भुक्तिमुक्तिप्रदा चैव कर्तॄणां नृपसत्तम । अश्वदानान्नृपश्रेष्ठ गजदानं विशिष्यते
गजदानाद् भूमिदानं तिलदानं ततोऽधिकम् । तस्माच्च स्वर्णदानं वा अन्नदानं ततोऽधिकम्
अन्नदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति । पितृदेवमनुष्याणां तृप्तिरन्नेन जायते
तत्समं कविभिः प्रोक्तं कन्यादानं नृपोत्तम । धेनुदानं च तत्तुल्यमित्याह भगवान्स्वयम्
प्रोक्तेभ्यः सर्वदानेभ्यो विद्यादानं विशिष्यते । तत्फलं समवाप्नोति नरः कृत्वा वरूथिनीम्
कन्यावित्तेन जीवन्ति ये नराः पापमोहिताः । पुण्यक्षयात्ते गच्छन्ति निरयं यातनामयम्
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन न ग्राह्यं कन्यकाधनम् । यश्च गृह्णाति लोभेन कन्यां क्रीत्वा च तद्धनम्
सोऽन्यजन्मनि राजेन्द्र ओतुर्भवति निश्चितम् । कन्यां पुण्येन यो दद्याद्यथाशक्ति स्वलङ्कृताम्
तत्पुण्यसङ्ख्यां गदितुं चित्रगुप्तो न शक्नुयात् । तत्तुल्यं फलमाप्नोति नरः कृत्वा वरूथिनीम्
bhuktimuktipradā caiva kartṝṇāṃ nṛpasattama | aśvadānānnṛpaśreṣṭha gajadānaṃ viśiṣyate
gajadānād bhūmidānaṃ tiladānaṃ tato'dhikam | tasmācca svarṇadānaṃ vā annadānaṃ tato'dhikam
annadānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | pitṛdevamanuṣyāṇāṃ tṛptirannena jāyate
tatsamaṃ kavibhiḥ proktaṃ kanyādānaṃ nṛpottama | dhenudānaṃ ca tattulyamityāha bhagavānsvayam
proktebhyaḥ sarvadānebhyo vidyādānaṃ viśiṣyate | tatphalaṃ samavāpnoti naraḥ kṛtvā varūthinīm
kanyāvittena jīvanti ye narāḥ pāpamohitāḥ | puṇyakṣayātte gacchanti nirayaṃ yātanāmayam
tasmātsarvaprayatnena na grāhyaṃ kanyakādhanam | yaśca gṛhṇāti lobhena kanyāṃ krītvā ca taddhanam
so'nyajanmani rājendra oturbhavati niścitam | kanyāṃ puṇyena yo dadyādyathāśakti svalaṅkṛtām
tatpuṇyasaṅkhyāṃ gadituṃ citragupto na śaknuyāt | tattulyaṃ phalamāpnoti naraḥ kṛtvā varūthinīm
«Дающая наслаждение и освобождение совершающим её, о лучший из царей. Дар слона превосходит дар коня, о лучший из царей; дар земли — дар слона; дар сезама выше того, а дар золота или дар пищи — выше и его. Выше дара пищи не было и не будет дара, ибо насыщение предков, богов и людей возникает от пищи. Равной ему названа мудрыми выдача дочери замуж, о лучший из царей; и дар коровы равен тому же, — так сказал сам Владыка. А из всех названных даров выше — дар знания; и тот плод обретает человек, совершив Варутхини. Те люди, ослеплённые грехом, что живут платою за дочь, от истощения заслуги идут в ад, полный мучений; потому со всем усердием да не принимается достояние за девицу. И кто из жадности берёт то богатство, продав дочь, тот в ином рождении, о владыка царей, непременно становится котом. А кто по заслуге выдаст дочь замуж, по силам хорошо украшенную, — счёта той заслуге не может высказать и Читрагупта; тот же плод обретает человек, совершив Варутхини».
d702561600dc · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:54 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Лестница даров выстроена так, что наверху оказываются не драгоценности: выше золота — накормить, выше всего — научить. Между ними стоит выдача дочери замуж, приравненная к дару пищи, — и тут же назван её противоположный случай. Брать деньги за дочь запрещено прямо, а кара за это выбрана не адом даже, а насмешкой: продавший дочь родится котом. За выданную по-человечески заслуги столько, что её не сочтёт и писец Ямы.