तच् छ्रुत्वा राजशार्दूल विश्वामित्रस्य भाषितम् । मुहूर्तम् इव निःसंज्ञः संज्ञावान् इदम् अब्रवीत् ॥
ऊनषोडशवर्षो मे रामो राजीवलोचनः । न युद्धयोग्यताम् अस्य पश्यामि सह राक्षसैः ॥
इयम् अक्षौहिणी पूर्णा यस्याहं पतिर् ईश्वरः । अनया संवृतो गत्वा योधाहं तैर् निशाचरैः ॥
इमे शूराश् च विक्रान्ता भृत्या मे ऽस्त्रविशारदाः । योग्या रक्षोगणैर् योद्धुं न रामं नेतुम् अर्हसि ॥
अहम् एव धनुष्पाणिर् गोप्ता समरमूर्धनि । यावत् प्राणान् धरिष्यामि तावद् योत्स्ये निशाचरैः ॥
निर्विघ्ना व्रतवर्या सा भविष्यति सुरक्षिता । अहं तत्र गमिष्यामिल् न राम नेतुम् अर्हसि ॥
बालो ह्य् अकृतविद्यश् च न च वेत्ति बलाबलम् । न चास्त्रबलसंयुक्तो न च युद्धविशारदः । न चासौ रक्षसां योग्यः कूटयुद्धा हि ते ध्रुवम् ॥
विप्रयुक्तो हि रामेण मुहूर्तम् अपि नोत्सहे । जीवितुं मुनिशार्दूल न रामं नेतुम् अर्हसि ॥
tac chrutvā rājaśārdūla viśvāmitrasya bhāṣitam | muhūrtam iva niḥsaṃjñaḥ saṃjñāvān idam abravīt ||
ūnaṣoḍaśavarṣo me rāmo rājīvalocanaḥ | na yuddhayogyatām asya paśyāmi saha rākṣasaiḥ ||
iyam akṣauhiṇī pūrṇā yasyāhaṃ patir īśvaraḥ | anayā saṃvṛto gatvā yodhāhaṃ tair niśācaraiḥ ||
ime śūrāś ca vikrāntā bhṛtyā me 'straviśāradāḥ | yogyā rakṣogaṇair yoddhuṃ na rāmaṃ netum arhasi ||
aham eva dhanuṣpāṇir goptā samaramūrdhani | yāvat prāṇān dhariṣyāmi tāvad yotsye niśācaraiḥ ||
nirvighnā vratavaryā sā bhaviṣyati surakṣitā | ahaṃ tatra gamiṣyāmil na rāma netum arhasi ||
bālo hy akṛtavidyaś ca na ca vetti balābalam | na cāstrabalasaṃyukto na ca yuddhaviśāradaḥ | na cāsau rakṣasāṃ yogyaḥ kūṭayuddhā hi te dhruvam ||
viprayukto hi rāmeṇa muhūrtam api notsahe | jīvituṃ muniśārdūla na rāmaṃ netum arhasi ||
Услышав речь Вишвамитры, о тигр среди царей, Дашаратха словно на мгновение лишился сознания, а затем, придя в себя, сказал: «Мой лотосоокий Рама ещё не достиг шестнадцати лет. Я не вижу в нём пригодности к битве с ракшасами. Вот полная акшаухини, которой я господин и владыка; окружённый ею, я сам пойду и сражусь с теми ночными бродягами. Эти мои доблестные и отважные воины, искусные в оружиях, способны биться с толпами ракшасов; не следует тебе забирать Раму. Я сам, с луком в руке, буду защитником в первых рядах битвы. Пока я сохраню жизнь, до тех пор буду сражаться с ракшасами. Твой превосходный обет будет надёжно защищён и свободен от препятствий. Я пойду туда; не следует тебе забирать Раму. Ведь он ещё мальчик, не завершивший обучение; он не знает меры силы и слабости, не владеет мощью оружия и не искусен в битве. Он не ровня ракшасам, ведь они, несомненно, ведут коварную войну. О лучший из мудрецов, разлучённый с Рамой, я не вынесу жизни даже мгновение; не следует тебе забирать Раму».
b60922b971fa · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дашаратха говорит как отец и как царь одновременно. Он предлагает войско, себя самого и свою жизнь, но не может отпустить Раму. Его доводы звучат разумно на уровне обычного мира: Рама юн, ракшасы коварны, отец ответственен за сына. Именно поэтому предстоящее решение будет настоящим испытанием дхармы.