रामायण
Бхарата отвергает царские славословия2.75.5-7
645 / 2464
रामायण · 2.75.5-7
देवनागरी

पश्य शत्रुघ्न कैकेय्या लोकस्यापकृतं महत् । विसृज्य मयि दुःखानि राजा दशरथो गतः ॥
तस्यैषा धर्मराजस्य धर्ममूला महात्मनः । परिभ्रमति राजश्रीर् नौर् इवाकर्णिका जले ॥
इत्य् एवं भरतं प्रेक्ष्य विलपन्तं विचेतनम् । कृपणं रुरुदुः सर्वाः सस्वरं योषितस् तदा ॥

लिप्यंतरण (IAST)

paśya śatrughna kaikeyyā lokasyāpakṛtaṃ mahat | visṛjya mayi duḥkhāni rājā daśaratho gataḥ ||
tasyaiṣā dharmarājasya dharmamūlā mahātmanaḥ | paribhramati rājaśrīr naur ivākarṇikā jale ||
ity evaṃ bharataṃ prekṣya vilapantaṃ vicetanam | kṛpaṇaṃ ruruduḥ sarvāḥ sasvaraṃ yoṣitas tadā ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
पश्यpaśyaпосмотри; увидь
शत्रुघ्नśatrughnaШатругхна; о Шатругхна
कैकेय्याkaikeyyāКайкейи; царицей Кайкейи
लोकस्यlokasyaмиру; для людей
अपकृतंapakṛtaṃпричинённый вред; содеянное зло
महत्mahatвеликий; огромный
विसृज्यvisṛjyaоставив; бросив
मयिmayiна меня; во мне
दुःखानिduḥkhāniстрадания; горести
राजाrājāцарь; государь
दशरथःdaśarathaḥДашаратха; царь Дашаратха
गतःgataḥушёл; отправился
तस्यtasyaего; того
एषाeṣāэта; вот эта
धर्म-राजस्यdharma-rājasyaправедного царя; царя дхармы
धर्म-मूलाdharma-mūlāукоренённая в дхарме; имеющая дхарму корнем
महात्मनःmahātmanaḥвеликого душой; великодушного
परिभ्रमतिparibhramatiскитается; кружится
राज-श्रीःrāja-śrīḥцарская Шри; царская удача
नौः इवnauḥ ivaсловно лодка; как корабль
अकर्णिकाakarṇikāбез кормчего; без руля
जलेjaleв воде; на воде
इति एवम्iti evamтак именно; таким образом
भरतंbharataṃБхарату; царевича Бхарату
प्रेक्ष्यprekṣyaувидев; глядя на
विलपन्तंvilapantaṃпричитающего; плачущего
विचेतनम्vicetanamобессиленного; почти без чувств
कृपणंkṛpaṇaṃжалкого; несчастного
रुरुदुःruruduḥзарыдали; заплакали
सर्वाःsarvāḥвсе; все они
सस्वरम्sasvaramв голос; со звуком
योषितःyoṣitaḥженщины; царицы
तदाtadāтогда; в тот миг
अनुवाद

«Посмотри, Шатругхна, какое великое зло Кайкейи причинила миру. Царь Дашаратха ушёл, оставив страдания на мне. Царская Шри этого великодушного праведного царя, укоренённая в дхарме, теперь кружится, словно лодка без кормчего на воде». Видя, как Бхарата так причитает, обессиленный и несчастный, все женщины тогда зарыдали в голос.

संस्करण

3d0edcb9bbda · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से