नारद पुराण
The exposition of the dharmas of liberation62.11-20
658 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 62.11-20

Nārada

देवनागरी

तमुंद्यंतं द्विजश्रेष्टं वैनतेयसमद्युतिम् ॥ ददृशुः सर्वभूतानि मनोमारुतरंहसम्
यथाशक्ति यथान्यायं पूजयांचक्रिरे तथा ॥ पुष्प वर्षैश्च दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसः
तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गंधर्वाप्सरसां गणाः ॥ ऋषयश्चैव संसिद्धाः कोऽयं सिद्धिमुपागतः
ततोऽसौ स्वाह्रयं तेभ्यः कथयामास नारद ॥ उवाच च महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितः
पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमानः शुकेति वै ॥ तस्मै प्रतिवचोदेयं भवद्भिस्तु समाहितैः
बाढमुक्तस्ततस्तैस्तु लोकान्हित्वा चतुर्विधान् ॥ तमो ह्यष्टविधं त्यक्त्वा जहौ पञ्चविधं रजः
ततः सत्वं जहौ धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ततस्तस्मिन्पदे नित्ये निर्गुणे लिंगपूजिते
ततः स श्रृङ्गेऽप्रतिमे हिमवन्मेरुसन्निभे ॥ संश्लिष्टे श्वेतपीते च रुक्मरूप्यमये शुभे
शतयोजनविस्तारे तिर्यागूर्द्ध्च नारद ॥ सोऽविशंकेन मनसा तथैवाभ्यपतच्छुकः
ते श्रृङ्गेऽत्यंतसंश्लिष्टे सहसैव द्विधाकृते ॥ अदृश्येतां द्विजश्रेष्ट तदद्भुतमिवाभवत्

लिप्यंतरण (IAST)

tamuṃdyaṃtaṃ dvijaśreṣṭaṃ vainateyasamadyutim || dadṛśuḥ sarvabhūtāni manomārutaraṃhasam
yathāśakti yathānyāyaṃ pūjayāṃcakrire tathā || puṣpa varṣaiśca divyaistamavacakrurdivaukasaḥ
taṃ dṛṣṭvā vismitāḥ sarve gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ || ṛṣayaścaiva saṃsiddhāḥ ko'yaṃ siddhimupāgataḥ
tato'sau svāhrayaṃ tebhyaḥ kathayāmāsa nārada || uvāca ca mahātejāstānṛṣīnsaṃpraharṣitaḥ
pitā yadyanugacchenmāṃ krośamānaḥ śuketi vai || tasmai prativacodeyaṃ bhavadbhistu samāhitaiḥ
bāḍhamuktastatastaistu lokānhitvā caturvidhān || tamo hyaṣṭavidhaṃ tyaktvā jahau pañcavidhaṃ rajaḥ
tataḥ satvaṃ jahau dhīmāṃstadadbhutamivābhavat || tatastasminpade nitye nirguṇe liṃgapūjite
tataḥ sa śrṛṅge'pratime himavanmerusannibhe || saṃśliṣṭe śvetapīte ca rukmarūpyamaye śubhe
śatayojanavistāre tiryāgūrddhca nārada || so'viśaṃkena manasā tathaivābhyapatacchukaḥ
te śrṛṅge'tyaṃtasaṃśliṣṭe sahasaiva dvidhākṛte || adṛśyetāṃ dvijaśreṣṭa tadadbhutamivābhavat

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तमुंद्यंतंtamuṃdyaṃtaṃего, восходящего
द्विजश्रेष्टंdvijaśreṣṭaṃлучшего из дваждырождённых
वैनतेयसमद्युतिम्vainateyasamadyutimсияющего, как сын Винаты
ददृशुःdadṛśuḥвидели
सर्वभूतानिsarvabhūtāniвсе существа
मनोमारुतरंहसम्manomārutaraṃhasamбыстрого, как ум и ветер
यथाशक्तिyathāśaktiпо силе
यथान्यायंyathānyāyaṃкак должно
पूजयांचक्रिरेpūjayāṃcakrireпочтили
तथाtathāтак
पुष्पpuṣpaцветов
वर्षैश्चvarṣaiścaи дождями
दिव्यैस्तमवचक्रुर्दिवौकसःdivyaistamavacakrurdivaukasaḥдивными осыпали его небожители
तंtaṃего
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
विस्मिताःvismitāḥизумлённые
सर्वेsarveвсе
गंधर्वाप्सरसांgaṃdharvāpsarasāṃгандхарвов и апсар
गणाःgaṇāḥсонмы
ऋषयश्चैवṛṣayaścaivaи риши
संसिद्धाःsaṃsiddhāḥсовершенные
कोऽयंko'yaṃкто это
सिद्धिमुपागतःsiddhimupāgataḥдостигший совершенства
ततोऽसौtato'sauтогда он
स्वाह्रयंsvāhrayaṃсвоё имя
तेभ्यःtebhyaḥим
कथयामासkathayāmāsaповедал
नारदnāradaо Нарада
उवाचuvācaсказал
caи
महातेजास्तानृषीन्संप्रहर्षितःmahātejāstānṛṣīnsaṃpraharṣitaḥвеликосветлый тем риши, возрадовавшись
पिताpitāотец
यद्यनुगच्छेन्मांyadyanugacchenmāṃесли пойдёт за мною
क्रोशमानःkrośamānaḥвзывая
शुकेतिśuketi«Шука!» — так
वैvaiпоистине
तस्मैtasmaiему
प्रतिवचोदेयंprativacodeyaṃдолжно дать ответ
भवद्भिस्तुbhavadbhistuвами же
समाहितैःsamāhitaiḥсосредоточенными
बाढमुक्तस्ततस्तैस्तुbāḍhamuktastatastaistu«хорошо» — сказано ими; затем
लोकान्हित्वाlokānhitvāоставив миры
चतुर्विधान्caturvidhānчетырёх родов
तमोtamoтьму
ह्यष्टविधंhyaṣṭavidhaṃвосьмиричную
त्यक्त्वाtyaktvāоставив
जहौjahauоставил
पञ्चविधंpañcavidhaṃпятиричную
रजःrajaḥстрасть
ततःtataḥзатем
सत्वंsatvaṃясность
जहौjahauоставил
धीमांस्तदद्भुतमिवाभवत्dhīmāṃstadadbhutamivābhavatмудрый; то было как чудо
ततस्तस्मिन्पदेtatastasminpadeзатем в том состоянии
नित्येnityeвечном
निर्गुणेnirguṇeбескачественном
लिंगपूजितेliṃgapūjiteчтимом по признаку
ततःtataḥзатем
saон
श्रृङ्गेऽप्रतिमेśrṛṅge'pratimeна несравненной вершине
हिमवन्मेरुसन्निभेhimavanmerusannibheподобной Химавату и Меру
संश्लिष्टेsaṃśliṣṭeсомкнутой
श्वेतपीतेśvetapīteбелой и жёлтой
caи
रुक्मरूप्यमयेrukmarūpyamayeиз золота и серебра
शुभेśubheпрекрасной
शतयोजनविस्तारेśatayojanavistāreв сто йоджан шириною
तिर्यागूर्द्ध्चtiryāgūrddhcaвширь и ввысь
नारदnāradaо Нарада
सोऽविशंकेनso'viśaṃkenaон безбоязненным
मनसाmanasāумом
तथैवाभ्यपतच्छुकःtathaivābhyapatacchukaḥтак и устремился, Шука
तेteте
श्रृङ्गेऽत्यंतसंश्लिष्टेśrṛṅge'tyaṃtasaṃśliṣṭeдве вершины, накрепко сомкнутые
सहसैवsahasaivaвнезапно
द्विधाकृतेdvidhākṛteрассечённые надвое
अदृश्येतांadṛśyetāṃявились
द्विजश्रेष्टdvijaśreṣṭaо лучший из дваждырождённых
तदद्भुतमिवाभवत्tadadbhutamivābhavatто было как чудо
अनुवाद

Все существа видели его, восходящего, — лучшего из дваждырождённых, сияющего, как сын Винаты, быстрого, как ум и ветер, — и почтили по силе и как должно; небожители осыпали его дождями дивных цветов. Увидев его, изумились все сонмы гандхарвов и апсар и совершенные риши: «Кто это, достигший совершенства?» Тогда он поведал им своё имя, о Нарада, и великосветлый, возрадовавшись, сказал тем риши: «Если отец пойдёт за мною, взывая: „Шука!“ — то вами, сосредоточенными, да будет дан ему ответ». «Хорошо», — сказано ими. Затем, оставив миры четырёх родов, оставив восьмиричную тьму, он оставил пятиричную страсть; затем мудрый оставил и ясность — и то было как чудо. Затем, в том вечном, бескачественном состоянии, чтимом по признаку, он устремился к несравненной вершине, подобной Химавату и Меру, — к сомкнутой, белой и жёлтой, из золота и серебра, прекрасной, в сто йоджан вширь и ввысь, о Нарада, — устремился безбоязненным умом. И те две вершины, накрепко сомкнутые, внезапно явились рассечёнными надвое, о лучший из дваждырождённых, и то было как чудо.

संस्करण

c66ce2744446 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 8:56:13 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से