रामायण · 2.56.16-17
॥
देवनागरी
एवं हि कथयन्त्यास् तु कौसल्यायाः शुभं वचः । मन्दरश्मिर् अभूत् सुर्यो रजनी चाभ्यवर्तत ॥
अथ प्रह्लादितो वाक्यैर् देव्या कौसल्यया नृपः । शोकेन च समाक्रान्तो निद्राया वशम् एयिवान् ॥
लिप्यंतरण (IAST)
evaṃ hi kathayantyās tu kausalyāyāḥ śubhaṃ vacaḥ | mandaraśmir abhūt suryo rajanī cābhyavartata ||
atha prahlādito vākyair devyā kausalyayā nṛpaḥ | śokena ca samākrānto nidrāyā vaśam eyivān ||
शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवं हिevaṃ hiтак ведь; так именно
कथयन्त्याः तुkathayantyāḥ tuкогда говорила же; у произносившей
कौसल्यायाःkausalyāyāḥКаусальи; у Каусальи
शुभंśubhaṃблагое; прекрасное
वचःvacaḥслово; речь
मन्दरश्मिःmandaraśmiḥс тусклыми лучами; с ослабленным светом
अभूत्abhūtстал; сделался
सूर्यःsūryaḥсолнце; Сурья
रजनी चrajanī caи ночь; ночь же
अभ्यवर्ततabhyavartataнаступила; приблизилась
अथathaзатем; после этого
प्रह्लादितःprahlāditaḥуспокоенный; утешенный
वाक्यैःvākyaiḥсловами; речами
देव्याdevyāцарицы; владычицы
कौसल्ययाkausalyayāКаусальи; царицей Каусальей
नृपःnṛpaḥцарь; государь
शोकेन चśokena caи скорбью; горем также
समाक्रान्तःsamākrāntaḥохваченный; захваченный
निद्रायाःnidrāyāḥсна; дремоты
वशम्vaśamво власть; под власть
एयिवान्eyivānвошёл; попал
अनुवाद
Пока Каусалья говорила эти благие слова, солнце стало тусклым, и наступила ночь. Затем царь, успокоенный словами царицы Каусальи и всё же охваченный скорбью, подпал под власть сна.
संस्करण
79090c079586 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
День гаснет вместе с силой царя. Примирение смягчает боль, но не устраняет последствий поступка: Дашаратха засыпает уже во власти скорби, которая приведёт к дальнейшему раскрытию его прошлого.