पद्मपुराण
The Glory of Dhavaleśvara and the Hunter Mahākāla6.151.70-76
4459 / 5781
Linuxपन्ने पलटें
पद्मपुराण · 6.151.70-76
देवनागरी

निष्कामं वाक्यमाकर्ण्य किरातस्य तदा भवः । ददौ पार्षदमुख्यत्वं द्वारपालत्वमेव च ॥
तदा डमरुनादेन नादितं भुवनत्रयम् । भेरीझङ्कारशब्देन शङ्खानां निनदेन च ॥
तदा दुन्दुभयो नेदुः पटहाश्च सहस्रशः । नन्दी तं नादमाकर्ण्य विस्मयात्त्वरितो ययौ ॥
तपोवनं यत्र शिवः स्थितः प्रमथसंवृतः । किरातो हि तथा दृष्टो नन्दिना च तदा भृशम् ॥
उवाच प्रसृतो वाक्यं स नन्दी विस्मयान्वितः । किरातं स्तोतुकामोऽसौ परमेण समाधिना ॥
इहानीतस्त्वया शम्भुस्त्वं भक्तोऽसि परन्तप । त्वद्भक्तोऽहमिह प्राप्तो मां निवेदय शङ्करे ॥
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य किरातस्त्वरयान्वितः । नन्दिनं च करे गृह्य शङ्करं समुपागतः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

niṣkāmaṃ vākyamākarṇya kirātasya tadā bhavaḥ | dadau pārṣadamukhyatvaṃ dvārapālatvameva ca ||
tadā ḍamarunādena nāditaṃ bhuvanatrayam | bherījhaṅkāraśabdena śaṅkhānāṃ ninadena ca ||
tadā dundubhayo neduḥ paṭahāśca sahasraśaḥ | nandī taṃ nādamākarṇya vismayāttvarito yayau ||
tapovanaṃ yatra śivaḥ sthitaḥ pramathasaṃvṛtaḥ | kirāto hi tathā dṛṣṭo nandinā ca tadā bhṛśam ||
uvāca prasṛto vākyaṃ sa nandī vismayānvitaḥ | kirātaṃ stotukāmo'sau parameṇa samādhinā ||
ihānītastvayā śambhustvaṃ bhakto'si parantapa | tvadbhakto'hamiha prāpto māṃ nivedaya śaṅkare ||
tacchrutvā vacanaṃ tasya kirātastvarayānvitaḥ | nandinaṃ ca kare gṛhya śaṅkaraṃ samupāgataḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
निष्कामम्niṣkāmamбескорыстное
वाक्यम्vākyamслово
आकर्ण्यākarṇyaуслышав
किरातस्यkirātasyaкираты
तदाtadāтогда
भवःbhavaḥБхава
ददौdadauдал
पार्षद-मुख्यत्वम्pārṣada-mukhyatvamпервенство среди спутников
द्वार-पालत्वम्dvāra-pālatvamзвание привратника
एव चeva caи
तदाtadāтогда
डमरु-नादेनḍamaru-nādenaзвуком дамару
नादितम्nāditamогласились
भुवन-त्रयम्bhuvana-trayamтри мира
भेरी-झङ्कार-शब्देनbherī-jhaṅkāra-śabdenaгрохотом литавр
शङ्खानाम्śaṅkhānāmраковин
निनदेनninadenaгулом
caи
तदाtadāтогда
दुन्दुभयःdundubhayaḥбарабаны
नेदुःneduḥзагремели
पटहाःpaṭahāḥбубны
caи
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами
नन्दीnandīНанди
तम् नादम्tam nādamтот гул
आकर्ण्यākarṇyaуслышав
विस्मयात्vismayātот изумления
त्वरितःtvaritaḥпоспешно
ययौyayauпошёл
तपः-वनम्tapaḥ-vanamв лес подвижников
यत्रyatraгде
शिवःśivaḥШива
स्थितःsthitaḥстоял
प्रमथ-संवृतःpramatha-saṃvṛtaḥокружённый праматхами
किरातःkirātaḥкирата
हिhiже
तथाtathāтак
दृष्टःdṛṣṭaḥувиден
नन्दिनाnandināНанди
caи
तदाtadāтогда
भृशम्bhṛśamвесьма
उवाचuvācaсказал
प्रसृतःprasṛtaḥприблизившись
वाक्यम्vākyamслово
सः नन्दीsaḥ nandīтот Нанди
विस्मय-अन्वितःvismaya-anvitaḥисполненный изумления
किरातम्kirātamкирату
स्तोतु-कामःstotu-kāmaḥжелая восславить
असौasauон
परमेण समाधिनाparameṇa samādhināс высшим сосредоточением
इहihaсюда
आनीतःānītaḥприведён
त्वयाtvayāтобою
शम्भुःśambhuḥШамбху
त्वम्tvamты
भक्तःbhaktaḥпреданный
असिasiесть
परन्तपparantapaо сокрушитель врагов
त्वत्-भक्तःtvat-bhaktaḥпреданный тебе
अहम्ahamя
इहihaсюда
प्राप्तःprāptaḥпришёл
माम्māmменя
निवेदयnivedayaпредставь
शङ्करेśaṅkareШанкаре
तत्tatто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
वचनम्vacanamслово
तस्यtasyaего
किरातःkirātaḥкирата
त्वरया अन्वितःtvarayā anvitaḥпоспешно
नन्दिनम्nandinamНанди
caи
करेkareза руку
गृह्यgṛhyaвзяв
शङ्करम्śaṅkaramк Шанкаре
समुपागतःsamupāgataḥподошёл
अनुवाद

Услышав бескорыстное слово кираты, Бхава дал ему первенство среди спутников и звание привратника. Тогда звуком дамару огласились три мира, грохотом литавр и гулом раковин; загремели барабаны и тысячи бубнов. Услышав тот гул, Нанди в изумлении поспешно пошёл в лес подвижников, где стоял Шива, окружённый праматхами, и увидел там кирату. Приблизившись, изумлённый Нанди сказал слово, желая восславить кирату с высшим сосредоточением: «Тобою приведён сюда Шамбху, ты — преданный, о сокрушитель врагов. Я пришёл сюда как преданный тебе: представь меня Шанкаре». Услышав это слово, кирата поспешно взял Нанди за руку и подошёл с ним к Шанкаре.

संस्करण

56c6cf635552 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:14:01 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से