तथा तत्रासतस् तस्य भरतस्योपयायिनः । सैन्य रेणुश् च शब्दश् च प्रादुरास्तां नभः स्पृशौ ॥
एतस्मिन्न् अन्तरे त्रस्ताः शब्देन महता ततः । अर्दिता यूथपा मत्ताः सयूथा दुद्रुवुर् दिशः ॥
स तं सैन्यसमुद्भूतं शब्दं शुश्रव राघवः । तांश् च विप्रद्रुतान् सर्वान् यूथपान् अन्ववैक्षत ॥
तांश् च विद्रवतो दृष्ट्वा तं च श्रुत्वा स निःस्वनम् । उवाच रामः सौमित्रिं लक्ष्मणं दीप्ततेजसं ॥
हन्त लक्ष्मण पश्येह सुमित्रा सुप्रजास् त्वया । भीमस्तनितगम्भीरस् तुमुलः श्रूयते स्वनः ॥
राजा वा राजमात्रो वा मृगयाम् अटते वने । अन्यद् वा श्वापदं किं चित् सौमित्रे ज्ञातुम् अर्हसि । सर्वम् एतद् यथातत्त्वम् अचिराज् ज्ञातुम् अर्हसि ॥
tathā tatrāsatas tasya bharatasyopayāyinaḥ | sainya reṇuś ca śabdaś ca prādurāstāṃ nabhaḥ spṛśau ||
etasminn antare trastāḥ śabdena mahatā tataḥ | arditā yūthapā mattāḥ sayūthā dudruvur diśaḥ ||
sa taṃ sainyasamudbhūtaṃ śabdaṃ śuśrava rāghavaḥ | tāṃś ca vipradrutān sarvān yūthapān anvavaikṣata ||
tāṃś ca vidravato dṛṣṭvā taṃ ca śrutvā sa niḥsvanam | uvāca rāmaḥ saumitriṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasaṃ ||
hanta lakṣmaṇa paśyeha sumitrā suprajās tvayā | bhīmastanitagambhīras tumulaḥ śrūyate svanaḥ ||
rājā vā rājamātro vā mṛgayām aṭate vane | anyad vā śvāpadaṃ kiṃ cit saumitre jñātum arhasi | sarvam etad yathātattvam acirāj jñātum arhasi ||
Пока Рама сидел там, а Бхарата приближался, пыль от войска и шум поднялись до неба. Тем временем вожаки стад, испуганные великим гулом и потревоженные, разбежались со своими стадами во все стороны. Рагхава услышал шум, возникший от войска, и увидел всех вожаков стад, обратившихся в бегство. Увидев их бегство и услышав этот гул, Рама сказал пылающему сиянием Лакшмане, сыну Сумитры: «Ну же, Лакшмана, посмотри. Сумитра поистине родила достойного сына в тебе. Слышится оглушительный звук, глубокий как страшный гром. Может быть, в лесу бродит на охоте царь или царский сановник, а может быть, какое-то дикое животное. О Саумитри, тебе следует быстро узнать всё это как оно есть».
0442f4ea7d70 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Рама встречает тревожный шум без поспешного вывода. Даже когда лес приходит в смятение, он сначала просит Лакшману узнать истину: дхарма начинается с ясного видения, а не с страха.