रामायण
Дашаратха колеблется отдать Раму1.19.9-14
79 / 2464
रामायण · 1.19.9-14
देवनागरी

यदि वा राघवं ब्रह्मन् नेतुम् इच्छसि सुव्रत । चतुरङ्गसमायुक्तं मया सह च तं नय ॥
षष्टिर् वर्षसहस्राणि जातस्य मम कौशिकः । दुःखेनोत्पादितश् चायं न रामं नेतुम् अर्हसि ॥
चतुर्णाम् आत्मजानां हि प्रीतिः परमिका मम । ज्येष्ठं धर्मप्रधानं च न रामं नेतुम् अर्हसि ॥
किं वीर्या राक्षसास् ते च कस्य पुत्राश् च के च ते । कथं प्रमाणाः के चैतान् रक्षन्ति मुनिपुंगव ॥
कथं च प्रतिकर्तव्यं तेषां रामेण रक्षसाम् । मामकैर् वा बलैर् ब्रह्मन् मया वा कूटयोधिनाम् ॥
सर्वं मे शंस भगवन् कथं तेषां मया रणे । स्थातव्यं दुष्टभावानां वीर्योत्सिक्ता हि राक्षसाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yadi vā rāghavaṃ brahman netum icchasi suvrata | caturaṅgasamāyuktaṃ mayā saha ca taṃ naya ||
ṣaṣṭir varṣasahasrāṇi jātasya mama kauśikaḥ | duḥkhenotpāditaś cāyaṃ na rāmaṃ netum arhasi ||
caturṇām ātmajānāṃ hi prītiḥ paramikā mama | jyeṣṭhaṃ dharmapradhānaṃ ca na rāmaṃ netum arhasi ||
kiṃ vīryā rākṣasās te ca kasya putrāś ca ke ca te | kathaṃ pramāṇāḥ ke caitān rakṣanti munipuṃgava ||
kathaṃ ca pratikartavyaṃ teṣāṃ rāmeṇa rakṣasām | māmakair vā balair brahman mayā vā kūṭayodhinām ||
sarvaṃ me śaṃsa bhagavan kathaṃ teṣāṃ mayā raṇe | sthātavyaṃ duṣṭabhāvānāṃ vīryotsiktā hi rākṣasāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
यदि वाyadi vāили если; если же
राघवम्rāghavamРагхаву; Раму
ब्रह्मन्brahmanо брахман; о мудрец
नेतुम्netumвести; забрать
इच्छसिicchasiжелаешь; хочешь
सुव्रतsuvrataо соблюдающий прекрасные обеты; о благочестивый
चतुरङ्गसमायुक्तम्caturaṅgasamāyuktamс четырёхчастным войском; со всеми родами войск
मया सह चmayā saha caи вместе со мной; со мной также
तम्tamего; Раму
नयnayaведи; возьми
षष्टिःṣaṣṭiḥшестьдесят; числом шестьдесят
वर्षसहस्राणिvarṣasahasrāṇiтысяч лет; тысячелетий
जातस्यjātasyaрождённого; прожитых от рождения
ममmamaмоих; у меня
कौशिकkauśikaо Каушика; Вишвамитра
दुःखेनduḥkhenaс трудом; через страдание
उत्पादितः चutpāditaḥ caи рождён; и получен
अयम्ayamэтот; он
naне; нет
रामम्rāmamРаму; царевича Раму
नेतुम्netumвести; забирать
अर्हसिarhasiты должен; тебе следует
चतुर्णाम्caturṇāmиз четырёх; четверых
आत्मजानाम्ātmajānāmсыновей; рождённых от меня
हिhiведь; именно
प्रीतिःprītiḥлюбовь; привязанность
परमिकाparamikāвысшая; самая большая
ममmamaмоя; у меня
ज्येष्ठम्jyeṣṭhamстаршего; первенца
धर्मप्रधानम् चdharmapradhānam caи главного в дхарме; и превосходящего в праведности
naне; нет
रामम्rāmamРаму; царевича Раму
नेतुम्netumвести; забирать
अर्हसिarhasiты должен; тебе следует
किम्kimкакой; что за
वीर्याःvīryāḥсилы; мощи
राक्षसाःrākṣasāḥракшасы; демоны
ते चte caи те; они же
कस्यkasyaчьи; кого
पुत्राः चputrāḥ caи сыновья; потомки
के चke caи кто; кто же
तेteони; эти
कथम्kathamкакой; каков
प्रमाणाःpramāṇāḥразмер; мера
के चke caи кто; кто же
एतान्etānих; этих
रक्षन्तिrakṣantiзащищают; охраняют
मुनिपुंगवmunipuṃgavaо лучший из мудрецов; о бык среди муни
कथम् चkatham caи как; каким образом
प्रतिकर्तव्यम्pratikartavyamследует противодействовать; должно быть сделано в ответ
तेषाम्teṣāmим; против них
रामेणrāmeṇaРамой; через Раму
रक्षसाम्rakṣasāmракшасам; демонам
मामकैः वाmāmakaiḥ vāили моими; или принадлежащими мне
बलैःbalaiḥсилами; войсками
ब्रह्मन्brahmanо брахман; о мудрец
मया वाmayā vāили мной; мною же
कूटयोधिनाम्kūṭayodhināmковарно воюющих; ведущих обманную войну
सर्वम्sarvamвсё; полностью
मेmeмне; для меня
शंसśaṃsaскажи; поведай
भगवन्bhagavanо владыка; о благословенный
कथम्kathamкак; каким образом
तेषाम्teṣāmих; против них
मयाmayāмной; мною
रणेraṇeв битве; в сражении
स्थातव्यम्sthātavyamследует стоять; нужно противостоять
दुष्टभावानाम्duṣṭabhāvānāmдурной природы; злонравных
वीर्योत्सिक्ताः हिvīryotsiktāḥ hiведь опьянённые силой; надменные от мощи
राक्षसाःrākṣasāḥракшасы; демоны
अनुवाद

«Если же, о брахман, о соблюдающий прекрасные обеты, ты желаешь взять Рагхаву, тогда возьми его вместе со мной и с четырёхчастным войском. О Каушика, я прожил шестьдесят тысяч лет, и этот сын был получен мной через страдание; не следует тебе забирать Раму. Из четырёх моих сыновей высшая любовь у меня именно к старшему, главному в дхарме; не следует тебе забирать Раму. Какова сила этих ракшасов? Чьи они сыновья и кто они? Какого они размера и кто их защищает, о лучший из мудрецов? Каким образом Рама, мои войска или я сам, о брахман, должны противодействовать этим коварно воюющим ракшасам? О владыка, расскажи мне всё: как мне стоять против этих злонравных в битве? Ведь ракшасы опьянены своей силой».

संस्करण

f9a0a749b0db · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से