नारद पुराण
The words of Sandhyāvalī32.1-10
1361 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 32.1-10

Vasiṣṭha

देवनागरी

संध्यावलीवचः श्रुत्वा मोहिनी दुहिता विधेः ॥ उवाच तत्परा स्वीये कार्ये मोहकरंडिका
यद्येवं त्वं विजानासि धर्माधर्मगतिं शुभे ॥ भर्तुरर्थे प्रदात्री च धनजीवितयोरपि
तदाहं याचये वित्तं जीवितादधिकं शुभे ॥ देहि पुत्रशिरों मह्यं यदिष्टटं हृदयाधिकम्
यदि नो भोजनं कुर्यात्संप्राप्ते हरिवासरे ॥ तदा स्वहस्ते संगृह्य खङगं राजा पतिस्तव
धर्मांगदशिरश्चारु चंद्रबिंबोपमं शुभम् ॥ अजातश्मश्रुकं चैव कुंडलाभ्यां विभूषितम्
छित्वा शीघ्रं पातयतु ममोत्संगे सुलोचने ॥ एतद्वा कुरुतद्भद्रे यदान्नं न भुनक्ति च
दिने माधवदेवस्य पापसंघविनाशने ॥ तच्छ्रुत्वा वचनं तस्या मोहिन्याः कटुकाक्षरम्
प्रचकंपे क्षणं देवी शीतार्ता कदली यथा ॥ संध्यावली ततो धैर्यमास्थाय वरवार्णिनी
उवाच मोहिनीं वाक्यं सुमुखी प्रहसंत्यपि ॥ श्रूयंते हि पुराणेषु गाथाः सुभ्रु समीरिताः
द्वादशी प्रति संबद्धाः स्वर्गमोक्षप्रदायिकाः ॥ धनं त्यजेत्त्यजेद्दाराञ्जीवितं च गृहं त्यजेत्

लिप्यंतरण (IAST)

saṃdhyāvalīvacaḥ śrutvā mohinī duhitā vidheḥ || uvāca tatparā svīye kārye mohakaraṃḍikā
yadyevaṃ tvaṃ vijānāsi dharmādharmagatiṃ śubhe || bharturarthe pradātrī ca dhanajīvitayorapi
tadāhaṃ yācaye vittaṃ jīvitādadhikaṃ śubhe || dehi putraśiroṃ mahyaṃ yadiṣṭaṭaṃ hṛdayādhikam
yadi no bhojanaṃ kuryātsaṃprāpte harivāsare || tadā svahaste saṃgṛhya khaṅagaṃ rājā patistava
dharmāṃgadaśiraścāru caṃdrabiṃbopamaṃ śubham || ajātaśmaśrukaṃ caiva kuṃḍalābhyāṃ vibhūṣitam
chitvā śīghraṃ pātayatu mamotsaṃge sulocane || etadvā kurutadbhadre yadānnaṃ na bhunakti ca
dine mādhavadevasya pāpasaṃghavināśane || tacchrutvā vacanaṃ tasyā mohinyāḥ kaṭukākṣaram
pracakaṃpe kṣaṇaṃ devī śītārtā kadalī yathā || saṃdhyāvalī tato dhairyamāsthāya varavārṇinī
uvāca mohinīṃ vākyaṃ sumukhī prahasaṃtyapi || śrūyaṃte hi purāṇeṣu gāthāḥ subhru samīritāḥ
dvādaśī prati saṃbaddhāḥ svargamokṣapradāyikāḥ || dhanaṃ tyajettyajeddārāñjīvitaṃ ca gṛhaṃ tyajet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
संध्यावलीवचःsaṃdhyāvalīvacaḥСандхьявали слово
श्रुत्वाśrutvāуслышав
मोहिनीmohinīМохини
दुहिताduhitāдочь
विधेःvidheḥВидхи
उवाचuvācaсказала
तत्पराtatparāпреданная тому
स्वीयेsvīyeсвоём
कार्येkāryeв деле
मोहकरंडिकाmohakaraṃḍikāларец наваждения
यद्येवंyadyevaṃесли так
त्वंtvaṃты
विजानासिvijānāsiразумеешь
धर्माधर्मगतिंdharmādharmagatiṃпоступь дхармы и адхармы
शुभेśubheо благая
भर्तुरर्थेbharturartheради мужа
प्रदात्रीpradātrīдающая
caи
धनजीवितयोरपिdhanajīvitayorapiи богатства, и жизни
तदाहंtadāhaṃтогда я
याचयेyācayeпрошу
वित्तंvittaṃбогатства
जीवितादधिकंjīvitādadhikaṃжизни превыше
शुभेśubheо благая
देहिdehiдай
पुत्रशिरोंputraśiroṃсына голову
मह्यंmahyaṃмне
यदिष्टटंyadiṣṭaṭaṃчто желанно
हृदयाधिकम्hṛdayādhikamсердца превыше
यदिyadiесли
नोnoне
भोजनंbhojanaṃвкушения
कुर्यात्संप्राप्तेkuryātsaṃprāpteсотворит при наступившем
हरिवासरेharivāsareдне Хари
तदाtadāтогда
स्वहस्तेsvahasteв свою руку
संगृह्यsaṃgṛhyaвзяв
खङगंkhaṅagaṃмеч
राजाrājāцарь
पतिस्तवpatistavaмуж твой
धर्मांगदशिरश्चारुdharmāṃgadaśiraścāruДхармангады голову прекрасную
चंद्रबिंबोपमंcaṃdrabiṃbopamaṃлунному диску подобную
शुभम्śubhamблагую
अजातश्मश्रुकंajātaśmaśrukaṃс ещё не пробившимися усами
चैवcaivaи именно
कुंडलाभ्यांkuṃḍalābhyāṃдвумя серьгами
विभूषितम्vibhūṣitamукрашенную
छित्वाchitvāотсёкши
शीघ्रंśīghraṃбыстро
पातयतुpātayatuда уронит
ममोत्संगेmamotsaṃgeмне на колени
सुलोचनेsulocaneо прекрасноокая
एतद्वाetadvāэто или
कुरुतद्भद्रेkurutadbhadreсотвори то, о благая
यदान्नंyadānnaṃесли пищи
naне
भुनक्तिbhunaktiвкушает
caи
दिनेdineв день
माधवदेवस्यmādhavadevasyaбога Мадхавы
पापसंघविनाशनेpāpasaṃghavināśaneмножество грехов уничтожающий
तच्छ्रुत्वाtacchrutvāто услышав
वचनंvacanaṃслово
तस्याtasyāеё
मोहिन्याःmohinyāḥМохини
कटुकाक्षरम्kaṭukākṣaramс горькими слогами
प्रचकंपेpracakaṃpeзатрепетала
क्षणंkṣaṇaṃмгновение
देवीdevīбогиня
शीतार्ताśītārtāстужей томимый
कदलीkadalīбанан
यथाyathāкак
संध्यावलीsaṃdhyāvalīСандхьявали
ततोtatoзатем
धैर्यमास्थायdhairyamāsthāyaтвёрдость обретя
वरवार्णिनीvaravārṇinīпрекрасноликая
उवाचuvācaсказала
मोहिनींmohinīṃМохини
वाक्यंvākyaṃслово
सुमुखीsumukhīпрекрасноликая
प्रहसंत्यपिprahasaṃtyapiи улыбаясь
श्रूयंतेśrūyaṃteслышатся
हिhiведь
पुराणेषुpurāṇeṣuв пуранах
गाथाःgāthāḥгатхи
सुभ्रुsubhruо прекраснобровая
समीरिताःsamīritāḥизречённые
द्वादशीdvādaśīдвадаши
प्रतिpratiкасательно
संबद्धाःsaṃbaddhāḥсвязанные
स्वर्गमोक्षप्रदायिकाःsvargamokṣapradāyikāḥнебо и освобождение дающие
धनंdhanaṃбогатство
त्यजेत्त्यजेद्दाराञ्जीवितंtyajettyajeddārāñjīvitaṃда оставит; да оставит жену, жизнь
caи
गृहंgṛhaṃдом
त्यजेत्tyajetда оставит
अनुवाद

Услышав слово Сандхьявали, Мохини, дочь Видхи, преданная своему делу, ларец наваждения, сказала: «Если так разумеешь ты, о благая, поступь дхармы и адхармы, и если ради мужа даёшь и богатство, и жизнь, — тогда прошу я богатства, что превыше жизни: дай мне голову сына, что желанна тебе превыше сердца. Если не сотворит он вкушения при наступившем дне Хари, — тогда, взяв в свою руку меч, царь, муж твой, да отсечёт быстро прекрасную голову Дхармангады, подобную лунному диску, благую, с ещё не пробившимися усами, украшенную двумя серьгами, и да уронит её мне на колени, о прекрасноокая. Это сотвори, о благая, — или если он не вкушает пищи в день бога Мадхавы, множество грехов уничтожающий». Услышав то слово Мохини, с горькими слогами, богиня Сандхьявали мгновение трепетала, как банан, томимый стужей; затем, обретя твёрдость, прекрасноликая сказала Мохини слово, даже улыбаясь: «Слышатся ведь в пуранах гатхи, изречённые о двадаши, дающие небо и освобождение: да оставит богатство, да оставит жену, жизнь и дом да оставит;

संस्करण

b54326c4a810 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 11:54:05 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से