Vasiṣṭha
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्याः काष्ठीलायाः शुचिस्मिते ॥ सन्ध्यावली नाम भृशं तामुवाच ह सादरम्
त्वद्वाक्याद्विस्मयो जातः काष्ठीले सांप्रतं मम ॥ कथं दृष्टा मया त्वं च यास्यंती कुत्सितां गतिम्
कर्मणा केन ते मुक्तिर्भवेत्कुत्सितयोनितः ॥ तन्मे वद विशालांगे त्वां दृष्ट्वा दुःखिता ह्यहम्
मांसपिंडोपमं श्लक्ष्णं नवनीतोपमं शुभे ॥ शरीरं तव संवीक्ष्य तया मे जायते हृदि
पृथिवीं दास्यसे सुभ्रु सकलामपि मत्कृते ॥ तथापि नैव मुच्येयं सद्यः कुत्सितयोनितः
येन पुण्येन सुभगे मुच्येयं कर्मबन्धनात् ॥ तन्निर्दिशामि सुमहद्गतिदं त्वं निशामय
यश्चायं माघमासस्तु सर्वमासोत्तमः स्मृतः ॥ यस्मिन् क्रोंशति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
दुर्लभो माघमासो वै दुर्ल्लभं जन्म मानुषम् ॥ दुर्ल्लभं चोषसि स्नानं दुर्लभं कृष्णसेवनम्
दुर्लभो वासरो विष्णोर्विधिना समुपोषितः ॥ देवैस्तेजः परिक्षिप्तं माघमासे स्वकं जले
तस्माज्जलं माघमासे पावनं हि विशेषतः ॥ नेदृशी संगरे शूरैर्गतिः प्राप्येत सौख्यदा
tacchrutvā vacanaṃ tasyāḥ kāṣṭhīlāyāḥ śucismite || sandhyāvalī nāma bhṛśaṃ tāmuvāca ha sādaram
tvadvākyādvismayo jātaḥ kāṣṭhīle sāṃprataṃ mama || kathaṃ dṛṣṭā mayā tvaṃ ca yāsyaṃtī kutsitāṃ gatim
karmaṇā kena te muktirbhavetkutsitayonitaḥ || tanme vada viśālāṃge tvāṃ dṛṣṭvā duḥkhitā hyaham
māṃsapiṃḍopamaṃ ślakṣṇaṃ navanītopamaṃ śubhe || śarīraṃ tava saṃvīkṣya tayā me jāyate hṛdi
pṛthivīṃ dāsyase subhru sakalāmapi matkṛte || tathāpi naiva mucyeyaṃ sadyaḥ kutsitayonitaḥ
yena puṇyena subhage mucyeyaṃ karmabandhanāt || tannirdiśāmi sumahadgatidaṃ tvaṃ niśāmaya
yaścāyaṃ māghamāsastu sarvamāsottamaḥ smṛtaḥ || yasmin kroṃśati pāpāni brahmahatyādikāni ca
durlabho māghamāso vai durllabhaṃ janma mānuṣam || durllabhaṃ coṣasi snānaṃ durlabhaṃ kṛṣṇasevanam
durlabho vāsaro viṣṇorvidhinā samupoṣitaḥ || devaistejaḥ parikṣiptaṃ māghamāse svakaṃ jale
tasmājjalaṃ māghamāse pāvanaṃ hi viśeṣataḥ || nedṛśī saṃgare śūrairgatiḥ prāpyeta saukhyadā
Услышав то слово каштхилы, о светло улыбающаяся, та, что по имени Сандхьявали, весьма почтительно сказала ей: «От твоего слова родилось у меня ныне изумление, о каштхила: как же увидена ты мною — идущая в презренную участь? Каким деянием будет тебе освобождение от презренного лона? То скажи мне, о статная: увидев тебя, я опечалена. Увидев тело твоё, подобное комку плоти, гладкое, подобное свежему маслу, о благая, — от того рождается у меня в сердце [скорбь]». — «Хотя бы и всю землю отдала ты ради меня, о прекраснобровая, — и тогда не освобожусь я тотчас от презренного лона. Тем же благом, которым освобожусь я от уз деяния, — на то укажу, весьма великое, дающее участь; ты слушай. Тот месяц магха помнится лучшим из всех месяцев, — тот, в котором вопиют грехи, убиение брахмана и прочие. Труднодостижим месяц магха; труднодостижимо человеческое рождение; труднодостижимо омовение на рассвете; труднодостижимо служение Кришне; труднодостижим день Вишну, по уставу проведённый в посте. Богами вложен в месяце магха свой блеск в воду; потому вода в месяце магха очищающа в особенности. Не такая участь обретается героями в битве, дающая счастье,
0a1de0b33c3f · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 11:46:53 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сандхьявали спрашивает не о вине и не о правоте, а о выходе: каким деянием освободиться. Вопрос поставлен так, как ставит его тот, кто пришёл помогать, а не судить.
Ответ начинается с отказа от лёгкого пути: и вся земля, отданная ради неё, не освободит тотчас. Дар от чужой щедрости бессилен там, где надобно деяние; помочь можно только тем, что имеет собственную силу.
Четыре труднодостижимых вещи названы в один ряд: человеческое рождение, месяц магха, рассветное омовение, служение Кришне. Так и оценивают время — не по длине, а по тому, что в нём удаётся сделать.