संपन्नं राज्यम् इच्छंस् तु व्यक्तं प्राप्याभिषेचनम् । आवां हन्तुं समभ्येति कैकेय्या भरतः सुतः ॥
एष वै सुमहाञ् श्रीमान् विटपी संप्रकाशते । विराजत्य् उद्गतस्कन्धः कोविदार ध्वजो रथे ॥
भजन्त्य् एते यथाकामम् अश्वान् आरुह्य शीघ्रगान् । एते भ्राजन्ति संहृष्टा जगान् आरुह्य सादिनः ॥
गृहीतधनुषौ चावां गिरिं वीर श्रयावहे । अपि नौ वशम् आगच्छेत् कोविदारध्वजो रणे ॥
अपि द्रक्ष्यामि भरतं यत्कृते व्यसनं महत् । त्वया राघव संप्राप्तं सीतया च मया तथा ॥
यन्निमित्तं भवान् राज्याच् च्युतो राघव शाश्वतीम् । संप्राप्तो ऽयम् अरिर् वीर भरतो वध्य एव मे ॥
भरतस्य वधे दोषं नाहं पश्यामि राघव । पूर्वापकरिणां त्यागे न ह्य् अधर्मो विधीयते । एतस्मिन्न् निहते कृत्स्नाम् अनुशाधि वसुंधराम् ॥
अद्य पुत्रं हतं संख्ये कैकेयी राज्यकामुका । मया पश्येत् सुदुःखार्ता हस्तिभग्नम् इव द्रुमम् ॥
saṃpannaṃ rājyam icchaṃs tu vyaktaṃ prāpyābhiṣecanam | āvāṃ hantuṃ samabhyeti kaikeyyā bharataḥ sutaḥ ||
eṣa vai sumahāñ śrīmān viṭapī saṃprakāśate | virājaty udgataskandhaḥ kovidāra dhvajo rathe ||
bhajanty ete yathākāmam aśvān āruhya śīghragān | ete bhrājanti saṃhṛṣṭā jagān āruhya sādinaḥ ||
gṛhītadhanuṣau cāvāṃ giriṃ vīra śrayāvahe | api nau vaśam āgacchet kovidāradhvajo raṇe ||
api drakṣyāmi bharataṃ yatkṛte vyasanaṃ mahat | tvayā rāghava saṃprāptaṃ sītayā ca mayā tathā ||
yannimittaṃ bhavān rājyāc cyuto rāghava śāśvatīm | saṃprāpto 'yam arir vīra bharato vadhya eva me ||
bharatasya vadhe doṣaṃ nāhaṃ paśyāmi rāghava | pūrvāpakariṇāṃ tyāge na hy adharmo vidhīyate | etasminn nihate kṛtsnām anuśādhi vasuṃdharām ||
adya putraṃ hataṃ saṃkhye kaikeyī rājyakāmukā | mayā paśyet suduḥkhārtā hastibhagnam iva drumam ||
«Бхарата, сын Кайкейи, явно получил помазание, желает удержать царство и теперь наступает, чтобы убить нас двоих. Вон там виднеется огромный великолепный стяг с деревом; на колеснице сверкает высокое знамя с ковидарой. Эти люди вольно ездят на быстрых конях; эти радостные всадники сияют на слонах. О герой, возьмём луки и укроемся на горе: может быть, в бою этот носитель стяга ковидары попадёт нам во власть. Пусть я увижу Бхарату, из-за которого ты, о Рагхава, Сита и я обрели великое несчастье. По его причине ты, о Рагхава, лишён вечного царства. Этот враг пришёл, о герой; Бхарата должен быть убит мной. Я не вижу вины в убийстве Бхараты, о Рагхава: устранение тех, кто первым причинил вред, не считается адхармой. Когда он будет убит, правь всей землёй. Сегодня Кайкейи, жаждущая царства, увидит сына, убитого мной в битве, как дерево, сломанное слоном, и будет измучена великим горем».
c723ac5ef5b7 · प्रकाशित 22 जून 2026, 12:00:00 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Гнев Лакшманы рождается из защиты Рамы, но его видение затуманено подозрением. Он принимает приход Бхараты за угрозу и строит рассуждение о праве на насилие раньше, чем узнаёт истину.