नारद पुराण
King Jayadhvaja and the swept floor39.10-18
389 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 39.10-18

Sanaka

देवनागरी

आसीत् पुरा महीपालः सोमवंशसमुद्भवः जयध्वज इति ख्यातो नारायणपरायणः
विष्णोर्देवालये नित्यं सम्मार्जनपरायणः दीपदानरतश्चैव सर्वभूतदयापरः
स कदाचिन्महीपालो रेवातीरे मनोरमे विचित्रकुसुमोपेतं कृतवान्विष्णुमन्दिरम्
स तत्र नृपशार्दूलः सदा सम्मार्जने रतः दीपदानपरश्चैव विशेषेण हरिप्रियः
हरिनामपरो नित्यं हरिसंसक्तमानसः हरिप्रणामनिरतो हरिभक्तजनप्रियः
वीतिहोत्र इति ख्यातो ह्यासीत्तस्य पुरोहितः जयध्वजस्य चरितं दृष्ट्वा विस्मयमागतः
कदाचिदुपविष्टं तं राजानं विष्णुतत्परम् अपृच्छद्वीतिहोत्रस्तु वेदवेदाङ्गपारगः
राजन्परमधर्मज्ञ हरिभक्तिपरायण विष्णुभक्तिमतां पुंसां श्रेष्ठोऽसि भरतर्षभ
सम्मार्जनपरो नित्यं दीपदानरतस्तथा तन्मे वद महाभाग किं त्वया विदितं फलम्

लिप्यंतरण (IAST)

āsīt purā mahīpālaḥ somavaṃśasamudbhavaḥ jayadhvaja iti khyāto nārāyaṇaparāyaṇaḥ
viṣṇordevālaye nityaṃ sammārjanaparāyaṇaḥ dīpadānarataścaiva sarvabhūtadayāparaḥ
sa kadācinmahīpālo revātīre manorame vicitrakusumopetaṃ kṛtavānviṣṇumandiram
sa tatra nṛpaśārdūlaḥ sadā sammārjane rataḥ dīpadānaparaścaiva viśeṣeṇa haripriyaḥ
harināmaparo nityaṃ harisaṃsaktamānasaḥ haripraṇāmanirato haribhaktajanapriyaḥ
vītihotra iti khyāto hyāsīttasya purohitaḥ jayadhvajasya caritaṃ dṛṣṭvā vismayamāgataḥ
kadācidupaviṣṭaṃ taṃ rājānaṃ viṣṇutatparam apṛcchadvītihotrastu vedavedāṅgapāragaḥ
rājanparamadharmajña haribhaktiparāyaṇa viṣṇubhaktimatāṃ puṃsāṃ śreṣṭho'si bharatarṣabha
sammārjanaparo nityaṃ dīpadānaratastathā tanme vada mahābhāga kiṃ tvayā viditaṃ phalam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
आसीत्āsītбыл
पुराpurāнекогда
महीपालःmahīpālaḥцарь
सोमवंशसमुद्भवःsomavaṃśasamudbhavaḥиз лунного рода происшедший
जयध्वजjayadhvajaДжаядхваджа
इतिitiтак
ख्यातोkhyātoизвестный
नारायणपरायणःnārāyaṇaparāyaṇaḥНараяне преданный
विष्णोर्देवालयेviṣṇordevālayeв храме Вишну
नित्यंnityaṃпостоянно
सम्मार्जनपरायणःsammārjanaparāyaṇaḥподметанию преданный
दीपदानरतश्चैवdīpadānarataścaivaи даянию светильников приверженный
सर्वभूतदयापरःsarvabhūtadayāparaḥко всем существам милосердный
saон
कदाचिन्महीपालोkadācinmahīpāloоднажды, царь
रेवातीरेrevātīreна берегу Ревы
मनोरमेmanorameуму приятном
विचित्रकुसुमोपेतंvicitrakusumopetaṃдивными цветами наделённый
कृतवान्विष्णुमन्दिरम्kṛtavānviṣṇumandiramсотворил храм Вишну
saон
तत्रtatraтам
नृपशार्दूलःnṛpaśārdūlaḥтигр средь царей
सदाsadāвсегда
सम्मार्जनेsammārjaneв подметании
रतःrataḥусердный
दीपदानपरश्चैवdīpadānaparaścaivaи даянию светильников преданный
विशेषेणviśeṣeṇaособо
हरिप्रियःharipriyaḥХари милый
हरिनामपरोharināmaparoимени Хари преданный
नित्यंnityaṃпостоянно
हरिसंसक्तमानसःharisaṃsaktamānasaḥс умом, к Хари привязанным
हरिप्रणामनिरतोharipraṇāmaniratoпоклонам Хари приверженный
हरिभक्तजनप्रियःharibhaktajanapriyaḥпреданным Хари людям милый
वीतिहोत्रvītihotraВитихотра
इतिitiтак
ख्यातोkhyātoизвестный
ह्यासीत्तस्यhyāsīttasyaбыл у него
पुरोहितःpurohitaḥдомашний жрец
जयध्वजस्यjayadhvajasyaДжаядхваджи
चरितंcaritaṃповедение
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
विस्मयमागतःvismayamāgataḥизумления достиг
कदाचिदुपविष्टंkadācidupaviṣṭaṃоднажды сидящего
तंtaṃтого
राजानंrājānaṃцаря
विष्णुतत्परम्viṣṇutatparamВишну преданного
अपृच्छद्वीतिहोत्रस्तुapṛcchadvītihotrastuспросил Витихотра же
वेदवेदाङ्गपारगःvedavedāṅgapāragaḥВед и веданг достигший берега
राजन्परमधर्मज्ञrājanparamadharmajñaо царь, высшую дхарму ведающий
हरिभक्तिपरायणharibhaktiparāyaṇaпреданности Хари приверженный
विष्णुभक्तिमतांviṣṇubhaktimatāṃпреданных Вишну
पुंसांpuṃsāṃиз людей
श्रेष्ठोऽसिśreṣṭho'siлучший ты
भरतर्षभbharatarṣabhaо бык средь Бхаратов
सम्मार्जनपरोsammārjanaparoподметанию преданный
नित्यंnityaṃпостоянно
दीपदानरतस्तथाdīpadānaratastathāи даянию светильников приверженный
तन्मेtanmeто мне
वदvadaскажи
महाभागmahābhāgaо великой доли
किंkiṃкакой
त्वयाtvayāтобою
विदितंviditaṃпознан
फलम्phalamплод
अनुवाद

«Был некогда царь, происшедший из лунного рода, известный как Джаядхваджа, преданный Нараяне. В храме Вишну постоянно преданный подметанию, приверженный даянию светильников, милосердный ко всем существам. Однажды тот царь на уму приятном берегу Ревы сотворил храм Вишну, наделённый дивными цветами. Там он, тигр средь царей, всегда усердный в подметании и преданный даянию светильников, особо мил Хари. Постоянно преданный имени Хари, с умом, привязанным к Хари, приверженный поклонам Хари, милый людям, преданным Хари. Был у него домашний жрец, известный как Витихотра; увидев поведение Джаядхваджи, достиг он изумления. Однажды того сидящего царя, преданного Вишну, спросил Витихотра, достигший берега Вед и веданг: „О царь, ведающий высшую дхарму, приверженный преданности Хари! Ты лучший из людей, преданных Вишну, о бык средь Бхаратов. Постоянно преданный подметанию и приверженный даянию светильников, — то мне скажи, о великой доли: какой плод тобою познан?“»

संस्करण

26d1d1ad1b0e · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 1:10:09 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से