नारद पुराण
The greatness of the purāṇa; the close of the pūrva-bhāga125.36-46
1184 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 125.36-46

Sūta

देवनागरी

तथागमानां सांख्यानां वेदानां चैव संग्रहम् ॥ य एतत्पठते भक्त्या श्रृणुयाद्वा समाहितः
स लभेद्वांछितान्कामान्देवादिष्वपि दुर्लभान् ॥ श्रुत्वेदं नारदीयं तु पुराणं वेदसंमितम्
वाचकं पूजयेद्भक्त्या धनरत्नांशुकादिभिः ॥ भूमिदानैर्गवां दानै रत्नदानैश्च संततम्
हस्त्यश्वरथदानैश्च प्रीणयेत्सततं गुरुम् ॥ यस्तु व्याकुरुते विप्राः पुराणं धर्मसंग्रहम्
चतुर्वर्गप्रदं नॄणां कोऽन्यस्तत्सदृशो गुरुः ॥ कायेन मनसा वाचा धनाद्यैरपि संततम्
प्रियं समाचरेत्तस्य गुरोर्द्धर्मोपदेशिनः ॥ श्रुत्वा पुराणं विधिवद्धोमं कृत्वा सुरार्चनम्
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छतं मिष्टान्नपायसैः ॥ दक्षिणां प्रददेच्छक्त्या भक्त्या प्रीयेत माधवः
यथा श्रेष्ठा नदी गंगा पुष्करं च सरो यथा ॥ काशी पुरी नगो मेरुर्देवो नारायणो हरिः
कृतं युगं सामवेदो धेनुर्विप्रोऽन्नमंबु च ॥ मार्गो मृगेंद्रः पुरुषोऽश्वत्थः प्रह्लाद आननम्
उच्चैः श्रवा वसंतश्च जपः शेषोऽर्यमा धनुः ॥ पावको विष्णुरिंद्रश्च कपिलो वाक्पतिः कविः
अर्जुनो हनुमान्दर्भश्चित्तं चित्ररथोंऽबुजम् ॥ उर्वशी कांचनं यद्वच्छ्रेष्टाश्चैते स्वजातिषु

लिप्यंतरण (IAST)

tathāgamānāṃ sāṃkhyānāṃ vedānāṃ caiva saṃgraham || ya etatpaṭhate bhaktyā śrṛṇuyādvā samāhitaḥ
sa labhedvāṃchitānkāmāndevādiṣvapi durlabhān || śrutvedaṃ nāradīyaṃ tu purāṇaṃ vedasaṃmitam
vācakaṃ pūjayedbhaktyā dhanaratnāṃśukādibhiḥ || bhūmidānairgavāṃ dānai ratnadānaiśca saṃtatam
hastyaśvarathadānaiśca prīṇayetsatataṃ gurum || yastu vyākurute viprāḥ purāṇaṃ dharmasaṃgraham
caturvargapradaṃ nṝṇāṃ ko'nyastatsadṛśo guruḥ || kāyena manasā vācā dhanādyairapi saṃtatam
priyaṃ samācarettasya gurorddharmopadeśinaḥ || śrutvā purāṇaṃ vidhivaddhomaṃ kṛtvā surārcanam
brāhmaṇānbhojayetpaścācchataṃ miṣṭānnapāyasaiḥ || dakṣiṇāṃ pradadecchaktyā bhaktyā prīyeta mādhavaḥ
yathā śreṣṭhā nadī gaṃgā puṣkaraṃ ca saro yathā || kāśī purī nago merurdevo nārāyaṇo hariḥ
kṛtaṃ yugaṃ sāmavedo dhenurvipro'nnamaṃbu ca || mārgo mṛgeṃdraḥ puruṣo'śvatthaḥ prahlāda ānanam
uccaiḥ śravā vasaṃtaśca japaḥ śeṣo'ryamā dhanuḥ || pāvako viṣṇuriṃdraśca kapilo vākpatiḥ kaviḥ
arjuno hanumāndarbhaścittaṃ citrarathoṃ'bujam || urvaśī kāṃcanaṃ yadvacchreṣṭāścaite svajātiṣu

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तथागमानांtathāgamānāṃтакже агам
सांख्यानांsāṃkhyānāṃсанкхьи
वेदानांvedānāṃВед
चैवcaivaи же
संग्रहम्saṃgrahamсвод
yaкто
एतत्पठतेetatpaṭhateэто читает
भक्त्याbhaktyāс преданностью
श्रृणुयाद्वाśrṛṇuyādvāили слушает
समाहितःsamāhitaḥсосредоточенный
saон
लभेद्वांछितान्कामान्देवादिष्वपिlabhedvāṃchitānkāmāndevādiṣvapiобретает желанные блага, и у богов
दुर्लभान्durlabhānтруднодостижимые
श्रुत्वेदंśrutvedaṃуслышав это
नारदीयंnāradīyaṃНарадово
तुtuже
पुराणंpurāṇaṃпурану
वेदसंमितम्vedasaṃmitamВеде соразмерную
वाचकंvācakaṃчтеца
पूजयेद्भक्त्याpūjayedbhaktyāпусть почитает с преданностью
धनरत्नांशुकादिभिःdhanaratnāṃśukādibhiḥбогатством, самоцветами, тканями и прочим
भूमिदानैर्गवांbhūmidānairgavāṃдаяниями земли, коров
दानैdānaiдаяниями
रत्नदानैश्चratnadānaiścaи даяниями самоцветов
संततम्saṃtatamнепрестанно
हस्त्यश्वरथदानैश्चhastyaśvarathadānaiścaи даяниями слонов, коней, колесниц
प्रीणयेत्सततंprīṇayetsatataṃпусть радует постоянно
गुरुम्gurumнаставника
यस्तुyastuкто же
व्याकुरुतेvyākuruteизъясняет
विप्राःviprāḥо брахманы
पुराणंpurāṇaṃпурану
धर्मसंग्रहम्dharmasaṃgrahamсвод дхармы
चतुर्वर्गप्रदंcaturvargapradaṃчетыре цели дающую
नॄणांnṝṇāṃлюдям
कोऽन्यस्तत्सदृशोko'nyastatsadṛśoкто иной, ему подобный
गुरुःguruḥнаставник
कायेनkāyenaтелом
मनसाmanasāумом
वाचाvācāречью
धनाद्यैरपिdhanādyairapiи богатством и прочим
संततम्saṃtatamнепрестанно
प्रियंpriyaṃприятное
समाचरेत्तस्यsamācarettasyaпусть творит тому
गुरोर्द्धर्मोपदेशिनःgurorddharmopadeśinaḥнаставнику, дхарму указующему
श्रुत्वाśrutvāуслышав
पुराणंpurāṇaṃпурану
विधिवद्धोमंvidhivaddhomaṃпо уставу хому
कृत्वाkṛtvāсовершив
सुरार्चनम्surārcanamпочитание богов
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाच्छतंbrāhmaṇānbhojayetpaścācchataṃбрахманов пусть накормит затем — сотню
मिष्टान्नपायसैःmiṣṭānnapāyasaiḥсладкими яствами и молочной кашей
दक्षिणांdakṣiṇāṃдакшину
प्रददेच्छक्त्याpradadecchaktyāпусть даст по силам
भक्त्याbhaktyāпреданностью
प्रीयेतprīyetaда будет доволен
माधवःmādhavaḥМадхава
यथाyathāкак
श्रेष्ठाśreṣṭhāнаилучшая
नदीnadīрека
गंगाgaṃgāГанга
पुष्करंpuṣkaraṃПушкара
caи
सरोsaroозеро
यथाyathāкак
काशीkāśīКаши
पुरीpurīгород
नगोnagoгора
मेरुर्देवोmerurdevoМеру, бог
नारायणोnārāyaṇoНараяна
हरिःhariḥХари
कृतंkṛtaṃКрита
युगंyugaṃюга
सामवेदोsāmavedoСамаведа
धेनुर्विप्रोऽन्नमंबुdhenurvipro'nnamaṃbuкорова, брахман, пища, вода
caи
मार्गोmārgoмаргаширша
मृगेंद्रःmṛgeṃdraḥлев
पुरुषोऽश्वत्थःpuruṣo'śvatthaḥпуруша, ашваттха
प्रह्लादprahlādaПрахлада
आननम्ānanamлицо
उच्चैःuccaiḥУччайх-
श्रवाśravāшравас
वसंतश्चvasaṃtaścaи весна
जपःjapaḥджапа
शेषोऽर्यमाśeṣo'ryamāШеша, Арьяман
धनुःdhanuḥлук
पावकोpāvakoогонь
विष्णुरिंद्रश्चviṣṇuriṃdraścaВишну и Индра
कपिलोkapiloКапила
वाक्पतिःvākpatiḥВачаспати
कविःkaviḥКави
अर्जुनोarjunoАрджуна
हनुमान्दर्भश्चित्तंhanumāndarbhaścittaṃХануман, дарбха, ум
चित्ररथोंऽबुजम्citrarathoṃ'bujamЧитраратха, лотос
उर्वशीurvaśīУрваши
कांचनंkāṃcanaṃзолото
यद्वच्छ्रेष्टाश्चैतेyadvacchreṣṭāścaiteкак эти — наилучшие
स्वजातिषुsvajātiṣuв своих родах
अनुवाद

«…также агам, санкхьи и Вед свод. Кто читает это с преданностью или слушает сосредоточенный, тот обретает желанные блага, труднодостижимые и у богов. Услышав эту Нарадову пурану, соразмерную Веде, пусть с преданностью почитает чтеца богатством, самоцветами, тканями и прочим; даяниями земли, коров, самоцветов, слонов, коней и колесниц пусть непрестанно радует наставника. Кто же изъясняет пурану, свод дхармы, дающую людям четыре цели, — кто иной, наставник, ему подобен? Телом, умом, речью, а также богатством и прочим пусть непрестанно творит приятное тому наставнику, указующему дхарму. Услышав пурану, совершив по уставу хому и почитание богов, пусть накормит затем сотню брахманов сладкими яствами и молочной кашей, и даст дакшину по силам: преданностью да будет доволен Мадхава. Как наилучшая река — Ганга, и как озеро — Пушкара, как город — Каши, как гора — Меру, как бог — Нараяна-Хари, как юга — Крита, Самаведа, корова, брахман, пища, вода, маргаширша, лев, пуруша, ашваттха, Прахлада, лицо, Уччайхшравас и весна, джапа, Шеша, Арьяман, лук, огонь, Вишну и Индра, Капила, Вачаспати, Кави, Арджуна, Хануман, дарбха, ум, Читраратха, лотос, Урваши, золото, — как эти наилучшие в своих родах…»

संस्करण

e3981503a2ca · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 11:12:30 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से