Kāṣṭhīlā
यत्कृतं हि मया पूर्वमेकादश्यामुपोषणम् ॥ तत्तुरीयांशपुण्येन काष्ठीलेयं विमुच्यताम्
पूर्वजन्मकृतात्पापात्सत्यं सत्यं मयोदितम् ॥ एवमुक्ते तु वचने मया विद्युत्समप्रभा
दृष्टा दिव्यविमानस्था गच्छंती वैष्णवं पदम् ॥ पतिर्हि दैवतं लोके वंचनीयो न भार्यया
देहेन चापि वित्तेन यदीच्छेच्छोभनां गतिम् ॥ सा त्वं ब्रूहि प्रदास्यामि भर्तुरर्थे तवेप्सितम्
वित्तं देहं तथा पुत्रं यच्चान्यद्वा वरानने ॥ किमन्यद्दैवतं लोके स्त्रीणामेकं पतिं विना
तस्यार्थे वा त्यजेद्वित्तं जीवितं वा सुलोचने ॥ कल्पकोटिशतं साग्रं विष्णुलोके महीयते
अग्न्यादिसाक्ष्ये वृतमीक्ष्य निष्ठुरा युक्तं सुधोरैर्व्यसनैर्द्विजात्मजा ॥ पतिं ददौ नैव च याचिता धनं तेनैव पापेन बभूव कीटा
एतन्मया दुष्टमनंगयष्टि कौमारभावे पितृवेश्मवासे ॥ ज्ञात्वा हितं तथ्यमिदं स्वभर्तुर्ददामि सर्वं च गृहाण सुभ्रु
yatkṛtaṃ hi mayā pūrvamekādaśyāmupoṣaṇam || tatturīyāṃśapuṇyena kāṣṭhīleyaṃ vimucyatām
pūrvajanmakṛtātpāpātsatyaṃ satyaṃ mayoditam || evamukte tu vacane mayā vidyutsamaprabhā
dṛṣṭā divyavimānasthā gacchaṃtī vaiṣṇavaṃ padam || patirhi daivataṃ loke vaṃcanīyo na bhāryayā
dehena cāpi vittena yadīcchecchobhanāṃ gatim || sā tvaṃ brūhi pradāsyāmi bharturarthe tavepsitam
vittaṃ dehaṃ tathā putraṃ yaccānyadvā varānane || kimanyaddaivataṃ loke strīṇāmekaṃ patiṃ vinā
tasyārthe vā tyajedvittaṃ jīvitaṃ vā sulocane || kalpakoṭiśataṃ sāgraṃ viṣṇuloke mahīyate
agnyādisākṣye vṛtamīkṣya niṣṭhurā yuktaṃ sudhorairvyasanairdvijātmajā || patiṃ dadau naiva ca yācitā dhanaṃ tenaiva pāpena babhūva kīṭā
etanmayā duṣṭamanaṃgayaṣṭi kaumārabhāve pitṛveśmavāse || jñātvā hitaṃ tathyamidaṃ svabharturdadāmi sarvaṃ ca gṛhāṇa subhru
«Тот пост в экадаши, что сотворён был мною прежде, — четвёртой части блага его да будет освобождена эта каштхила от греха прежнего рождения. Истинно, истинно мною сказано». При так сказанном мною слове увидена была она, сиянием равная молнии, стоящая на дивном вимане, идущая в обитель Вишну. Ибо муж есть божество в мире, и не должен быть обманут женою — ни телом, ни богатством, если желает она благой участи. Ты же скажи: дам я ради мужа желаемое тобою — богатство, тело, сына или что иное, о прекрасноликая. Какое иное божество в мире у женщин, кроме одного мужа? Ради него да оставит она богатство или жизнь, о прекрасноокая, — и почитается в мире Вишну сто коти кальп с лишком. Дочь брахмана, видя избранного при свидетельстве огня и прочих соединённым с тяжкими бедами, жестокая, не дала мужу богатства и прошенная, — и тем самым грехом стала червём. Это увидено мною, о станом как стебель, в детстве, при житье в отчем доме; и, узнав это благим и истинным, отдаю я всё своё и мужнее — прими, о прекраснобровая».
iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīcarite kāṣṭhīlopākhyāne māghamāhātmyaṃ nāmaikatriṃśo 'dhyāyaḥ
c71739fb80ae · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 11:46:53 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Освобождение приходит от чужой заслуги, отданной по доброй воле, — и приходит немедля: только что говорившая с земли червём поднимается на вимане. Так показано, что подаренное благо действует не слабее нажитого.
Сандхьявали переходит от рассказа к делу и предлагает Мохини всё, что имеет, — вплоть до сына и собственной жизни. Она держит слово, данное в начале спора: готова потерять что угодно, кроме мужниной правды.
Вывод главы жёсток по мерке того времени: жена, удержавшая от мужа имущество, идёт в звериные лона. Но пример сложен: дочь брахмана отказала мужу, уже впавшему в беду, — и осуждено здесь не удержанное золото, а отказ разделить беду.