पितामहाद्या देवास्तु भूतानि विविधानि च । स्थावराणि चराण्येव अभ्यषिञ्चन्नराधिपम्
महावीरं प्रजापालं पृथुमेव द्विजोत्तम । पृथुर्वैन्यो राजराज्ये अभिगम्य चराचरैः
देवैर्विप्रैस्तथा सर्वैरभिषिक्तो महामनाः । राज्ञां समधिराज्ये वै पृथुर्वैन्यः प्रतापवान्
तस्य पित्रा प्रजाः सर्वाः कदा नैवानुरञ्जिताः । तेनानुरञ्जिताः सर्वा मुमुदिरे सुखेन वै
तस्यानुरागाद्वीरस्य नाम राजेत्यजायत । प्रयातस्य सुवीरस्य समुद्रस्य द्विजोत्तम
आपस्तस्तम्भिरे सर्वा भयात्तस्य महात्मनः । दुर्गं मार्गं विलोप्यैव सुमार्गं पर्वता ददुः
pitāmahādyā devāstu bhūtāni vividhāni ca | sthāvarāṇi carāṇyeva abhyaṣiñcannarādhipam
mahāvīraṃ prajāpālaṃ pṛthumeva dvijottama | pṛthurvainyo rājarājye abhigamya carācaraiḥ
devairvipraistathā sarvairabhiṣikto mahāmanāḥ | rājñāṃ samadhirājye vai pṛthurvainyaḥ pratāpavān
tasya pitrā prajāḥ sarvāḥ kadā naivānurañjitāḥ | tenānurañjitāḥ sarvā mumudire sukhena vai
tasyānurāgādvīrasya nāma rājetyajāyata | prayātasya suvīrasya samudrasya dvijottama
āpastastambhire sarvā bhayāttasya mahātmanaḥ | durgaṃ mārgaṃ vilopyaiva sumārgaṃ parvatā daduḥ
Боги во главе с прародителем и всяческие существа, недвижные и движущиеся, помазали владыку людей, великого витязя, хранителя подданных Притху, о лучший из дваждырождённых. И Притху, сын Вены, сойдясь с движущимся и недвижным, богами и брахманами и всеми ими был помазан, великий духом, на царское царство — на верховное царство над царями, величавый. Отцом его подданные никогда не были обласканы; им же обласканные, все они покойно возрадовались. От любви к этому витязю и родилось имя «раджа». А когда шёл тот добрый витязь, у океана, о лучший из дваждырождённых,
a29848d3c2ba · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:32 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Имя «раджа» выведено здесь не из власти, а из любви — от «ранджаяти», «радует». Так поставлена мера, которой мерят обоих: отец не радовал никого, сын обласкал всех. Одно и то же слово оказывается для одного приговором, для другого — титулом.