इत्य् एवं विलपन् राजा जनौघेनाभिसंवृतः । अपस्नात इवारिष्टं प्रविवेश पुरोत्तमम् ॥
शून्यचत्वरवेश्मान्तां संवृतापणदेवताम् । क्लान्तदुर्बलदुःखार्तां नात्याकीर्णमहापथाम् ॥
ताम् अवेक्ष्य पुरीं सर्वां रामम् एवानुचिन्तयन् । विलपन् प्राविशद् राजा गृहं सूर्य इवाम्बुदम् ॥
महाह्रदम् इवाक्षोभ्यं सुपर्णेन हृतोरगम् । रामेण रहितं वेश्म वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥
कौसल्याया गृहं शीघ्रं राम मातुर् नयन्तु माम् । इति ब्रुवन्तं राजानम् अनयन् द्वारदर्शितः ॥
ततस् तत्र प्रविष्टस्य कौसल्याया निवेशनम् । अधिरुह्यापि शयनं बभूव लुलितं मनः ॥
ity evaṃ vilapan rājā janaughenābhisaṃvṛtaḥ | apasnāta ivāriṣṭaṃ praviveśa purottamam ||
śūnyacatvaraveśmāntāṃ saṃvṛtāpaṇadevatām | klāntadurbaladuḥkhārtāṃ nātyākīrṇamahāpathām ||
tām avekṣya purīṃ sarvāṃ rāmam evānucintayan | vilapan prāviśad rājā gṛhaṃ sūrya ivāmbudam ||
mahāhradam ivākṣobhyaṃ suparṇena hṛtoragam | rāmeṇa rahitaṃ veśma vaidehyā lakṣmaṇena ca ||
kausalyāyā gṛhaṃ śīghraṃ rāma mātur nayantu mām | iti bruvantaṃ rājānam anayan dvāradarśitaḥ ||
tatas tatra praviṣṭasya kausalyāyā niveśanam | adhiruhyāpi śayanaṃ babhūva lulitaṃ manaḥ ||
Так причитая, царь, окружённый толпой народа, вошёл в лучшую столицу словно человек, которого омовение не избавило от дурного знамения. Город был пуст на площадях и в домах, с закрытыми лавками и святилищами, измученный, слабый и страдающий; его главные улицы уже не были переполнены. Оглядев всю столицу и думая только о Раме, царь, плача, вошёл во дворец, словно солнце входит в тучу. Дворец, лишённый Рамы, Вайдехи и Лакшманы, был похож на глубокое великое озеро, у которого Гаруда похитил змея. «Скорее ведите меня в покои Каусальи, матери Рамы», — говорил царь, и его отвели туда, направляя через двери. Но даже когда он вошёл в жилище Каусальи и поднялся на ложе, его ум оставался в смятении.
03eec1ee22cf · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Айодхья после ухода Рамы становится внешним образом внутреннего состояния царя: пустые улицы, закрытые лавки и помрачённый дворец говорят о том же, что и сердце Дашаратхи.