ततस् तु तमसा तीरं रम्यम् आश्रित्य राघवः । सीताम् उद्वीक्ष्य सौमित्रिम् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
इयम् अद्य निशा पूर्वा सौमित्रे प्रस्थिता वनम् । वनवासस्य भद्रं ते स नोत्कण्ठितुम् अर्हसि ॥
पश्य शून्यान्य् अरण्यानि रुदन्तीव समन्ततः । यथानिलयम् आयद्भिर् निलीनानि मृगद्विजैः ॥
अद्यायोध्या तु नगरी राजधानी पितुर् मम । सस्त्रीपुंसा गतान् अस्माञ् शोचिष्यति न संशयः ॥
भरतः खलु धर्मात्मा पितरं मातरं च मे । धर्मार्थकामसहितैर् वाक्यैर् आश्वासयिष्यति ॥
भरतस्यानृशंसत्वं संचिन्त्याहं पुनः पुनः । नानुशोचामि पितरं मातरं चापि लक्ष्मण ॥
त्वया कार्यं नरव्याघ्र माम् अनुव्रजता कृतम् । अन्वेष्टव्या हि वैदेह्या रक्षणार्थे सहायता ॥
अद्भिर् एव तु सौमित्रे वत्स्याम्य् अद्य निशाम् इमाम् । एतद् धि रोचते मह्यं वन्ये ऽपि विविधे सति ॥
tatas tu tamasā tīraṃ ramyam āśritya rāghavaḥ | sītām udvīkṣya saumitrim idaṃ vacanam abravīt ||
iyam adya niśā pūrvā saumitre prasthitā vanam | vanavāsasya bhadraṃ te sa notkaṇṭhitum arhasi ||
paśya śūnyāny araṇyāni rudantīva samantataḥ | yathānilayam āyadbhir nilīnāni mṛgadvijaiḥ ||
adyāyodhyā tu nagarī rājadhānī pitur mama | sastrīpuṃsā gatān asmāñ śociṣyati na saṃśayaḥ ||
bharataḥ khalu dharmātmā pitaraṃ mātaraṃ ca me | dharmārthakāmasahitair vākyair āśvāsayiṣyati ||
bharatasyānṛśaṃsatvaṃ saṃcintyāhaṃ punaḥ punaḥ | nānuśocāmi pitaraṃ mātaraṃ cāpi lakṣmaṇa ||
tvayā kāryaṃ naravyāghra mām anuvrajatā kṛtam | anveṣṭavyā hi vaidehyā rakṣaṇārthe sahāyatā ||
adbhir eva tu saumitre vatsyāmy adya niśām imām | etad dhi rocate mahyaṃ vanye 'pi vividhe sati ||
Достигнув прекрасного берега Тамасы, Рагхава посмотрел на Ситу и сказал Саумитри: «О Саумитри, да будет тебе благо. Это наша первая ночь с тех пор, как мы отправились в лесное изгнание; ты не должен тосковать. Посмотри: пустые леса словно плачут со всех сторон, когда звери и птицы возвращаются к своим жилищам и прячутся там. Сегодня Айодхья, столица моего отца, без сомнения, будет оплакивать нас, ушедших, вместе со всеми мужчинами и женщинами. Но праведный Бхарата утешит моего отца и мать словами, полными дхармы, пользы и любви. Снова и снова думая о милосердии Бхараты, я не скорблю об отце и матери, о Лакшмана. О тигр среди людей, ты исполнил должное, пойдя за мной; ради защиты Вайдехи нужна помощь. Сегодня, о Саумитри, я проведу эту ночь на одной воде. Так мне угодно, хотя вокруг есть разная лесная пища».
e876446a9b61 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Первая ночь изгнания показывает внутреннюю собранность Рамы. Он видит скорбь Айодхьи и пустоту леса, но держит ум на долге: доверяет Бхарате, принимает помощь Лакшманы и выбирает простоту.