नारद पुराण
The defects of mantras and the marks of the teacher64.61-70
681 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 64.61-70

Sanat-kumāra

देवनागरी

योनिमुद्रासने स्थित्वा प्रजपेद्यः समाहितः ॥ यं कंचिदपि वा मंत्रं तस्य स्युः सर्वसिद्धयः
सव्यपाष्णि गुदे स्थाप्य दक्षिणं च ध्वजोपरि ॥ योनिमुद्राबंध एवं भवेदासनमुत्तमम्
अन्योऽप्यत्र प्रकारोऽस्ति योनिमुद्रानिबंधने ॥ तदग्रे सरहस्यं ते कथयिष्यामि नारद
पारंपर्यक्रमप्राप्तो नित्यानुष्टानतत्परः ॥ गुर्वनुज्ञारतः श्रीमानभिषेकसमन्वितः
सुंदरः सुमुखः शांतः कुलीनः सुलभो वशी ॥ मंत्रतंत्रार्थतत्त्वज्ञो निग्रहानुग्रहक्षमः
निरपेक्षो मुनिर्दांतो हितवादी विचक्षणः ॥ तत्त्वनिष्कासने दक्षो विनयी च सुवेषवान्
आश्रमी ध्याननिरतः संशयच्छित्सुवुद्धिमान् ॥ नित्यानुष्टानसंयुक्तस्त्वाचार्यः परिकीर्तितः
शांतो विनीतः शुद्धात्मा सर्वलक्षणसंयुतः ॥ शमादिसाधनोपेतः श्रद्धावान् सुस्थिराशयः
शुद्धदेहोऽन्नपानद्यैर्द्धार्मिकः शुद्धमानसः ॥ दृढव्रतसमाचारः कृतज्ञः पापभीरुकः
गुरुध्यानस्तुतिकथासेवनासक्तमानसः ॥ एवंविधो भवेच्छिष्यस्त्वन्यथा गुरुदुःखदः

लिप्यंतरण (IAST)

yonimudrāsane sthitvā prajapedyaḥ samāhitaḥ || yaṃ kaṃcidapi vā maṃtraṃ tasya syuḥ sarvasiddhayaḥ
savyapāṣṇi gude sthāpya dakṣiṇaṃ ca dhvajopari || yonimudrābaṃdha evaṃ bhavedāsanamuttamam
anyo'pyatra prakāro'sti yonimudrānibaṃdhane || tadagre sarahasyaṃ te kathayiṣyāmi nārada
pāraṃparyakramaprāpto nityānuṣṭānatatparaḥ || gurvanujñārataḥ śrīmānabhiṣekasamanvitaḥ
suṃdaraḥ sumukhaḥ śāṃtaḥ kulīnaḥ sulabho vaśī || maṃtrataṃtrārthatattvajño nigrahānugrahakṣamaḥ
nirapekṣo munirdāṃto hitavādī vicakṣaṇaḥ || tattvaniṣkāsane dakṣo vinayī ca suveṣavān
āśramī dhyānanirataḥ saṃśayacchitsuvuddhimān || nityānuṣṭānasaṃyuktastvācāryaḥ parikīrtitaḥ
śāṃto vinītaḥ śuddhātmā sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ || śamādisādhanopetaḥ śraddhāvān susthirāśayaḥ
śuddhadeho'nnapānadyairddhārmikaḥ śuddhamānasaḥ || dṛḍhavratasamācāraḥ kṛtajñaḥ pāpabhīrukaḥ
gurudhyānastutikathāsevanāsaktamānasaḥ || evaṃvidho bhavecchiṣyastvanyathā guruduḥkhadaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
योनिमुद्रासनेyonimudrāsaneна сиденье с йони-мудрой
स्थित्वाsthitvāутвердившись
प्रजपेद्यःprajapedyaḥкто повторяет
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
यंyaṃкакую
कंचिदपिkaṃcidapiкакую бы то ни было
वाили
मंत्रंmaṃtraṃмантру
तस्यtasyaу него
स्युःsyuḥбывают
सर्वसिद्धयःsarvasiddhayaḥвсе успехи
सव्यपाष्णिsavyapāṣṇiлевую пятку
गुदेgudeу промежности
स्थाप्यsthāpyaпоставив
दक्षिणंdakṣiṇaṃправую
caи
ध्वजोपरिdhvajopariповерх
योनिमुद्राबंधyonimudrābaṃdhaсвязывание йони-мудры
एवंevaṃтак
भवेदासनमुत्तमम्bhavedāsanamuttamamбывает наилучшее сиденье
अन्योऽप्यत्रanyo'pyatraи другой здесь
प्रकारोऽस्तिprakāro'stiспособ есть
योनिमुद्रानिबंधनेyonimudrānibaṃdhaneв связывании йони-мудры
तदग्रेtadagreо том далее
सरहस्यंsarahasyaṃс тайною
तेteтебе
कथयिष्यामिkathayiṣyāmiповедаю
नारदnāradaо Нарада
पारंपर्यक्रमप्राप्तोpāraṃparyakramaprāptoобретший по череде преемства
नित्यानुष्टानतत्परःnityānuṣṭānatatparaḥпреданный постоянному исполнению
गुर्वनुज्ञारतःgurvanujñārataḥрадующийся дозволению наставника
श्रीमानभिषेकसमन्वितःśrīmānabhiṣekasamanvitaḥблагословенный, наделённый посвящением
सुंदरःsuṃdaraḥблагообразный
सुमुखःsumukhaḥс добрым лицом
शांतःśāṃtaḥспокойный
कुलीनःkulīnaḥродовитый
सुलभोsulabhoдоступный
वशीvaśīвладеющий собою
मंत्रतंत्रार्थतत्त्वज्ञोmaṃtrataṃtrārthatattvajñoзнающий суть смысла мантры и тантры
निग्रहानुग्रहक्षमःnigrahānugrahakṣamaḥспособный обуздать и помиловать
निरपेक्षोnirapekṣoни от чего не зависящий
मुनिर्दांतोmunirdāṃtoмолчальник, укрощённый
हितवादीhitavādīговорящий полезное
विचक्षणःvicakṣaṇaḥпроницательный
तत्त्वनिष्कासनेtattvaniṣkāsaneв извлечении сути
दक्षोdakṣoискусный
विनयीvinayīсмиренный
caи
सुवेषवान्suveṣavānхорошо одетый
आश्रमीāśramīживущий в укладе
ध्याननिरतःdhyānanirataḥпреданный созерцанию
संशयच्छित्सुवुद्धिमान्saṃśayacchitsuvuddhimānрассекающий сомнение, наделённый добрым разумом
नित्यानुष्टानसंयुक्तस्त्वाचार्यःnityānuṣṭānasaṃyuktastvācāryaḥсоединённый с постоянным исполнением — наставник
परिकीर्तितःparikīrtitaḥобъявлен
शांतोśāṃtoспокойный
विनीतःvinītaḥсмиренный
शुद्धात्माśuddhātmāчистый душою
सर्वलक्षणसंयुतःsarvalakṣaṇasaṃyutaḥнаделённый всеми признаками
शमादिसाधनोपेतःśamādisādhanopetaḥобладающий средствами, начиная с покоя
श्रद्धावान्śraddhāvānимеющий веру
सुस्थिराशयःsusthirāśayaḥс весьма твёрдым намерением
शुद्धदेहोऽन्नपानद्यैर्द्धार्मिकःśuddhadeho'nnapānadyairddhārmikaḥчистый телом через пищу, питьё и прочее, праведный
शुद्धमानसःśuddhamānasaḥчистый умом
दृढव्रतसमाचारःdṛḍhavratasamācāraḥс твёрдым обетом и поведением
कृतज्ञःkṛtajñaḥблагодарный
पापभीरुकःpāpabhīrukaḥбоящийся греха
गुरुध्यानस्तुतिकथासेवनासक्तमानसःgurudhyānastutikathāsevanāsaktamānasaḥс умом, привязанным к созерцанию, хвале, беседе и служению наставнику
एवंविधोevaṃvidhoтакого вида
भवेच्छिष्यस्त्वन्यथाbhavecchiṣyastvanyathāда будет ученик; иначе же
गुरुदुःखदःguruduḥkhadaḥприносящий страдание наставнику
अनुवाद

«Кто, утвердившись на сиденье с йони-мудрой, сосредоточенно повторяет какую бы то ни было мантру, у того бывают все успехи. Поставив левую пятку у промежности, а правую поверх, — так связывается йони-мудра, и так бывает наилучшее сиденье. Есть здесь и другой способ связывания йони-мудры; о том далее поведаю тебе с тайною, о Нарада. Обретший по череде преемства, преданный постоянному исполнению, радующийся дозволению наставника, благословенный, наделённый посвящением; благообразный, с добрым лицом, спокойный, родовитый, доступный, владеющий собою, знающий суть смысла мантры и тантры, способный обуздать и помиловать; ни от чего не зависящий, молчальник, укрощённый, говорящий полезное, проницательный, искусный в извлечении сути, смиренный и хорошо одетый; живущий в укладе, преданный созерцанию, рассекающий сомнение, наделённый добрым разумом, соединённый с постоянным исполнением, — таков, объявлено, наставник. Спокойный, смиренный, чистый душою, наделённый всеми признаками, обладающий средствами, начиная с покоя, имеющий веру, с весьма твёрдым намерением; чистый телом через пищу, питьё и прочее, праведный, чистый умом, с твёрдым обетом и поведением, благодарный, боящийся греха, с умом, привязанным к созерцанию, хвале, беседе и служению наставнику, — такого вида да будет ученик; иначе же он приносит страдание наставнику».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne tṛtīyapāde catuṣṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ

संस्करण

c11ccc6d709b · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 9:15:13 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से