तोरणं दक्षिणार्धेन जम्बूप्रस्थम् उपागमत् । वरूथं च ययौ रम्यं ग्रामं दशरथात्मजः ॥
तत्र रम्ये वने वासं कृत्वासौ प्राङ्मुखो ययौ । उद्यानम् उज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः ॥
सालांस् तु प्रियकान् प्राप्य शीघ्रान् आस्थाय वाजिनः । अनुज्ञाप्याथ भरतो वाहिनीं त्वरितो ययौ ॥
वासं कृत्वा सर्वतीर्थे तीर्त्वा चोत्तानकां नदीम् । अन्या नदीश् च विविधाः पार्वतीयैस् तुरंगमैः ॥
हस्तिपृष्ठकम् आसाद्य कुटिकाम् अत्यवर्तत । ततार च नरव्याघ्रो लौहित्ये स कपीवतीम् । एकसाले स्थाणुमतीं विनते गोमतीं नदीम् ॥
कलिङ्ग नगरे चापि प्राप्य सालवनं तदा । भरतः क्षिप्रम् आगच्छत् सुपरिश्रान्तवाहनः ॥
वनं च समतीत्याशु शर्वर्याम् अरुणोदये । अयोध्यां मनुना राज्ञा निर्मितां स ददर्श ह ॥
toraṇaṃ dakṣiṇārdhena jambūprastham upāgamat | varūthaṃ ca yayau ramyaṃ grāmaṃ daśarathātmajaḥ ||
tatra ramye vane vāsaṃ kṛtvāsau prāṅmukho yayau | udyānam ujjihānāyāḥ priyakā yatra pādapāḥ ||
sālāṃs tu priyakān prāpya śīghrān āsthāya vājinaḥ | anujñāpyātha bharato vāhinīṃ tvarito yayau ||
vāsaṃ kṛtvā sarvatīrthe tīrtvā cottānakāṃ nadīm | anyā nadīś ca vividhāḥ pārvatīyais turaṃgamaiḥ ||
hastipṛṣṭhakam āsādya kuṭikām atyavartata | tatāra ca naravyāghro lauhitye sa kapīvatīm | ekasāle sthāṇumatīṃ vinate gomatīṃ nadīm ||
kaliṅga nagare cāpi prāpya sālavanaṃ tadā | bharataḥ kṣipram āgacchat supariśrāntavāhanaḥ ||
vanaṃ ca samatītyāśu śarvaryām aruṇodaye | ayodhyāṃ manunā rājñā nirmitāṃ sa dadarśa ha ||
Сын Дашаратхи прошёл южной стороной Тораны, достиг Джамбупрастхи и прекрасного селения Варутха. Переночевав в том прекрасном лесу, он двинулся на восток, туда, где в поднимающемся саду росли деревья прияка. Достигнув салов и прияк, он оседлал быстрых коней, распорядился войском и поспешно отправился дальше. Переночевав в Сарватиртхе, переправившись через Уттанаку и через разные другие реки на горных скакунах, он достиг Хастиприштхаки, миновал Кутику и, тигр среди людей, переправился у Лаухитьи через Капивати, у Экасалы через Стханумати, а у Винаты через Гомати. Достигнув города Калинги и саловой рощи, Бхарата быстро прибыл туда с сильно утомлёнными конями. Затем, быстро миновав лес, на заре он увидел Айодхью, созданную царём Ману.
c99e47c931b3 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Перечень стоянок создаёт ощущение не роскошного путешествия, а напряжённого возвращения. Кони устали, но Бхарата не замедляется: сила долга ведёт его к городу, где всё уже изменилось.