Vasu
सक्तुपिंडान्गुडपिंडान्दद्याच्च दशसंख्यया ॥ ततो गंगातटे रम्ये हेम्ना रूप्येण वा तथा
गंगायाः प्रतिमां कृत्वा वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् ॥ पद्मस्वस्तिकचिह्नस्य संस्थितस्य तथोपरि
वस्त्रस्रग्दामकंठस्य पूर्णकुंभस्य चोपरि ॥ संस्थाप्य पूजयेद्देवीं तदलाभे मृदादि वा
अथ तत्राप्यशक्तश्चेल्लिखेत्पिष्टेन वै भुवि ॥ चतुर्भुजां सुनेत्रां च चन्द्रायुतसमप्रभाम्
चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशिभिताम् ॥ सुप्रसन्नां च वरदां करुणार्द्रनिजांतराम्
सुधाप्लावितभूपृष्ठां देवादिभिरभिष्टुताम् ॥ दिव्यरत्नपरीतां च दिंव्यमाल्यानुलेपनाम्
ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तां तत्रार्चायां तु पूजयेत् ॥ वक्ष्यमाणेन मंत्रेण कुर्यात्पूजां विशेषतः
पंचामृतेन च स्नानमर्चायां तु विशिष्यते ॥ प्रतिमाग्रे स्थंडिले तु गोमयेनोपलेपयेत्
नारायणं महेशं च ब्रह्माणं भास्करं तथा ॥ भगीरथं च नृपतिं हिमवंतं नगेश्वरम्
गंधपुष्पादिभिश्चैव यथाशक्ति प्रपूजयेत् ॥ दशप्रस्थांस्तिलान्दद्याद्दश विप्रेभ्य एव च
दशप्रस्थान्यवान्दद्याद्दश गव्यैर्यथाहितान् ॥ मत्स्यकच्छपमंडूकमकरादिजलेचरान्
कारितान्वै यथाशक्ति स्वर्णेन रजतेन वा ॥ तदलाभे पिष्टमयानभ्यर्च्य कुसुमादिभिः ॥ गंगायां प्रक्षिपेत्पूर्व्वं मंत्रेणैव तु मंत्रवित्
saktupiṃḍānguḍapiṃḍāndadyācca daśasaṃkhyayā || tato gaṃgātaṭe ramye hemnā rūpyeṇa vā tathā
gaṃgāyāḥ pratimāṃ kṛtvā vakṣyamāṇasvarūpiṇīm || padmasvastikacihnasya saṃsthitasya tathopari
vastrasragdāmakaṃṭhasya pūrṇakuṃbhasya copari || saṃsthāpya pūjayeddevīṃ tadalābhe mṛdādi vā
atha tatrāpyaśaktaścellikhetpiṣṭena vai bhuvi || caturbhujāṃ sunetrāṃ ca candrāyutasamaprabhām
cāmarairvījyamānāṃ ca śvetacchatropaśibhitām || suprasannāṃ ca varadāṃ karuṇārdranijāṃtarām
sudhāplāvitabhūpṛṣṭhāṃ devādibhirabhiṣṭutām || divyaratnaparītāṃ ca diṃvyamālyānulepanām
dhyātvā jale yathāproktāṃ tatrārcāyāṃ tu pūjayet || vakṣyamāṇena maṃtreṇa kuryātpūjāṃ viśeṣataḥ
paṃcāmṛtena ca snānamarcāyāṃ tu viśiṣyate || pratimāgre sthaṃḍile tu gomayenopalepayet
nārāyaṇaṃ maheśaṃ ca brahmāṇaṃ bhāskaraṃ tathā || bhagīrathaṃ ca nṛpatiṃ himavaṃtaṃ nageśvaram
gaṃdhapuṣpādibhiścaiva yathāśakti prapūjayet || daśaprasthāṃstilāndadyāddaśa viprebhya eva ca
daśaprasthānyavāndadyāddaśa gavyairyathāhitān || matsyakacchapamaṃḍūkamakarādijalecarān
kāritānvai yathāśakti svarṇena rajatena vā || tadalābhe piṣṭamayānabhyarcya kusumādibhiḥ || gaṃgāyāṃ prakṣipetpūrvvaṃ maṃtreṇaiva tu maṃtravit
и да даст комки муки и комки патоки числом десять. Затем на прекрасном берегу Ганги, сотворив золотом или серебром изваяние Ганги в описываемом образе, установив его наверху полного кувшина, увитого у горла тканью и венками, поставленного на знак лотоса и свастики, да почитает он богиню; при отсутствии же того — из глины и прочего, а если и на то не силён, да начертит мукою на земле. Четырёхрукую, прекрасноокую, равную блеском десяти тысячам лун, обвеваемую чамарами, осенённую белым зонтом, весьма милостивую, дающую дары, с нутром, влажным от сострадания, амритою заливающую лик земли, восславленную богами и прочими, окружённую дивными самоцветами, с дивными венками и умащениями, — созерцая её так в воде, как сказано, да почитает он её там в изваянии; и нижесказанною мантрою да сотворит почитание в особенности. Омовение изваяния панчамритой превосходит прочие. Пред изваянием на площадке да обмажет он землю коровьим навозом; Нараяну, Махешу, Брахму и Солнце, также царя Бхагиратху и Химавата, владыку гор, да почитает по силе благовониями, цветами и прочим. Десять прастх сезама да даст десяти брахманам, и десять прастх ячменя да даст десяти — коровьим, как подобает. Рыб, черепах, лягушек, макар и прочих водных, сотворённых по силе золотом или серебром, а при отсутствии того — из муки, почтив цветами и прочим, да опустит он сперва в Гангу, знающий мантру, с мантрою.
1d0499d6bc55 · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 1:01:49 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Три ступени даны прямо: золото, глина, мука на земле. Устав не отступает от полноты, но всякий раз указывает, что делать неимущему, — и потому исполним всеми.
Почитают вместе Нараяну, Махешу, Брахму, Солнце — и рядом с ними человека, царя Бхагиратху, и гору. Тот, кто привёл реку, и тот, из кого она вышла, стоят в одном ряду с богами.
Из золота или муки лепят рыб, черепах, лягушек и пускают в воду. Дар приносится не одним богам: помянуты и те, кто в этой воде живёт.