रामायण
Происхождение Татаки1.24.15-19
100 / 2464
रामायण · 1.24.15-19
देवनागरी

न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम । चातुर्वर्ण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना ॥
राज्यभारनियुक्तानाम् एष धर्मः सनातनः । अधर्म्यां जहि काकुत्स्ह धर्मो ह्य् अस्या न विद्यते ॥
श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप । पृथिवीं हन्तुम् इच्छन्तीं मन्थराम् अभ्यसूदयत् ॥
विष्णुना च पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता । अनिन्द्रं लोकम् इच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता ॥
एतैश् चान्यैश् च बहुभी राजपुत्रमहात्मभिः । अधर्मनिरता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama | cāturvarṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā ||
rājyabhāraniyuktānām eṣa dharmaḥ sanātanaḥ | adharmyāṃ jahi kākutsha dharmo hy asyā na vidyate ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa | pṛthivīṃ hantum icchantīṃ mantharām abhyasūdayat ||
viṣṇunā ca purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā | anindraṃ lokam icchantī kāvyamātā niṣūditā ||
etaiś cānyaiś ca bahubhī rājaputramahātmabhiḥ | adharmaniratā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
न हिna hiведь не; поистине не
तेteтебе; у тебя
स्त्रीवधकृतेstrīvadhakṛteиз-за убийства женщины; по причине женского убийства
घृणाghṛṇāжалость; сострадание-колебание
कार्याkāryāдолжна быть сделана; следует проявлять
नरोत्तमnarottamaо лучший из людей; о превосходный человек
चातुर्वर्ण्यहितार्थायcāturvarṇyahitārthāyaради блага четырёх варн; для пользы всего общества
कर्तव्यम्kartavyamдолжно быть сделано; следует совершить
राजसूनुनाrājasūnunāцарским сыном; сыном царя
राज्यभारनियुक्तानाम्rājyabhāraniyuktānāmназначенных нести бремя царства; несущих ответственность за правление
एषःeṣaḥэтот; таков
धर्मःdharmaḥдхарма; долг
सनातनःsanātanaḥвечный; извечный
अधर्म्याम्adharmyāmнеправедную; лишённую дхармы
जहिjahiубей; срази
काकुत्स्थkākutsthaо Какутстха; потомок Какутстхи
धर्मः हिdharmaḥ hiведь дхарма; праведность же
अस्याःasyāḥеё; у неё
न विद्यतेna vidyateне существует; нет
श्रूयते हिśrūyate hiведь слышно; известно
पुराpurāпрежде; в древности
शक्रःśakraḥШакра; Индра
विरोचनसुताम्virocanasutāmдочь Вирочаны; потомка Вирочаны
नृपnṛpaо царь; о правитель
पृथिवीम्pṛthivīmземлю; мир
हन्तुम्hantumубить; погубить
इच्छन्तीम्icchantīmжелающую; стремившуюся
मन्थराम्mantharāmМантхару; Мантхару
अभ्यसूदयत्abhyasūdayatуничтожил; сразил
विष्णुना चviṣṇunā caи Вишну; также Вишну
पुराpurāпрежде; в древности
रामrāmaо Рама; Рама
भृगुपत्नीbhṛgupatnīжена Бхригу; супруга Бхригу
दृढव्रताdṛḍhavratāтвёрдая в обете; строгая в решимости
अनिन्द्रम्anindramбез Индры; лишённый Индры
लोकम्lokamмир; вселенную
इच्छन्तीicchantīжелавшая; стремившаяся
काव्यमाताkāvyamātāмать Кавьи; мать Шукрачарьи
निषूदिताniṣūditāбыла сражена; была уничтожена
एतैः चetaiḥ caи этими; ими же
अन्यैः चanyaiḥ caи другими; и прочими
बहुभिःbahubhiḥмногими; многочисленными
राजपुत्रमहात्मभिःrājaputramahātmabhiḥвеликодушными царскими сыновьями; великими царевичами
अधर्मनिरताःadharmaniratāḥпреданные адхарме; занятые неправедностью
नार्यःnāryaḥженщины; жёны
हताःhatāḥубиты; сражены
पुरुषसत्तमैःpuruṣasattamaiḥлучшими из мужей; превосходными героями
अनुवाद

«О лучший из людей, тебе не следует колебаться из жалости из-за убийства женщины. Ради блага четырёх варн царский сын должен сделать то, что должно быть сделано. Таков вечный долг тех, кто поставлен нести бремя царства. О Какутстха, срази эту неправедную: у неё нет дхармы. Известно, о царь, что в древности Шакра уничтожил Мантхару, дочь Вирочаны, когда она хотела погубить землю. И прежде, о Рама, Вишну сразил твёрдую в обете жену Бхригу, мать Кавьи, когда она желала мира без Индры. Этими и многими другими великодушными царскими сыновьями, лучшими из мужей, были сражены женщины, преданные адхарме».

संस्करण

0db4a5dd3c98 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से