अथ भ्रातरम् अव्यग्रं प्रियं रामः प्रियंवदः । सौमित्रिं तम् उवाचेदं ब्रह्मेव त्रिदशेश्वरम् ॥
अगस्त्यं कौशिकं चैव ताव् उभौ ब्राह्मणोत्तमौ । अर्चयाहूय सौमित्रे रत्नैः सस्यम् इवाम्बुभिः ॥
कौसल्यां च य आशीर्भिर् भक्तः पर्युपतिष्ठति । आचार्यस् तैत्तिरीयाणाम् अभिरूपश् च वेदवित् ॥
तस्य यानं च दासीश् च सौमित्रे संप्रदापय । कौशेयानि च वस्त्राणि यावत् तुष्यति स द्विजः ॥
सूतश् चित्ररथश् चार्यः सचिवः सुचिरोषितः । तोषयैनं महार्हैश् च रत्नैर् वस्त्रैर् धनैस् तथा ॥
शालिवाहसहस्रं च द्वे शते भद्रकांस् तथा । व्यञ्जनार्थं च सौमित्रे गोसहस्रम् उपाकुरु ॥
ततः स पुरुषव्याघ्रस् तद् धनं लक्ष्मणः स्वयम् । यथोक्तं ब्राह्मणेन्द्राणाम् अददाद् धनदो यथा ॥
atha bhrātaram avyagraṃ priyaṃ rāmaḥ priyaṃvadaḥ | saumitriṃ tam uvācedaṃ brahmeva tridaśeśvaram ||
agastyaṃ kauśikaṃ caiva tāv ubhau brāhmaṇottamau | arcayāhūya saumitre ratnaiḥ sasyam ivāmbubhiḥ ||
kausalyāṃ ca ya āśīrbhir bhaktaḥ paryupatiṣṭhati | ācāryas taittirīyāṇām abhirūpaś ca vedavit ||
tasya yānaṃ ca dāsīś ca saumitre saṃpradāpaya | kauśeyāni ca vastrāṇi yāvat tuṣyati sa dvijaḥ ||
sūtaś citrarathaś cāryaḥ sacivaḥ suciroṣitaḥ | toṣayainaṃ mahārhaiś ca ratnair vastrair dhanais tathā ||
śālivāhasahasraṃ ca dve śate bhadrakāṃs tathā | vyañjanārthaṃ ca saumitre gosahasram upākuru ||
tataḥ sa puruṣavyāghras tad dhanaṃ lakṣmaṇaḥ svayam | yathoktaṃ brāhmaṇendrāṇām adadād dhanado yathā ||
Затем мягкоречивый Рама сказал своему дорогому и спокойному брату Саумитри, словно Брахма обращался к Индре: «О Саумитри, позови Агастью и Каушику, этих двух превосходных брахманов, и почти их драгоценностями, как дождевые воды питают посевы. Тому знатоку Веды, наставнику таиттирийцев, который с преданностью служит Каусалье благословениями, передай повозку, служанок и столько шёлковых одежд, сколько удовлетворит этого брахмана. Почтенного Читраратху, возницу, советника, давно живущего с нами, порадуй дорогими драгоценностями, одеждами и богатством. О Саумитри, приготовь тысячу возов риса, две сотни добрых быков и тысячу коров для добавок к пище». После этого сам Лакшмана, тигр среди людей, раздал это богатство лучшим брахманам, как было сказано, словно Кубера.
e49f9eecfe97 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Рама помнит не только великих мудрецов, но и постоянных служителей дома. Его прощание с Айодхьей становится проверкой царской памяти: никто, кто жил под его защитой, не должен остаться забытым.