पद्मपुराण
King Mahīratha Beholds Hell5.100.49-57
3231 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 5.100.49-57
देवनागरी

किंतु माधवमासे यद्विधिना वत्सरत्रयम् । प्रातः स्नात्वा गुरुवचः प्रेरितेन पुरा त्वया
भक्त्या सम्पूजितो विष्णुर्विश्वेशो मधुसूदनः । महापापातिपापौघनिहन्ता भक्तवत्सलः
सर्वधर्मैकसारेण तेनैकेन नरेश्वर । नीयते पुण्यभवनं पूज्यमानो मरुद्गणैः
महतामपि पापानां निहन्ता माधवोऽर्चितः । तथैव माधवो मासो मर्त्यानां विधिनोदितः
यथैव विस्फुलिङ्गेन ज्वाल्यते तृणसञ्चयः । प्रातःस्नानेन वैशाखे तथाघौघोऽपि दह्यते
तावद्वपुषि पापानि प्रभवन्ति महान्त्यपि । यावन्न माधवे मासि तीर्थे मज्जति चोषसि
वैशाखे मासि यो युक्तो यथोक्तनियमैर्नरः । हरिभक्त्यैव पापौघैर्मुक्तोऽच्युतगृहं व्रजेत्
आजन्मनो हि सुकृतं यत्त्वया न पुरा कृतम् । तेन त्वं निरयस्थानमार्गं नीतो नरेश्वर
अथ भूमिपते तूर्णमस्माभिस्तु मरुद्गणैः । स्तूयमानो विमानेन गच्छ गोविन्दमन्दिरम्

लिप्यंतरण (IAST)

kiṃtu mādhavamāse yadvidhinā vatsaratrayam | prātaḥ snātvā guruvacaḥ preritena purā tvayā
bhaktyā sampūjito viṣṇurviśveśo madhusūdanaḥ | mahāpāpātipāpaughanihantā bhaktavatsalaḥ
sarvadharmaikasāreṇa tenaikena nareśvara | nīyate puṇyabhavanaṃ pūjyamāno marudgaṇaiḥ
mahatāmapi pāpānāṃ nihantā mādhavo'rcitaḥ | tathaiva mādhavo māso martyānāṃ vidhinoditaḥ
yathaiva visphuliṅgena jvālyate tṛṇasañcayaḥ | prātaḥsnānena vaiśākhe tathāghaugho'pi dahyate
tāvadvapuṣi pāpāni prabhavanti mahāntyapi | yāvanna mādhave māsi tīrthe majjati coṣasi
vaiśākhe māsi yo yukto yathoktaniyamairnaraḥ | haribhaktyaiva pāpaughairmukto'cyutagṛhaṃ vrajet
ājanmano hi sukṛtaṃ yattvayā na purā kṛtam | tena tvaṃ nirayasthānamārgaṃ nīto nareśvara
atha bhūmipate tūrṇamasmābhistu marudgaṇaiḥ | stūyamāno vimānena gaccha govindamandiram

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
किंतु-माधव-मासे-यत्kiṃtu-mādhava-māse-yatно что в месяце мадхаве
विधिना-वत्सर-त्रयम्vidhinā-vatsara-trayamпо уставу три года
प्रातः-स्नात्वा-गुरु-वचःprātaḥ-snātvā-guru-vacaḥомывшись поутру, словом наставника
प्रेरितेन-पुरा-त्वयाpreritena-purā-tvayāпобуждённым, прежде тобою
भक्त्या-सम्पूजितः-विष्णुःbhaktyā-sampūjitaḥ-viṣṇuḥс преданностью почтён Вишну
विश्व-ईशः-मधु-सूदनःviśva-īśaḥ-madhu-sūdanaḥвладыка вселенной, Убийца Мадху
महा-पाप-अति-पाप-औघmahā-pāpa-ati-pāpa-aughaпотока великих и тягчайших грехов
निहन्ता-भक्त-वत्सलःnihantā-bhakta-vatsalaḥгубитель, любящий преданных
सर्व-धर्म-एक-सारेणsarva-dharma-eka-sāreṇaединой сутью всех дхарм
तेन-एकेन-नर-ईश्वरtena-ekena-nara-īśvaraтем одним, о владыка людей
नीयते-पुण्य-भवनम्nīyate-puṇya-bhavanamуводится он в святую обитель
पूज्यमानः-मरुत्-गणैःpūjyamānaḥ-marut-gaṇaiḥчтимый сонмами ветров
महताम्-अपि-पापानाम्mahatām-api-pāpānāmи великих грехов
निहन्ता-माधवः-अर्चितःnihantā-mādhavaḥ-arcitaḥгубитель — почтённый Мадхава
तथा-एव-माधवः-मासःtathā-eva-mādhavaḥ-māsaḥточно так же месяц мадхава
मर्त्यानाम्-विधिना-उदितःmartyānām-vidhinā-uditaḥдля смертных уставом возвещён
यथा-एव-विस्फुलिङ्गेनyathā-eva-visphuliṅgenaкак одною искрою
ज्वाल्यते-तृण-सञ्चयःjvālyate-tṛṇa-sañcayaḥсжигается груда соломы
प्रातः-स्नानेन-वैशाखेprātaḥ-snānena-vaiśākheутренним омовением в вайшакхе
तथा-अघ-ओघः-अपि-दह्यतेtathā-agha-oghaḥ-api-dahyateтак и поток греха сжигается
तावत्-वपुषि-पापानिtāvat-vapuṣi-pāpāniдотоле в теле грехи
प्रभवन्ति-महान्ति-अपिprabhavanti-mahānti-apiвластвуют, и великие
यावत्-न-माधवे-मासिyāvat-na-mādhave-māsiпокуда не в месяце мадхаве
तीर्थे-मज्जति-च-उषसिtīrthe-majjati-ca-uṣasiв тиртхе погружается на заре
वैशाखे-मासि-यः-युक्तःvaiśākhe-māsi-yaḥ-yuktaḥв месяце вайшакхе кто соединён
यथा-उक्त-नियमैः-नरःyathā-ukta-niyamaiḥ-naraḥс обетами, как сказано, человек
हरि-भक्त्या-एव-पाप-ओघैःhari-bhaktyā-eva-pāpa-oghaiḥименно преданностью Хари от потоков греха
मुक्तः-अच्युत-गृहम्-व्रजेत्muktaḥ-acyuta-gṛham-vrajetосвобождённый, в дом Ачьюты да пойдёт
आ-जन्मनः-हि-सुकृतम्ā-janmanaḥ-hi-sukṛtamведь от рождения доброго дела
यत्-त्वया-न-पुरा-कृतम्yat-tvayā-na-purā-kṛtamкакое тобою прежде не сотворено
तेन-त्वम्-निरय-स्थानtena-tvam-niraya-sthānaтем ты в место ада
मार्गम्-नीतः-नर-ईश्वरmārgam-nītaḥ-nara-īśvaraпо дороге приведён, о владыка людей
अथ-भूमि-पते-तूर्णम्atha-bhūmi-pate-tūrṇamи вот, о владыка земли, скоро
अस्माभिः-तु-मरुत्-गणैःasmābhiḥ-tu-marut-gaṇaiḥнами и сонмами ветров
स्तूयमानः-विमानेनstūyamānaḥ-vimānenaвосхваляемый, на воздушной колеснице
गच्छ-गोविन्द-मन्दिरम्gaccha-govinda-mandiramступай в обитель Говинды
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
अनुवाद

«„Но что в месяце мадхаве по уставу три года, омывшись поутру, побуждённым словом наставника, прежде тобою с преданностью почтён Вишну, владыка вселенной, Убийца Мадху, губитель потока великих и тягчайших грехов, любящий преданных, — тем одним, единой сутью всех дхарм, о владыка людей, уводится он в святую обитель, чтимый сонмами ветров. Губитель и великих грехов — почтённый Мадхава; точно так же для смертных уставом возвещён месяц мадхава. Как одною искрою сжигается груда соломы, так утренним омовением в вайшакхе сжигается и поток греха. Дотоле властвуют в теле грехи, и великие, покуда не погружается он на заре в тиртхе в месяце мадхаве. Кто в месяце вайшакхе соединён с обетами, как сказано, — тот человек, освобождённый именно преданностью Хари от потоков греха, да пойдёт в дом Ачьюты. Ведь доброе дело от рождения, какое тобою прежде не сотворено, — тем ты приведён по дороге в место ада, о владыка людей. И вот, о владыка земли, скоро, восхваляемый нами и сонмами ветров, ступай на воздушной колеснице в обитель Говинды“.»

संस्करण

3e4de7992dfa · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:50 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से