नारद पुराण
The contents of the Garuḍa-purāṇa108.21-34
1079 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 108.21-34

Brahmā

देवनागरी

यत्र तार्क्ष्येण संपृष्टो भगवानाह वाडवाः ॥ धर्मप्रकटनं पूर्वं योगिनां गतिकारणम्
दानादिकं फलं चापि प्रोक्तमन्त्रोर्द्धदैहिकम् ॥ यमलोकस्थमार्गस्य वर्णन च ततः परम्
षोडशश्राद्धफलको वृत्तांतश्चात्र वर्णितः ॥ निष्कृतिर्यममार्गस्य धर्मराजस्य वैभवम्
प्रेतपीडांविनिर्द्देशः प्रेतचिह्ननिरूपणम् ॥ प्रेतानां चरिताख्यानं कारणं प्रेततां प्रति
प्रेतकृत्यविचारश्च सर्पिडीकरणोक्तयः ॥ प्रेतत्वमोक्षणाख्यानं दानानि च विमुक्तये
आवश्यकोत्तमं दानं प्रेतसौख्यकरोहनम् ॥ शारीरकविनिर्देशो यमलोकस्य वर्णनम्
प्रेतत्वोद्धारकथनं कर्मकृर्त्तृविनिर्णयः ॥ मृत्योः पूर्वक्रियाख्यानं पश्चात्कर्मनिरूपणम्
मध्यषोडशकश्राद्धं स्वर्गप्राप्तिक्रियोहनम् ॥ सूतकस्याथ संख्यांनं नारायणबलिक्रिया
वृषोत्सर्गस्य माहात्म्यं निषिद्धपरिवर्जनम् ॥ अपमृत्युक्रियोक्तिश्च विपाकः कर्मणां नृणाम्
कृत्याकृत्यविचारश्च विष्णुध्यानविमुक्तये ॥ स्वर्गतौ विहिताख्यानं स्वर्गसौख्यनिरूपणम्
भूर्लोकवर्णनं चैव सप्ताधोलोकवर्णनम् ॥ पंचोर्द्ध्वलोककथनं ब्रह्मांडस्थितिकीर्तनम्
ब्रह्मांडानेकचरितं ब्रह्मजीवनिरूपणम् ॥ आत्यंतिकं लयाख्यानं फलस्तुति निरूपणम्
इत्येतद्गारुडं नाम पुराणं भुक्तिमुक्तिदम् ॥ कीर्तितं पापशमनं पठतां श्रृण्वतां नृणाम्
लिखित्वैतत्पुराणं तु विषुवे यः प्रयच्छति ॥ सौवर्णहंसयुग्माढ्यं विप्राय स दिवं व्रजेत्

लिप्यंतरण (IAST)

yatra tārkṣyeṇa saṃpṛṣṭo bhagavānāha vāḍavāḥ || dharmaprakaṭanaṃ pūrvaṃ yogināṃ gatikāraṇam
dānādikaṃ phalaṃ cāpi proktamantrorddhadaihikam || yamalokasthamārgasya varṇana ca tataḥ param
ṣoḍaśaśrāddhaphalako vṛttāṃtaścātra varṇitaḥ || niṣkṛtiryamamārgasya dharmarājasya vaibhavam
pretapīḍāṃvinirddeśaḥ pretacihnanirūpaṇam || pretānāṃ caritākhyānaṃ kāraṇaṃ pretatāṃ prati
pretakṛtyavicāraśca sarpiḍīkaraṇoktayaḥ || pretatvamokṣaṇākhyānaṃ dānāni ca vimuktaye
āvaśyakottamaṃ dānaṃ pretasaukhyakarohanam || śārīrakavinirdeśo yamalokasya varṇanam
pretatvoddhārakathanaṃ karmakṛrttṛvinirṇayaḥ || mṛtyoḥ pūrvakriyākhyānaṃ paścātkarmanirūpaṇam
madhyaṣoḍaśakaśrāddhaṃ svargaprāptikriyohanam || sūtakasyātha saṃkhyāṃnaṃ nārāyaṇabalikriyā
vṛṣotsargasya māhātmyaṃ niṣiddhaparivarjanam || apamṛtyukriyoktiśca vipākaḥ karmaṇāṃ nṛṇām
kṛtyākṛtyavicāraśca viṣṇudhyānavimuktaye || svargatau vihitākhyānaṃ svargasaukhyanirūpaṇam
bhūrlokavarṇanaṃ caiva saptādholokavarṇanam || paṃcorddhvalokakathanaṃ brahmāṃḍasthitikīrtanam
brahmāṃḍānekacaritaṃ brahmajīvanirūpaṇam || ātyaṃtikaṃ layākhyānaṃ phalastuti nirūpaṇam
ityetadgāruḍaṃ nāma purāṇaṃ bhuktimuktidam || kīrtitaṃ pāpaśamanaṃ paṭhatāṃ śrṛṇvatāṃ nṛṇām
likhitvaitatpurāṇaṃ tu viṣuve yaḥ prayacchati || sauvarṇahaṃsayugmāḍhyaṃ viprāya sa divaṃ vrajet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यत्रyatraгде
तार्क्ष्येणtārkṣyeṇaТаркшьей
संपृष्टोsaṃpṛṣṭoвопрошённый
भगवानाहbhagavānāhaВладыка изрёк
वाडवाःvāḍavāḥо брахманы
धर्मप्रकटनंdharmaprakaṭanaṃявление дхармы
पूर्वंpūrvaṃсперва
योगिनांyogināṃйогинов
गतिकारणम्gatikāraṇamпричина участи
दानादिकंdānādikaṃдаяние и прочее
फलंphalaṃплод
चापिcāpiи также
प्रोक्तमन्त्रोर्द्धदैहिकम्proktamantrorddhadaihikamизложено посмертное и телесное
यमलोकस्थमार्गस्यyamalokasthamārgasyaпути, ведущего в мир Ямы
वर्णनvarṇanaописание
caи
ततःtataḥзатем
परम्paramдалее
षोडशश्राद्धफलकोṣoḍaśaśrāddhaphalakoплод шестнадцати шраддх
वृत्तांतश्चात्रvṛttāṃtaścātraи повествование здесь
वर्णितःvarṇitaḥописано
निष्कृतिर्यममार्गस्यniṣkṛtiryamamārgasyaискупление пути Ямы
धर्मराजस्यdharmarājasyaДхармараджи
वैभवम्vaibhavamвеличие
प्रेतपीडांविनिर्द्देशःpretapīḍāṃvinirddeśaḥуказание мучений прет
प्रेतचिह्ननिरूपणम्pretacihnanirūpaṇamизложение признаков преты
प्रेतानांpretānāṃпрет
चरिताख्यानंcaritākhyānaṃсказание о поведении
कारणंkāraṇaṃпричина
प्रेततांpretatāṃпретства
प्रतिpratiотносительно
प्रेतकृत्यविचारश्चpretakṛtyavicāraścaи разбор обрядов по прете
सर्पिडीकरणोक्तयःsarpiḍīkaraṇoktayaḥречения о сапиндикаране
प्रेतत्वमोक्षणाख्यानंpretatvamokṣaṇākhyānaṃсказание об избавлении от претства
दानानिdānāniдаяния
caи
विमुक्तयेvimuktayeради избавления
आवश्यकोत्तमंāvaśyakottamaṃнеобходимое, превосходное
दानंdānaṃдаяние
प्रेतसौख्यकरोहनम्pretasaukhyakarohanamпрете счастье творящее
शारीरकविनिर्देशोśārīrakavinirdeśoуказание о воплощённом
यमलोकस्यyamalokasyaмира Ямы
वर्णनम्varṇanamописание
प्रेतत्वोद्धारकथनंpretatvoddhārakathanaṃизложение вызволения из претства
कर्मकृर्त्तृविनिर्णयःkarmakṛrttṛvinirṇayaḥопределение совершителя обряда
मृत्योःmṛtyoḥсмерти
पूर्वक्रियाख्यानंpūrvakriyākhyānaṃсказание о предшествующем обряде
पश्चात्कर्मनिरूपणम्paścātkarmanirūpaṇamизложение обряда последующего
मध्यषोडशकश्राद्धंmadhyaṣoḍaśakaśrāddhaṃсредняя шестнадцатерица шраддх
स्वर्गप्राप्तिक्रियोहनम्svargaprāptikriyohanamобряд обретения неба
सूतकस्याथsūtakasyāthaзатем сутаки
संख्यांनंsaṃkhyāṃnaṃисчисление
नारायणबलिक्रियाnārāyaṇabalikriyāобряд Нараяна-бали
वृषोत्सर्गस्यvṛṣotsargasyaотпущения быка
माहात्म्यंmāhātmyaṃвеличие
निषिद्धपरिवर्जनम्niṣiddhaparivarjanamизбегание запрещённого
अपमृत्युक्रियोक्तिश्चapamṛtyukriyoktiścaи речение об обряде при дурной смерти
विपाकःvipākaḥсозревание
कर्मणांkarmaṇāṃдеяний
नृणाम्nṛṇāmлюдей
कृत्याकृत्यविचारश्चkṛtyākṛtyavicāraścaи разбор должного и недолжного
विष्णुध्यानविमुक्तयेviṣṇudhyānavimuktayeсозерцание Вишну ради избавления
स्वर्गतौsvargatauпри восхождении на небо
विहिताख्यानंvihitākhyānaṃположенное сказание
स्वर्गसौख्यनिरूपणम्svargasaukhyanirūpaṇamизложение небесного счастья
भूर्लोकवर्णनंbhūrlokavarṇanaṃописание земного мира
चैवcaivaи
सप्ताधोलोकवर्णनम्saptādholokavarṇanamописание семи нижних миров
पंचोर्द्ध्वलोककथनंpaṃcorddhvalokakathanaṃизложение пяти верхних миров
ब्रह्मांडस्थितिकीर्तनम्brahmāṃḍasthitikīrtanamизложение устройства яйца Брахмы
ब्रह्मांडानेकचरितंbrahmāṃḍānekacaritaṃдеяние многих яиц Брахмы
ब्रह्मजीवनिरूपणम्brahmajīvanirūpaṇamизложение о Брахмане и дживе
आत्यंतिकंātyaṃtikaṃокончательное
लयाख्यानंlayākhyānaṃсказание о растворении
फलस्तुतिphalastutiвосхваление плода
निरूपणम्nirūpaṇamизложение
इत्येतद्गारुडंityetadgāruḍaṃтак эта Гаруда
नामnāmaпо имени
पुराणंpurāṇaṃпурана
भुक्तिमुक्तिदम्bhuktimuktidamнаслаждение и освобождение дающая
कीर्तितंkīrtitaṃизложена
पापशमनंpāpaśamanaṃгрех усмиряющая
पठतांpaṭhatāṃдля читающих
श्रृण्वतांśrṛṇvatāṃдля слушающих
नृणाम्nṛṇāmлюдей
लिखित्वैतत्पुराणंlikhitvaitatpurāṇaṃпереписав эту пурану
तुtuже
विषुवेviṣuveв равноденствие
यःyaḥкто
प्रयच्छतिprayacchatiподаёт
सौवर्णहंसयुग्माढ्यंsauvarṇahaṃsayugmāḍhyaṃс парою золотых лебедей
विप्रायviprāyaбрахману
saтот
दिवंdivaṃна небо
व्रजेत्vrajetидёт
अनुवाद

«Где, вопрошённый Таркшьей, Владыка изрёк, о брахманы: сперва явление дхармы, причина участи йогинов, даяние и прочее, и плод, — изложено посмертное и телесное, и затем далее описание пути, ведущего в мир Ямы; и здесь описано повествование о плоде шестнадцати шраддх, искупление пути Ямы, величие Дхармараджи, указание мучений прет, изложение признаков преты, сказание о поведении прет, причина претства; и разбор обрядов по прете, речения о сапиндикаране, сказание об избавлении от претства, и даяния ради избавления, необходимое, превосходное даяние, творящее прете счастье, указание о воплощённом, описание мира Ямы; изложение вызволения из претства, определение совершителя обряда, сказание об обряде, предшествующем смерти, и изложение обряда последующего; средняя шестнадцатерица шраддх, обряд обретения неба, затем исчисление сутаки, обряд Нараяна-бали, величие отпущения быка, избегание запрещённого, и речение об обряде при дурной смерти, созревание деяний людей; и разбор должного и недолжного, созерцание Вишну ради избавления, положенное сказание при восхождении на небо, изложение небесного счастья; и описание земного мира, описание семи нижних миров, изложение пяти верхних миров, изложение устройства яйца Брахмы, деяние многих яиц Брахмы, изложение о Брахмане и дживе, сказание об окончательном растворении, изложение и восхваление плода. Такова эта пурана по имени Гаруда, дающая наслаждение и освобождение, усмиряющая грех у читающих и слушающих людей. А кто, переписав эту пурану, подаёт её брахману в равноденствие, с парою золотых лебедей, тот идёт на небо».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde gāruḍānukramaṇīvarṇanaṃ nāmāṣṭottaraśatatamo 'dhyāyaḥ

संस्करण

1456e583501d · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 8:45:04 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से