रामायण
Вишвамитра начинает рассказ о Ганге1.34.18-21
145 / 2464
रामायण · 1.34.18-21
देवनागरी

या चान्या शैलदुहिता कन्यासीद् रघुनन्दन । उग्रं सा व्रतम् आस्थाय तपस् तेपे तपोधना ॥
उग्रेण तपसा युक्तां ददौ शैलवरः सुताम् । रुद्रायाप्रतिरूपाय उमां लोकनमस्कृताम् ॥
एते ते शैल राजस्य सुते लोकनमस्कृते । गङ्गा च सरितां श्रेष्ठा उमा देवी च राघव ॥
एतत् ते धर्मम् आख्यातं यथा त्रिपथगा नदी । खं गता प्रथमं तात गतिं गतिमतां वर ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yā cānyā śailaduhitā kanyāsīd raghunandana | ugraṃ sā vratam āsthāya tapas tepe tapodhanā ||
ugreṇa tapasā yuktāṃ dadau śailavaraḥ sutām | rudrāyāpratirūpāya umāṃ lokanamaskṛtām ||
ete te śaila rājasya sute lokanamaskṛte | gaṅgā ca saritāṃ śreṣṭhā umā devī ca rāghava ||
etat te dharmam ākhyātaṃ yathā tripathagā nadī | khaṃ gatā prathamaṃ tāta gatiṃ gatimatāṃ vara ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
या चyā caи та, которая; другая же
अन्याanyāдругая; иная
शैलदुहिताśailaduhitāдочь горы; дочь Химавана
कन्याkanyāдочь; дева
आसीत्āsītбыла; существовала
रघुनन्दनraghunandanaо радость Рагху; потомок Рагху
उग्रम्ugramсуровый; строгий
साона; та
व्रतम्vratamобет; правило
आस्थायāsthāyaприняв; встав на
तपःtapaḥаскезу; подвиг
तेपेtepeсовершала; практиковала
तपोधनाtapodhanāбогатая аскезой; чьё богатство — тапас
उग्रेणugreṇaсуровой; строгой
तपसाtapasāаскезой; подвижничеством
युक्ताम्yuktāmнаделённую; соединённую
ददौdadauдал; отдал
शैलवरःśailavaraḥлучший из гор; Химаван
सुताम्sutāmдочь; своё дитя
रुद्रायrudrāyaРудре; Господу Шиве
अप्रतिरूपायapratirūpāyaнесравненному; не имеющему равных
उमाम्umāmУму; дочь Уму
लोकनमस्कृताम्lokanamaskṛtāmпочитаемую миром; поклоняемую людьми
एतेeteэти; вот эти
तेteтебе; для тебя
शैलराजस्यśailarājasyaцаря гор; Химавана
सुतेsuteдве дочери; дочери
लोकनमस्कृतेlokanamaskṛteпочитаемые миром; достойные поклонения
गङ्गा चgaṅgā caи Ганга; Ганга же
सरिताम्saritāmрек; среди рек
श्रेष्ठाśreṣṭhāлучшая; превосходная
उमाumāУма; богиня Ума
देवी चdevī caи богиня; деви же
राघवrāghavaо Рагхава; потомок Рагху
एतत्etatэто; вот это
तेteтебе; для тебя
धर्मम्dharmamпо дхарме; праведно
आख्यातम्ākhyātamрассказано; изложено
यथाyathāкак; каким образом
त्रिपथगाtripathagāтрёхпутная; идущая тремя путями
नदीnadīрека; поток
खम्khamв небо; в пространство
गताgatāпошла; вошла
प्रथमम्prathamamсначала; первым делом
तातtātaдитя; дорогой
गतिम्gatimпуть; движение
गतिमताम्gatimatāmсреди движущихся; среди имеющих путь
वरvaraо лучший; превосходный
अनुवाद

А другая дочь горы, о радость Рагху, приняла суровый обет и, богатая аскезой, совершала подвиг. Лучший из гор отдал свою дочь Уму, наделённую суровой аскезой и почитаемую миром, несравненному Рудре. Таковы, о Рагхава, две почитаемые миром дочери царя гор: Ганга, лучшая из рек, и богиня Ума. Дорогое дитя, о лучший из идущих путём, я праведно рассказал тебе, как трёхпутная река сначала вошла в небо.

संस्करण

cc6962d70c9c · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से