महाभारत
Vasudeva's lament and last charge to Arjuna16.7.1-3
15762 / 15823
महाभारत · 16.7.1-3
देवनागरी

वैशंपायन उवाच
तं शयानं महात्मानं वीरम् आनकदुन्दुभिम् ॥
पुत्रशोकाभिसंतप्तं ददर्श कुरुपुंगवः ॥
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षो व्यूढोरस्को महाभुजः ॥
आर्तस्यार्ततरः पार्थः पादौ जग्राह भारत ॥
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धः स भुजाभ्यां महाभुजः ॥
रुदन् पुत्रान् स्मरन् सर्वान् विललाप सुविह्वलः ॥
भ्रातॄन् पुत्रांश् च पौत्रांश् च दौहित्रांश् च सखीन् अपि ॥

लिप्यंतरण (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
taṃ śayānaṃ mahātmānaṃ vīram ānakadundubhim ||
putraśokābhisaṃtaptaṃ dadarśa kurupuṃgavaḥ ||
tasyāśruparipūrṇākṣo vyūḍhorasko mahābhujaḥ ||
ārtasyārtataraḥ pārthaḥ pādau jagrāha bhārata ||
samāliṅgyārjunaṃ vṛddhaḥ sa bhujābhyāṃ mahābhujaḥ ||
rudan putrān smaran sarvān vilalāpa suvihvalaḥ ||
bhrātṝn putrāṃś ca pautrāṃś ca dauhitrāṃś ca sakhīn api ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तं शयानं महात्मानम्taṃ śayānaṃ mahātmānamVaishampayana said
वीरम् आनकदुन्दुभिम्vīram ānakadundubhimhim
पुत्रशोकाभिसंतप्तम्putraśokābhisaṃtaptamlying (prostrate)
ददर्श कुरुपुंगवःdadarśa kurupuṃgavaḥgreat-souled
तस्याश्रुपरिपूर्णाक्षःtasyāśruparipūrṇākṣaḥthe hero Anakadundubhi
व्यूढोरस्को महाभुजःvyūḍhorasko mahābhujaḥconsumed (by grief)
आर्तस्यार्ततरः पार्थःārtasyārtataraḥ pārthaḥlong-armed
पादौ जग्राह भारतpādau jagrāha bhāratagrief
समालिङ्ग्यार्जुनं वृद्धःsamāliṅgyārjunaṃ vṛddhaḥseized (by)
स भुजाभ्यां महाभुजःsa bhujābhyāṃ mahābhujaḥapproached
रुदन् पुत्रान् स्मरन् सर्वान्rudan putrān smaran sarvānthen
विललाप सुविह्वलःvilalāpa suvihvalaḥArjuna
भ्रातॄन् पुत्रांश् च पौत्रांश् चbhrātṝn putrāṃś ca pautrāṃś cason of Kunti
दौहित्रांश् च सखीन् अपिdauhitrāṃś ca sakhīn apiafflicted by grief
अनुवाद

Vaishampayana said: Then Arjuna, son of Kunti, himself bowed down with grief, approached him where he lay — the great-souled hero Anakadundubhi, long-armed, consumed by anguish and overwhelmed with sorrow.

संस्करण

74a197a59f7a · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:30:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से