Dharmarāja
प्रयाति यानदानेन मुक्तादानेन चैन्दवम् । वैडूर्यदो रुद्र लोकं पुष्परागप्रदस्तथा
पुष्परागप्रदानेन सर्वत्र सुखमश्नुते । अश्वदो ह्यश्वसान्निध्यं चिरं व्रजति भूमिप
गजदानेन महता सर्वान्कामानवाप्नुयात् । प्रयाति यानदानेन स्वर्गं स्वर्यानमास्थितः
महिषीदो जयत्येव ह्यपमृत्युं न संशयः । गवां तृणप्रदानेन रुद्र लोकमवाप्नुयात्
वारुणं लोकमाप्नोति महीश लवणप्रदः । स्वाश्रमाचारनिरता सर्वभूतहिते रताः
अदाम्भिका गतासूयाः प्रयान्ति ब्रह्मणः पदम् । परोपदेशनिरता वीतरागा विमत्सरा
हरिपादार्चनरताः प्रयान्ति सदनं हरेः । सत्सङ्गाह्लादनिरताः सत्कर्मसु सदोद्यताः
परापवादविमुखाः प्रयान्ति हरिमन्दिरम् । नित्यं हितकरा ये तु ब्राह्मणेषु च गोषु च
परस्त्रीसङ्गविमुखा न पश्यन्ति यमालयम् । जितेन्द्रि या जिताहारा गोषु क्षान्ताः सुशीलिनः
prayāti yānadānena muktādānena caindavam | vaiḍūryado rudra lokaṃ puṣparāgapradastathā
puṣparāgapradānena sarvatra sukhamaśnute | aśvado hyaśvasānnidhyaṃ ciraṃ vrajati bhūmipa
gajadānena mahatā sarvānkāmānavāpnuyāt | prayāti yānadānena svargaṃ svaryānamāsthitaḥ
mahiṣīdo jayatyeva hyapamṛtyuṃ na saṃśayaḥ | gavāṃ tṛṇapradānena rudra lokamavāpnuyāt
vāruṇaṃ lokamāpnoti mahīśa lavaṇapradaḥ | svāśramācāraniratā sarvabhūtahite ratāḥ
adāmbhikā gatāsūyāḥ prayānti brahmaṇaḥ padam | paropadeśaniratā vītarāgā vimatsarā
haripādārcanaratāḥ prayānti sadanaṃ hareḥ | satsaṅgāhlādaniratāḥ satkarmasu sadodyatāḥ
parāpavādavimukhāḥ prayānti harimandiram | nityaṃ hitakarā ye tu brāhmaṇeṣu ca goṣu ca
parastrīsaṅgavimukhā na paśyanti yamālayam | jitendri yā jitāhārā goṣu kṣāntāḥ suśīlinaḥ
«Даром повозки идёт он, даром жемчуга — и в мир месяца; дающий вайдурью — в мир Рудры, и дающий топаз так же. Даром топаза везде достигает он счастья. Дающий коня долго достигает близости Ашвинов, о владыка земли; великим даром слона достигнет всех желаний; даром повозки идёт на небо, взойдя на небесную колесницу. Дающий буйволицу побеждает именно безвременную смерть, нет сомнения. Даром травы коровам достигнет он мира Рудры; дающий соль достигает мира Варуны, о владыка земли. Преданные своему укладу и обычаю, преданные благу всех существ, нелицемерные, у кого ушла злоба, — идут в обитель Брахмы. Преданные наставлению других, свободные от страсти, независтливые, преданные почитанию стоп Хари — идут в обитель Хари. Преданные радости от общения с благими, всегда усердные в добрых делах, отвращённые от хулы на других — идут в обитель Хари. Которые же постоянно творят благо брахманам и коровам, отвращённые от близости с чужой женой, — не видят обители Ямы. Победившие чувства, обуздавшие пищу, терпеливые к коровам, благонравные…»
ed48bc4fc573 · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 9:59:09 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
После жемчуга и топазов идёт охапка травы для коров. Перечень нарочно кончается тем, что стоит дешевле всего.
После долгого счёта вещей речь переходит на людей — и там уже никаких предметов: не завидовать, не лицемерить, не хулить.
«Терпеливые к коровам» — единственное требование к обращению со скотом во всём списке. От человека ждут не жалости в общем, а выдержки с живым существом.