नारद पुराण
Yama goes to the world of Brahmā3.12-22
1195 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 3.12-22

Sauti

देवनागरी

वासरे वासरे विष्णोः शुक्लपक्षे महीपतिः ॥ अशुक्ले तु विशेषेण पटहे हेमसंपुटे
एवं प्रघुष्टे भूपेन सर्वभूमौ द्विजोत्तमाः ॥ गच्छिद्भिः संकुलो मार्गः कृतो कृतो लोकैर्हरेर्द्विजाः
ये केचिन्निधनं यांति भूपालविषये नराः ॥ ज्ञानात्प्रमादतो वापि ते यांति हरिमन्दिरम्
अवश्यं वैष्णवो लोकः प्राप्यते मानवैर्द्विजाः ॥ व्याजेनापि प्रकुर्वाणैर्द्वादशीं पापनाशिनीम्
सोऽश्नाति पार्थिवं पापं योऽश्नाति हरिवासरे ॥ स प्राप्नोति धराधर्मं यो नाश्नाति हरेर्दिने
ब्राह्मणो नैव हंतव्य इत्येषा वैदिकी स्मृतिः ॥ एकादश्यां न भोक्तव्यं पक्षयोरुभयोरपि
वैलक्ष्यमगमद्राजा रविसूनुर्द्विजोत्तमाः ॥ लेख्यकर्मणि विश्रांतश्चित्रगुप्तोऽभवत्तदा
संमार्जितानि लेख्यानि पूर्वकर्मोद्भवानि च ॥ गच्छंति वैष्णवं लोकं स्वधर्मैर्मानवाः क्षणात्
शून्यास्तु निरयाः सर्वे पापप्राणिविवर्जिताः ॥ भग्नो याम्योऽभवन्मार्गो द्वादशादित्यतापितः
सर्वे हि गरुडारूढा जना यांति हरेः पदम् ॥ देवा नामपि ये लोकास्ते शून्या ह्यभवँस्तथा
उत्सन्नाः पितृदेवेज्यास्तीर्थदानादिसत्क्रियाः ॥ मुक्त्वैकां द्वादशीं मर्त्या नान्यं जानंति ते व्रतम्

लिप्यंतरण (IAST)

vāsare vāsare viṣṇoḥ śuklapakṣe mahīpatiḥ || aśukle tu viśeṣeṇa paṭahe hemasaṃpuṭe
evaṃ praghuṣṭe bhūpena sarvabhūmau dvijottamāḥ || gacchidbhiḥ saṃkulo mārgaḥ kṛto kṛto lokairharerdvijāḥ
ye kecinnidhanaṃ yāṃti bhūpālaviṣaye narāḥ || jñānātpramādato vāpi te yāṃti harimandiram
avaśyaṃ vaiṣṇavo lokaḥ prāpyate mānavairdvijāḥ || vyājenāpi prakurvāṇairdvādaśīṃ pāpanāśinīm
so'śnāti pārthivaṃ pāpaṃ yo'śnāti harivāsare || sa prāpnoti dharādharmaṃ yo nāśnāti harerdine
brāhmaṇo naiva haṃtavya ityeṣā vaidikī smṛtiḥ || ekādaśyāṃ na bhoktavyaṃ pakṣayorubhayorapi
vailakṣyamagamadrājā ravisūnurdvijottamāḥ || lekhyakarmaṇi viśrāṃtaścitragupto'bhavattadā
saṃmārjitāni lekhyāni pūrvakarmodbhavāni ca || gacchaṃti vaiṣṇavaṃ lokaṃ svadharmairmānavāḥ kṣaṇāt
śūnyāstu nirayāḥ sarve pāpaprāṇivivarjitāḥ || bhagno yāmyo'bhavanmārgo dvādaśādityatāpitaḥ
sarve hi garuḍārūḍhā janā yāṃti hareḥ padam || devā nāmapi ye lokāste śūnyā hyabhavam̐stathā
utsannāḥ pitṛdevejyāstīrthadānādisatkriyāḥ || muktvaikāṃ dvādaśīṃ martyā nānyaṃ jānaṃti te vratam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वासरेvāsareв день
वासरेvāsareза днём
विष्णोःviṣṇoḥВишну
शुक्लपक्षेśuklapakṣeв светлой половине
महीपतिःmahīpatiḥвладыка земли
अशुक्लेaśukleв несветлой
तुtuже
विशेषेणviśeṣeṇaв особенности
पटहेpaṭaheв барабан
हेमसंपुटेhemasaṃpuṭeв золотой оправе
एवंevaṃтак
प्रघुष्टेpraghuṣṭeпровозглашённом
भूपेनbhūpenaцарём
सर्वभूमौsarvabhūmauпо всей земле
द्विजोत्तमाःdvijottamāḥо лучшие из дваждырождённых
गच्छिद्भिःgacchidbhiḥидущими
संकुलोsaṃkuloполон
मार्गःmārgaḥпуть
कृतोkṛtoсделан
कृतोkṛtoсделан
लोकैर्हरेर्द्विजाःlokairharerdvijāḥлюдьми к Хари, о брахманы
येyeкоторые
केचिन्निधनंkecinnidhanaṃкакие-либо кончину
यांतिyāṃtiпринимают
भूपालविषयेbhūpālaviṣayeв царстве владыки земли
नराःnarāḥлюди
ज्ञानात्प्रमादतोjñānātpramādatoведая или по нерадению
वापिvāpiили же
तेteони
यांतिyāṃtiидут
हरिमन्दिरम्harimandiramв чертог Хари
अवश्यंavaśyaṃнепременно
वैष्णवोvaiṣṇavoВишну
लोकःlokaḥмир
प्राप्यतेprāpyateобретается
मानवैर्द्विजाःmānavairdvijāḥлюдьми, о брахманы
व्याजेनापिvyājenāpiи по притворству
प्रकुर्वाणैर्द्वादशींprakurvāṇairdvādaśīṃсовершающими двадаши
पापनाशिनीम्pāpanāśinīmгрехи истребляющую
सोऽश्नातिso'śnātiтот вкушает
पार्थिवंpārthivaṃцарский
पापंpāpaṃгрех
योऽश्नातिyo'śnātiкто вкушает
हरिवासरेharivāsareв день Хари
saтот
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
धराधर्मंdharādharmaṃдхарму земли
योyoкто
नाश्नातिnāśnātiне вкушает
हरेर्दिनेharerdineв день Хари
ब्राह्मणोbrāhmaṇoбрахман
नैवnaivaвовсе не
हंतव्यhaṃtavyaдолжен быть убит
इत्येषाityeṣāтаково это
वैदिकीvaidikīведийское
स्मृतिःsmṛtiḥпредание
एकादश्यांekādaśyāṃв экадаши
naне
भोक्तव्यंbhoktavyaṃдолжно вкушать
पक्षयोरुभयोरपिpakṣayorubhayorapiи в обеих половинах
वैलक्ष्यमगमद्राजाvailakṣyamagamadrājāв смущение пришёл царь
रविसूनुर्द्विजोत्तमाःravisūnurdvijottamāḥсын Солнца, о лучшие из дваждырождённых
लेख्यकर्मणिlekhyakarmaṇiв деле записи
विश्रांतश्चित्रगुप्तोऽभवत्तदाviśrāṃtaścitragupto'bhavattadāбез работы Читрагупта стал тогда
संमार्जितानिsaṃmārjitāniстёрты
लेख्यानिlekhyāniзаписи
पूर्वकर्मोद्भवानिpūrvakarmodbhavāniот прежних деяний возникшие
caи
गच्छंतिgacchaṃtiидут
वैष्णवंvaiṣṇavaṃВишну
लोकंlokaṃв мир
स्वधर्मैर्मानवाःsvadharmairmānavāḥсвоею дхармой люди
क्षणात्kṣaṇātмгновенно
शून्यास्तुśūnyāstuпусты же
निरयाःnirayāḥпреисподние
सर्वेsarveвсе
पापप्राणिविवर्जिताःpāpaprāṇivivarjitāḥгрешных существ лишённые
भग्नोbhagnoсломан
याम्योऽभवन्मार्गोyāmyo'bhavanmārgoстал путь Ямы
द्वादशादित्यतापितःdvādaśādityatāpitaḥдвенадцатью Адитьями палимый
सर्वेsarveвсе
हिhiведь
गरुडारूढाgaruḍārūḍhāна Гаруду взошедшие
जनाjanāлюди
यांतिyāṃtiидут
हरेःhareḥХари
पदम्padamв обитель
देवाdevāбогов
नामपिnāmapiдаже
येyeкоторые
लोकास्तेlokāsteмиры, те
शून्याśūnyāпусты
ह्यभवम्̐स्तथाhyabhavam̐stathāведь стали также
उत्सन्नाःutsannāḥпрекратились
पितृदेवेज्यास्तीर्थदानादिसत्क्रियाःpitṛdevejyāstīrthadānādisatkriyāḥжертвы предкам и богам, тиртхи, даяния и добрые дела
मुक्त्वैकांmuktvaikāṃкроме одной
द्वादशींdvādaśīṃдвадаши
मर्त्याmartyāсмертные
नान्यंnānyaṃиного не
जानंतिjānaṃtiзнают
तेteони
व्रतम्vratamобета
अनुवाद

«…день за днём Вишну, в светлой половине владыка земли, а в несветлой — в особенности, в барабан в золотой оправе». Когда так провозглашено было царём по всей земле, о лучшие из дваждырождённых, путь к Хари стал полон идущими, о брахманы. Какие бы люди ни принимали кончину в царстве того владыки земли — ведая или по нерадению, — они идут в чертог Хари. Непременно обретается людьми мир Вишну, о брахманы, если они совершают, хотя бы и по притворству, грехи истребляющую двадаши. Тот вкушает царский грех, кто вкушает в день Хари; а кто не вкушает в день Хари, тот обретает дхарму земли. «Брахман вовсе не должен быть убит» — таково ведийское предание; «в экадаши не должно вкушать, и в обеих половинах». В смущение пришёл царь, сын Солнца, о лучшие из дваждырождённых, и Читрагупта стал тогда без работы в деле записи. Стёрты записи, возникшие от прежних деяний, и люди своею дхармой мгновенно идут в мир Вишну. Пусты все преисподние, лишённые грешных существ; сломан стал путь Ямы, палимый двенадцатью Адитьями. Ведь все люди, взойдя на Гаруду, идут в обитель Хари; и даже те миры, что богов, — те также стали пусты. Прекратились жертвы предкам и богам, тиртхи, даяния и добрые дела: кроме одной двадаши, смертные иного обета не знают.

संस्करण

e05efdc0e794 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 11:29:25 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से