पद्मपुराण
The Glory of the Yamunā3.45.1-9
2467 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 3.45.1-9

युधिष्ठिर उवाच

देवनागरी

एतच्छ्रुत्वा प्रयागस्य यत्त्वया कीर्तनं कृतम् । विशुद्धमेतद्धृदयं प्रयागस्य च कीर्तनात् । अनाशकफलं ब्रूहि भगवंस्तत्र कीदृशम्
शृणु राजन्प्रयागे तु अनाशकफलं विभो । प्राप्नोति पुरुषो धीमाञ्छ्रद्दधानश्च यादृशम्
अहीनाङ्गो विरोगश्च पञ्चेन्द्रियसमन्वितः । अश्वमेधफलं तस्य गच्छतस्तु पदे पदे
कुलानि तारयेद्राजन्दशपूर्वान्दशापरान् । मुच्यते सर्वपापेभ्यो गच्छेत परमं पदम्
महाभागोऽसि धर्मज्ञ दानं वदसि मे प्रभो । अल्पेनैव प्रदानेन बहुपुण्यमवाप्नुयात्
अश्वमेधैस्तु बहुभिः सुकृतैः प्राप्यते इह । एतन्मे संशयं ब्रूहि परं कौतूहलं हि मे
शृणु राजन्महावीर यदुक्तं पद्मयोनिना । ऋषीणां सन्निधौ पूर्वं कथ्यमानं मया श्रुतम्
पञ्चयोजनविस्तीर्णं प्रयागस्य तु मण्डलम् । संप्रविष्टस्य तद्भूमावश्वमेधं पदे पदे
व्यतीतान्पुरुषान्सप्त भविष्यांश्च चतुर्दश । नरस्तारयते सर्वान्यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

लिप्यंतरण (IAST)

etacchrutvā prayāgasya yattvayā kīrtanaṃ kṛtam | viśuddhametaddhṛdayaṃ prayāgasya ca kīrtanāt | anāśakaphalaṃ brūhi bhagavaṃstatra kīdṛśam
śṛṇu rājanprayāge tu anāśakaphalaṃ vibho | prāpnoti puruṣo dhīmāñchraddadhānaśca yādṛśam
ahīnāṅgo virogaśca pañcendriyasamanvitaḥ | aśvamedhaphalaṃ tasya gacchatastu pade pade
kulāni tārayedrājandaśapūrvāndaśāparān | mucyate sarvapāpebhyo gaccheta paramaṃ padam
mahābhāgo'si dharmajña dānaṃ vadasi me prabho | alpenaiva pradānena bahupuṇyamavāpnuyāt
aśvamedhaistu bahubhiḥ sukṛtaiḥ prāpyate iha | etanme saṃśayaṃ brūhi paraṃ kautūhalaṃ hi me
śṛṇu rājanmahāvīra yaduktaṃ padmayoninā | ṛṣīṇāṃ sannidhau pūrvaṃ kathyamānaṃ mayā śrutam
pañcayojanavistīrṇaṃ prayāgasya tu maṇḍalam | saṃpraviṣṭasya tadbhūmāvaśvamedhaṃ pade pade
vyatītānpuruṣānsapta bhaviṣyāṃśca caturdaśa | narastārayate sarvānyastu prāṇānparityajet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतत्etatэто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
प्रयागस्यprayāgasyaПраяги
यत्yatкоторое
त्वयाtvayāтобою
कीर्तनम्kīrtanamславословие
कृतम्kṛtamсовершено
विशुद्धम्viśuddhamочищено
एतत्etatэто
हृदयम्hṛdayamсердце
caи
कीर्तनात्kīrtanātот славословия
अनाशक-फलम्anāśaka-phalamплод отказа от пищи
ब्रूहिbrūhiскажи
भगवन्bhagavanо владыка
तत्रtatraтам
कीदृशम्kīdṛśamкаков
शृणुśṛṇuслушай
राजन्rājanо царь
प्रयागेprayāgeв Праяге
तुtuже
विभोvibhoо могучий
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
धीमान्dhīmānразумный
श्रद्दधानःśraddadhānaḥверующий
यादृशम्yādṛśamкаков
अहीन-अङ्गःahīna-aṅgaḥс неповреждёнными членами
विरोगःvirogaḥбез болезни
पञ्च-इन्द्रिय-समन्वितःpañca-indriya-samanvitaḥнаделённый пятью чувствами
अश्वमेध-फलम्aśvamedha-phalamплод ашвамедхи
तस्यtasyaу него
गच्छतःgacchataḥу идущего
पदेpadeна шагу
कुलानिkulāniроды
तारयेत्tārayetпереправит
दश-पूर्वान्daśa-pūrvānдесять предыдущих
दश-अपरान्daśa-aparānдесять последующих
मुच्यतेmucyateосвобождается
सर्व-पापेभ्यःsarva-pāpebhyaḥот всех грехов
गच्छेतgacchetaпойдёт
परमम्paramamк высшей
पदम्padamступени
महा-भागःmahā-bhāgaḥмногосчастлив
असिasiты
धर्म-ज्ञdharma-jñaо знаток дхармы
दानम्dānamо даре
वदसिvadasiговоришь
मेmeмне
प्रभोprabhoо владыка
अल्पेनalpenaмалым
एवevaже
प्रदानेनpradānenaдаянием
बहु-पुण्यम्bahu-puṇyamвеликую заслугу
अवाप्नुयात्avāpnuyātобретёт
अश्वमेधैःaśvamedhaiḥашвамедхами
बहुभिःbahubhiḥмногими
सु-कृतैःsu-kṛtaiḥхорошо совершёнными
प्राप्यतेprāpyateдостигается
इहihaздесь
एतत्etatэто
संशयम्saṃśayamсомнение
परम्paramвеликое
कौतूहलम्kautūhalamлюбопытство
हिhiведь
महा-वीरmahā-vīraо великий герой
यत्yatчто
उक्तम्uktamсказано
पद्म-योनिनाpadma-yonināЛоторождённым
ऋषीणाम्ṛṣīṇāmриши
सन्निधौsannidhauв присутствии
पूर्वम्pūrvamпрежде
कथ्यमानम्kathyamānamрассказываемое
मयाmayāмною
श्रुतम्śrutamуслышано
पञ्च-योजन-विस्तीर्णम्pañca-yojana-vistīrṇamв пять йоджан шириною
मण्डलम्maṇḍalamокруга
संप्रविष्टस्यsaṃpraviṣṭasyaу вошедшего
तत्-भूमौtat-bhūmauна ту землю
अश्वमेधम्aśvamedhamашвамедха
व्यतीतान्vyatītānпрошедших
पुरुषान्puruṣānмужей
सप्तsaptaсемь
भविष्यान्bhaviṣyānбудущих
चतुर्दशcaturdaśaчетырнадцать
नरःnaraḥчеловек
तारयतेtārayateпереправляет
सर्वान्sarvānвсех
यःyaḥкто
प्राणान्prāṇānжизнь
परित्यजेत्parityajetоставит
अनुवाद

«Услышав это славословие Праяги, что совершено тобою, — очищено это сердце от одного славословия Праяги. Скажи, о владыка, каков там плод отказа от пищи?» — «Слушай, о царь, каков плод отказа от пищи в Праяге, о могучий, — [плод], что обретает разумный и верующий человек. У того, кто с неповреждёнными членами, без болезни, наделённый всеми пятью чувствами, идёт [туда], — плод ашвамедхи на каждом шагу. Он переправит, о царь, десять родов предыдущих и десять последующих, освободится от всех грехов и пойдёт к высшей ступени». — «Многосчастлив ты, о знаток дхармы; о даре говоришь ты мне, о владыка: малым даянием обретёт [человек] великую заслугу, а здесь достигается [то же] многими хорошо совершёнными ашвамедхами. Разреши мне это сомнение: велико моё любопытство». — «Слушай, о царь, о великий герой, то, что сказано было Лоторождённым: прежде я слышал это, когда рассказывали в присутствии риши. Округа Праяги — в пять йоджан шириною; у вошедшего на ту землю — ашвамедха на каждом шагу. Семь прошедших мужей и четырнадцать будущих — всех переправляет человек, который оставит там жизнь».

संस्करण

c1879102a6a7 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:41 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से