Vasu
ब्रह्महत्यादिपापौ३घघातनाय विमुक्तये" ॥ अनेन स्नानपूजादि कुर्याच्छ्राद्धं सपिंडकम्
"नमामि सूर्यं तृप्त्यर्थं पितॄणां तारणाय च ॥ पुत्रपौत्रधनैश्वर्य आयुरारोग्यवृद्धये"
दृष्ट्वा संपूज्य मौनार्कमिमं मंत्रमुदीरयेत् ॥ "कव्यवाडादयो ये च पितॄणां देवतास्तथा
मदीपैः पितृभिः सार्द्धं पर्तिताः स्थ स्वधाभुजः" ॥ फल्गुतीर्थँ व्रजेत्तस्मात्सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम्
मुक्तिर्भवति कर्तॄणां पितॄणां श्राद्धतः सदा ॥ ब्रह्मणा प्रार्थितो विष्णुः फल्गुको ह्यभवत्पुरा
दक्षिणाग्रौ कृतं नूनं तद्भवं फल्गुतीर्थकम् ॥ यस्मिन्फलति फल्ग्वां गौः कामधेनुर्जलं मही
सृष्टेरंतर्गतं यस्मात्फल्गुतीर्थँ न निष्फलम् ॥ तीर्थानि यानि सर्वाणि भवनेष्वखिलेषु च
तानि स्नातुं समायांति फल्गुतीर्थँ न संशयः ॥ गंगा पादोदकं विष्णोः फल्गुश्चादिगदाधरः
हिमं च द्रवरूपेण तस्माद्गंगाधिकं विदुः ॥ अश्वमेधसहस्राणां फलं फल्गुजलाप्लवात्
"फल्गुतीर्थे विष्णुजले करोमि स्नानमद्य वै ॥ पितॄणां विष्णुलोकाय भुक्तिमुक्तिप्रसिद्धये"
फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा तर्पणं श्राद्धमाचरेत् ॥ सपिंडकं स्वसूत्रोक्तं नमेदथ पितामहम्
"नमः शिवाय देवाय ईशानपुरुषाय च ॥ अघोर वामदेवाय सद्योजाताय शंभव"
brahmahatyādipāpau3ghaghātanāya vimuktaye" || anena snānapūjādi kuryācchrāddhaṃ sapiṃḍakam
"namāmi sūryaṃ tṛptyarthaṃ pitṝṇāṃ tāraṇāya ca || putrapautradhanaiśvarya āyurārogyavṛddhaye"
dṛṣṭvā saṃpūjya maunārkamimaṃ maṃtramudīrayet || "kavyavāḍādayo ye ca pitṝṇāṃ devatāstathā
madīpaiḥ pitṛbhiḥ sārddhaṃ partitāḥ stha svadhābhujaḥ" || phalgutīrtham̐ vrajettasmātsarvatīrthottamottamam
muktirbhavati kartṝṇāṃ pitṝṇāṃ śrāddhataḥ sadā || brahmaṇā prārthito viṣṇuḥ phalguko hyabhavatpurā
dakṣiṇāgrau kṛtaṃ nūnaṃ tadbhavaṃ phalgutīrthakam || yasminphalati phalgvāṃ gauḥ kāmadhenurjalaṃ mahī
sṛṣṭeraṃtargataṃ yasmātphalgutīrtham̐ na niṣphalam || tīrthāni yāni sarvāṇi bhavaneṣvakhileṣu ca
tāni snātuṃ samāyāṃti phalgutīrtham̐ na saṃśayaḥ || gaṃgā pādodakaṃ viṣṇoḥ phalguścādigadādharaḥ
himaṃ ca dravarūpeṇa tasmādgaṃgādhikaṃ viduḥ || aśvamedhasahasrāṇāṃ phalaṃ phalgujalāplavāt
"phalgutīrthe viṣṇujale karomi snānamadya vai || pitṝṇāṃ viṣṇulokāya bhuktimuktiprasiddhaye"
phalgutīrthe naraḥ snātvā tarpaṇaṃ śrāddhamācaret || sapiṃḍakaṃ svasūtroktaṃ namedatha pitāmaham
"namaḥ śivāya devāya īśānapuruṣāya ca || aghora vāmadevāya sadyojātāya śaṃbhava"
ради сокрушения убиения брахмана и прочих грехов, ради освобождения». Этою мантрою да творит он омовение, почитание и прочее, и шраддху с пиндою: «Поклоняюсь Солнцу ради утоления предков и ради переправы их, ради умножения сыновей, внуков, богатства, владычества, века и здоровья». Увидев и почтив Солнце молча, да произнесёт он эту мантру: «Кавьявахана и прочие, и божества предков, — да будете вы довольны вместе с моими предками, вкушающие свадху». Затем да идёт он в Пхальгу-тиртху, наилучшую из всех тиртх: у творящих шраддху предков всегда бывает освобождение. Упрошенный Брахмою, Вишну прежде стал Пхальгукою; воистину сотворено то бытие на юго-восточном огне — Пхальгу-тиртха, в которой плодоносит в Пхальгу корова Камадхену, вода и земля, сущая внутри творения; и поскольку Пхальгу-тиртха не бесплодна, все тиртхи во всех мирах приходят омыться в Пхальгу-тиртху, нет сомнения. Ганга — вода со стоп Вишну, а Пхальгу — изначальный Гададхара и снег в жидком образе; потому знают её превыше Ганги. От омовения в воде Пхальгу — плод тысяч ашвамедх. «В Пхальгу-тиртхе, в воде Вишну, творю я ныне омовение — ради мира Вишну для предков, ради достижения наслаждения и освобождения». Омывшись в Пхальгу-тиртхе, да совершает человек напоение и шраддху с пиндою, реченную своею сутрой, и да поклонится затем Прародителю: «Поклон Шиве, богу, Ишане-Пуруше, о Агхора, Вамадеве, Садьоджате, о Шамбху».
cd1176afc50f · प्रकाशित 6 सित॰ 2026, 1:18:43 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
В мантре Солнцу просят разом об утолении предков и о сыновьях, богатстве, веке и здоровье. Пурана не делит просьбы на достойные и низкие: пришедший просит обо всём, что ему нужно.
Пхальгу названа превыше Ганги — и тут же объяснено чем: Ганга вода со стоп, а здесь Сам Гададхара в жидком облике. Спор о старшинстве святынь решается не славою, а тем, Кто в них присутствует.
Поклон Прародителю совершают пятиименной мантрой Шивы. Место, где чтут Вишну, не мешает поклониться Шиве и Брахме; такова ровная речь этих глав.