शुभमायतनं विष्णोस्तस्मिन्ग्रामे सदा जनैः । पूर्णं तु ब्राह्मणादीनां पूजयित्वा कदम्बकम्
इतिहासपुराणज्ञं वाचकं तु विशेषतः । पूजयित्वा द्विजश्रेष्ठं विद्याश्रेष्ठं महामतिः
पुस्तकं चापि सम्पूज्य गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् । ततस्तमाह राजासौ वाचकं विनयान्वितः
एतदायतनं विष्णोः कारितं च तवाग्रतः । चातुर्वर्ण्यमिदं चापि श्रोतुकामकदम्बकम्
तिष्ठतीह द्विजश्रेष्ठ कुरु पुस्तकवाचनम् । यावत्संवत्सरं विप्र गृह्य वृत्तिं त्वमुत्तमाम्
स्वर्णनिष्कशतं चात्र ततो दास्ये तथापरम् । पूर्णे वर्षे द्विजश्रेष्ठ श्रेयोऽर्थमहमात्मनः
एवं प्रवर्तितं तत्र पुण्यं पुस्तकवाचनम् । वर्षसङ्गतमात्रे तु तथा च मुनिसत्तम
अथायुषः क्षयाच्चायं कालधर्ममुपेयिवान् । मया चास्य विमानं हि विष्णुनां प्रेरितं दिवः
śubhamāyatanaṃ viṣṇostasmingrāme sadā janaiḥ | pūrṇaṃ tu brāhmaṇādīnāṃ pūjayitvā kadambakam
itihāsapurāṇajñaṃ vācakaṃ tu viśeṣataḥ | pūjayitvā dvijaśreṣṭhaṃ vidyāśreṣṭhaṃ mahāmatiḥ
pustakaṃ cāpi sampūjya gandhapuṣpādibhiḥ kramāt | tatastamāha rājāsau vācakaṃ vinayānvitaḥ
etadāyatanaṃ viṣṇoḥ kāritaṃ ca tavāgrataḥ | cāturvarṇyamidaṃ cāpi śrotukāmakadambakam
tiṣṭhatīha dvijaśreṣṭha kuru pustakavācanam | yāvatsaṃvatsaraṃ vipra gṛhya vṛttiṃ tvamuttamām
svarṇaniṣkaśataṃ cātra tato dāsye tathāparam | pūrṇe varṣe dvijaśreṣṭha śreyo'rthamahamātmanaḥ
evaṃ pravartitaṃ tatra puṇyaṃ pustakavācanam | varṣasaṅgatamātre tu tathā ca munisattama
athāyuṣaḥ kṣayāccāyaṃ kāladharmamupeyivān | mayā cāsya vimānaṃ hi viṣṇunāṃ preritaṃ divaḥ
«Прекрасный храм Вишну в том селении всегда был полон людей. Почтив собрание брахманов и прочих, а особо — чтеца, знающего итихасы и пураны, лучшего из дваждырождённых и лучшего в знании, и почтив по порядку саму книгу благовониями, цветами и прочим, царь тот, великий разумом, исполненный смирения, сказал ему: „Этот храм Вишну построен перед тобою, и здесь стоят все четыре сословия, собравшиеся в желании слушать. Соверши чтение книги, о лучший из дваждырождённых; в течение года, о брахман, прими наилучшее содержание. Сто золотых нишк я дам здесь, и по завершении года — ещё столько же, ради собственного блага“. Так было заведено там благое чтение книги. И едва прошёл год, о лучший из мудрецов, как он от исчерпания жизни подчинился закону времени, — и мною была послана ему с неба колесница Вишну».
3a45aa197f2d · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:53 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Царь почитает по восходящей: собрание, потом чтеца, потом саму книгу — и говорит с брахманом «исполненный смирения», хотя платит он. Плата названа вперёд и полностью, с обещанием второй половины по завершении года: чтение не выпрошено даром и не оставлено на усмотрение благодарности. И само устройство дела важнее срока — храм полон, слушать пришли все четыре сословия, чтение поставлено на год. Царь умирает, едва год закончился; успел он ровно то, что и было его делом.