Mohinī
सर्वपुण्याकरः प्रोक्तो मासोऽयं राजसत्तमा ॥ विशेषात्कुत्र कथितस्तदादिश महामते
श्रुत्वा कार्त्तिकमाहात्म्यं करिष्येऽहं यथेप्सितम्
माहात्म्यमभिधास्यामि मासस्यास्य वरानने ॥ येन भक्तिर्भवित्री ते प्रकर्तुं हरिपूजनम्
कार्त्तिके कृच्छ्रसेवी यः प्राजापत्यचरोऽपि वा ॥ एकांतरोपवासी वा त्रिरात्रोपोषितोऽपि वा
यद्वा दशाहं पक्षं वा मासं वा वरवर्णिनि ॥ क्षपयित्वा नरो याति स विष्णोः परमं पदम्
एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च ॥ अस्मिन् नरैर्धरा चैव प्राप्यते द्वीपमालिनी
विशेषात्पुष्करे तीर्थे द्वारावत्यां च शौकरे ॥ मासोऽयं भक्तिदः प्रोक्तो व्रतदानार्चनादिभिः
तस्निन्हरि दिनं पुण्यं तथा वै भीष्मपंचकम् ॥ प्रबोधिनीं नरः कृत्वा जागरेण समन्विताम्
न मातुर्जठरे तिष्ठेदपि पापान्वितो नरः ॥ तस्मिन्दिने वरारोहे मंडलं यस्तु पश्यति
विना सांख्येन योगेन स याति परमं पदम् ॥ कार्तिके मंडलं दृष्ट्वा शौकरेः सूकरं शुभे
दृष्ट्वा कोकवराहं वा न भूयस्तनयो भवेत् ॥ त्रिविधस्यापि पापस्य दृष्ट्वा मुक्तिर्भवेन्नृणाम्
sarvapuṇyākaraḥ prokto māso'yaṃ rājasattamā || viśeṣātkutra kathitastadādiśa mahāmate
śrutvā kārttikamāhātmyaṃ kariṣye'haṃ yathepsitam
māhātmyamabhidhāsyāmi māsasyāsya varānane || yena bhaktirbhavitrī te prakartuṃ haripūjanam
kārttike kṛcchrasevī yaḥ prājāpatyacaro'pi vā || ekāṃtaropavāsī vā trirātropoṣito'pi vā
yadvā daśāhaṃ pakṣaṃ vā māsaṃ vā varavarṇini || kṣapayitvā naro yāti sa viṣṇoḥ paramaṃ padam
ekabhaktena naktena tathaivāyācitena ca || asmin narairdharā caiva prāpyate dvīpamālinī
viśeṣātpuṣkare tīrthe dvārāvatyāṃ ca śaukare || māso'yaṃ bhaktidaḥ prokto vratadānārcanādibhiḥ
tasninhari dinaṃ puṇyaṃ tathā vai bhīṣmapaṃcakam || prabodhinīṃ naraḥ kṛtvā jāgareṇa samanvitām
na māturjaṭhare tiṣṭhedapi pāpānvito naraḥ || tasmindine varārohe maṃḍalaṃ yastu paśyati
vinā sāṃkhyena yogena sa yāti paramaṃ padam || kārtike maṃḍalaṃ dṛṣṭvā śaukareḥ sūkaraṃ śubhe
dṛṣṭvā kokavarāhaṃ vā na bhūyastanayo bhavet || trividhasyāpi pāpasya dṛṣṭvā muktirbhavennṛṇām
«Этот месяц назван рудником всех заслуг, о наилучший из царей; в особенности где он изложен — то укажи, о многоумный. Услышав величие карттики, совершу я, как желаешь». — «Величие этого месяца изреку, о прекрасноликая, чем будет у тебя преданность совершать почитание Хари. Кто в карттике соблюдает криччхру или совершает праджапатью, или постится через день, или три ночи постился, или же десять дней, половину или месяц, о прекрасноликая, — проведя так, тот человек идёт в высшую обитель Вишну. Единократным вкушением, ночным, а также непрошеным — в этом месяце людьми обретается и земля, увенчанная двипами. В особенности в тиртхе Пушкаре, в Дваравати и в Шаукаре назван этот месяц дающим преданность — обетами, даяниями, почитанием и прочим. В нём святой день Хари, а также Бхишма-панчака. Совершив Пробуждающую, соединённую с бдением, человек, и грехом наделённый, не пребывает в чреве матери. Кто же в тот день, о прекраснобёдрая, видит лик, тот без санкхьи и йоги идёт в высшую обитель. Увидев в карттике лик Вепря в Шаукаре, о благая, или увидев Кока-Вараху, не станет он снова сыном; и, увидев, да будет у людей освобождение от троякого греха».
123747144672 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 1:10:41 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Мера обета отдана на выбор: криччхра, праджапатья, пост через день, три ночи, десять дней, полмесяца или месяц. Названы семь степеней строгости, и высшая участь обещана за любую из них.
В этом же ряду стоит «непрошеное» — есть лишь то, что дадут, не попросив. Способ, не требующий ни силы, ни имущества, поставлен наравне с многодневным постом.
Лицезрению отведено больше, чем усилию: увидевший лик в тот день идёт в высшую обитель «без санкхьи и йоги». Философия и подвиг названы обходимыми — там, где есть чем смотреть.