पद्मपुराण
The Birth of the Maruts and the Succession of Manvantaras1.7.44-49
162 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 1.7.44-49
देवनागरी

वर्जयेत्कलहं लोके गात्राभ्यंगं तथैव च । न मुक्तकेशी तिष्ठेत नाशुचिः स्यात्क्थंचन
न शयीतोत्तरशिराः न चैवाधःशिराः क्वचित् । न वस्त्रहीना नोद्विग्ना न चार्द्रचरणा सती
नामंगल्यां वदेद्वाचं न च हास्याधिका भवेत् । कुर्याच्च गुरुभिर्नित्यं पूजां मांगल्यतत्परा
सर्वौषधीभिः सृष्टेन वारिणा स्नानमाचरेत् । कृतरक्षा तु शुश्रूषा वाचा पूजनतत्परा
तिष्ठेत्प्रसन्नवदना भर्तृप्रियहिते रता । न गर्हयेच्च भर्तारं सर्वावस्थमपि क्वचित्
कृशाहं दुर्बला चैव वार्धक्यं मम च गतम् । स्तनौ मे चलितौ स्थानान्मुखं च वलिभंगुरम्

लिप्यंतरण (IAST)

varjayetkalahaṃ loke gātrābhyaṃgaṃ tathaiva ca | na muktakeśī tiṣṭheta nāśuciḥ syātkthaṃcana
na śayītottaraśirāḥ na caivādhaḥśirāḥ kvacit | na vastrahīnā nodvignā na cārdracaraṇā satī
nāmaṃgalyāṃ vadedvācaṃ na ca hāsyādhikā bhavet | kuryācca gurubhirnityaṃ pūjāṃ māṃgalyatatparā
sarvauṣadhībhiḥ sṛṣṭena vāriṇā snānamācaret | kṛtarakṣā tu śuśrūṣā vācā pūjanatatparā
tiṣṭhetprasannavadanā bhartṛpriyahite ratā | na garhayecca bhartāraṃ sarvāvasthamapi kvacit
kṛśāhaṃ durbalā caiva vārdhakyaṃ mama ca gatam | stanau me calitau sthānānmukhaṃ ca valibhaṃguram

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
वर्जयेत्varjayetда избегает
कलहंkalahaṃссоры
लोकेlokeв мире
गात्र-अभ्यंगंgātra-abhyaṃgaṃумащения тела
तथाtathāтакже
एवevaже
caи
naне
मुक्त-केशीmukta-keśīс распущенными волосами
तिष्ठेतtiṣṭhetaда пребывает
अशुचिःaśuciḥнечистой
स्यात्syātда будет
कथंचनkathaṃcanaникак
शयीतśayītaда спит
उत्तर-शिराःuttara-śirāḥголовой на север
अधः-शिराःadhaḥ-śirāḥголовой вниз
क्वचित्kvacitникогда
वस्त्र-हीनाvastra-hīnāбез одежды
उद्विग्नाudvignāвстревоженной
आर्द्र-चरणाārdra-caraṇāс мокрыми ногами
सतीsatīбудучи
अमंगल्यांamaṃgalyāṃнедоброго
वदेत्vadetда не говорит
वाचंvācaṃслова
हास्य-अधिकाhāsya-adhikāчрезмерно смешливой
भवेत्bhavetда не будет
कुर्यात्kuryātда совершает
गुरुभिःgurubhiḥсо старшими
नित्यंnityaṃпостоянно
पूजांpūjāṃпочитание
मांगल्य-तत्पराmāṃgalya-tatparāпреданная благому
सर्व-ओषधीभिःsarva-oṣadhībhiḥвсеми травами
सृष्टेनsṛṣṭenaнастоянной
वारिणाvāriṇāводою
स्नानम्snānamомовение
आचरेत्ācaretда совершает
कृत-रक्षाkṛta-rakṣāоберегаемая
शुश्रूषाśuśrūṣāуслужливая
वाचाvācāсловом
पूजन-तत्पराpūjana-tatparāпреданная почитанию
तिष्ठेत्tiṣṭhetда пребывает
प्रसन्न-वदनाprasanna-vadanāс ясным лицом
भर्तृ-प्रिय-हितेbhartṛ-priya-hiteв приятном и благом мужу
रताratāрадующаяся
गर्हयेत्garhayetда не бранит
भर्तारंbhartāraṃмужа
सर्व-अवस्थम्sarva-avasthamво всяком состоянии
अपिapiдаже
कृशाkṛśāисхудала
अहंahaṃя
दुर्बलाdurbalāобессилела
वार्धक्यंvārdhakyaṃстарость
ममmamaмоя
गतम्gatamпришла
स्तनौstanauгруди
मेmeмои
चलितौcalitauсдвинулись
स्थानात्sthānātс места
मुखंmukhaṃлицо
वलि-भंगुरम्vali-bhaṃguramморщинами изборождено
एवं-विधाevaṃ-vidhāтакова
त्वयाtvayāтобою
कृताkṛtāсделана
इतिitiтак
वदेत्vadetда не говорит
अनुवाद

«Да избегает ссоры в свете и умащения тела; да не пребывает с распущенными волосами и никак да не будет нечистой. Да не спит головой на север и никогда — головой вниз; ни без одежды, ни встревоженной, ни с мокрыми ногами. Да не говорит недоброго слова и да не будет чрезмерно смешлива; преданная благому, да совершает постоянно почитание старших. Да омывается водою, настоянной на всех травах; оберегаемая, услужливая, преданная почитанию словом, да пребывает с ясным лицом, радуясь приятному и благому мужу. И да не бранит мужа ни в каком состоянии: „Исхудала я и обессилела, пришла моя старость; груди мои сдвинулись с места, лицо изборождено морщинами — такова я стала тобою“, — так да не говорит».

संस्करण

296c1d6bf30c · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:26 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से