विष्णुदास उवाच
इति तद्वचनं श्रुत्वा सक्रोधः स द्विजोत्तमः । राज्ञो गौरवमुल्लङ्घ्य जगाद वचनं तदा
राजन्मुक्तिं न जानासि गर्वितोऽसि नृपश्रिया । किंस्विद्विष्णुव्रतं पूर्वं त्वया चीर्णं वदस्व तत्
तद्ब्राह्मणवचः श्रुत्वा प्रहस्य स नृपोत्तमः । विष्णुदासं तदा गर्वादुवाच वचनं द्विज
इत्थं ब्रवीषि चेद्विप्र विष्णुभक्त्यातिगर्वितः । भक्तिस्ते कियती विष्णोर्दरिद्रस्याधनस्य च
यज्ञदानादिकं नैव विष्णुतुष्टिकरं कृतम् । नापि देवालयं पूर्वं त्वया विप्र क्वचित्कृतम्
ईदृशस्यापि ते गर्व एष तिष्ठति भक्तितः । तच्छृण्वन्तु वचो मेऽद्य सर्वेऽप्येते द्विजोत्तमाः
साक्षात्कारमहं विष्णोरेष वादो गमिष्यति । यथा तु सर्वेऽपि ततो भक्तिं ज्ञास्यथ चावयोः
iti tadvacanaṃ śrutvā sakrodhaḥ sa dvijottamaḥ | rājño gauravamullaṅghya jagāda vacanaṃ tadā
rājanmuktiṃ na jānāsi garvito'si nṛpaśriyā | kiṃsvidviṣṇuvrataṃ pūrvaṃ tvayā cīrṇaṃ vadasva tat
tadbrāhmaṇavacaḥ śrutvā prahasya sa nṛpottamaḥ | viṣṇudāsaṃ tadā garvāduvāca vacanaṃ dvija
itthaṃ bravīṣi cedvipra viṣṇubhaktyātigarvitaḥ | bhaktiste kiyatī viṣṇordaridrasyādhanasya ca
yajñadānādikaṃ naiva viṣṇutuṣṭikaraṃ kṛtam | nāpi devālayaṃ pūrvaṃ tvayā vipra kvacitkṛtam
īdṛśasyāpi te garva eṣa tiṣṭhati bhaktitaḥ | tacchṛṇvantu vaco me'dya sarve'pyete dvijottamāḥ
sākṣātkāramahaṃ viṣṇoreṣa vādo gamiṣyati | yathā tu sarve'pi tato bhaktiṃ jñāsyatha cāvayoḥ
Услышав то слово, тот лучший из дваждырождённых, разгневанный, преступив почтение к царю, сказал тогда слово: «О царь, ты не знаешь освобождения и возгордился царским богатством. Какой же обет Вишну исполнен тобою прежде? Скажи о том». Услышав то слово брахмана, тот лучший из царей, рассмеявшись, сказал тогда Вишнудасе от гордости: «Если ты так говоришь, о брахман, весьма возгордившийся преданностью Вишну, — то сколь велика преданность твоя к Вишну, у бедного и неимущего? Ни жертв, ни даяний, дающих удовлетворение Вишну, тобою не совершено; и храма, о брахман, тобою нигде прежде не построено. И даже у такого, как ты, держится эта гордость — от преданности. Так пусть слушают ныне слово моё все эти лучшие из дваждырождённых: спор этот дойдёт до очного явления Вишну, — и тогда все вы узнаете преданность нас обоих».
00f9d5907dbb · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:58 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Оба заносчивы одинаково, и текст не подсуживает никому: брахман первым «преступает почтение», царь первым смеётся. Каждый попрекает другого тем, чего у того нет, — один нищетой, другой отсутствием обета. И решить спор предлагают не рассуждением, а вызовом самому Богу: пусть придёт и покажет.