन् नृपाः ॥
राक्षसानां पिशाचानां के चिच् चाप्य् उत्तरान् कुरून् ॥
विचित्रगतयः सर्वे या अवाप्यामरैः सह ॥
आजग्मुस् ते महात्मानः सवाहाः सपदानुगाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato visarjayām āsa lokāṃs tān munipuṃgavaḥ ||
kṣaṇenāntarhitāś caiva prekṣatām eva te 'bhavan ||
avagāhya mahātmānaḥ puṇyāṃ tripathagāṃ nadīm ||
sarathāḥ sadhvajāś caiva svāni sthānāni bhejire ||
devalokaṃ yayuḥ ke cit ke cid brahmasadas tathā ||
ke cic ca vāruṇaṃ lokaṃ ke cit kauberam āpnuvan ||
tathā vaivasvataṃ lokaṃ ke cic caivāpnuvan nṛpāḥ ||
rākṣasānāṃ piśācānāṃ ke cic cāpy uttarān kurūn ||
vicitragatayaḥ sarve yā avāpyāmaraiḥ saha ||
ājagmus te mahātmānaḥ savāhāḥ sapadānugāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततो विसर्जयाम् आसtato visarjayām āsaзатем отпустил
लोकांस् तान् मुनिपुंगवःlokāṃs tān munipuṃgavaḥте миры бык среди мудрецов
क्षणेनान्तर्हिताश् चैवkṣaṇenāntarhitāś caivaв миг исчезли
प्रेक्षताम् एव ते ऽभवन्prekṣatām eva te 'bhavanна глазах у смотрящих стали невидимы
अवगाह्य महात्मानःavagāhya mahātmānaḥпогрузившись, великие духом
पुण्यां त्रिपथगां नदीम्puṇyāṃ tripathagāṃ nadīmв святую трёхпутную реку
सरथाः सध्वजाश् चैवsarathāḥ sadhvajāś caivaс колесницами и знамёнами
स्वानि स्थानानि भेजिरेsvāni sthānāni bhejireсвои обители обрели
देवलोकं ययुः के चित्devalokaṃ yayuḥ ke citв мир богов ушли иные
के चिद् ब्रह्मसदस् तथाke cid brahmasadas tathāиные в обитель Брахмы
के चिच् च वारुणं लोकम्ke cic ca vāruṇaṃ lokamиные в мир Варуны
के चित् कौबेरम् आप्नुवन्ke cit kauberam āpnuvanиные Куберы достигли
तथा वैवस्वतं लोकम्tathā vaivasvataṃ lokamтак в мир Вайвасваты
के चिच् चैवाप्नुवन् नृपाःke cic caivāpnuvan nṛpāḥиные цари достигли
राक्षसानां पिशाचानाम्rākṣasānāṃ piśācānāmмиров ракшасов, пишачей
के चिच् चाप्य् उत्तरान् कुरून्ke cic cāpy uttarān kurūnиные — в Северные Куру
विचित्रगतयः सर्वेvicitragatayaḥ sarveс разными участями все
या अवाप्यामरैः सहyā avāpyāmaraiḥ sahaкоторые обретя, с бессмертными
आजग्मुस् ते महात्मानःājagmus te mahātmānaḥушли те великие духом
सवाहाः सपदानुगाःsavāhāḥ sapadānugāḥс упряжками и со свитою пеших
अनुवाद

Затем бык среди мудрецов отпустил те миры, и в миг исчезли они на глазах у смотрящих. Погрузившись в святую трёхпутную реку, великие духом, с колесницами и знамёнами, обрели свои обители. В мир богов ушли иные, иные в обитель Брахмы, иные в мир Варуны, иные достигли Куберы; так в мир Вайвасваты-Ямы достигли иные цари, иные — в миры ракшасов и пишачей, иные — в Северные Куру. С разными участями все, которые обретя, с бессмертными ушли те великие духом, с упряжками и со свитою пеших.

संस्करण

aabd9b3b7e22 · प्रकाशित 20 जून 2026, 11:50:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से